پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 687 |
| تعداد مقالات | 9,985 |
| تعداد مشاهده مقاله | 70,959,617 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 62,423,668 |
بررسی مفهوم نقوش اساطیری در هنر فلزکاری دوره ی هخامنشی | ||
| هنرهای کاربردی | ||
| دوره 4، شماره 3 - شماره پیاپی 15، آذر 1403، صفحه 71-88 اصل مقاله (1.19 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/aaj.2023.31596.1190 | ||
| نویسندگان | ||
| مسلم رضائی* 1؛ مصیب امیری2 | ||
| 1دانش آموخته دکتری، گروه باستانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار، گروه باستانشناسی دوران تاریخی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 04 شهریور 1402، تاریخ بازنگری: 17 مهر 1402، تاریخ پذیرش: 05 آذر 1402 | ||
| چکیده | ||
| هنر فلزکاری در دوره هخامنشی از مهمترین صنعت در این دوره محسوب میشد. نمادها، بنمایههای اساطیری منقور بر فلزات دوره هخامنشی در واقع نموداری از پیشینه باورها و اعتقادات کهن ایران باستان است که در قالب هنر فلزکاری دوره هخامنشی خلاصه میشود. کاربرد این مفاهیم نمادین در هنر فلزکاری این دوره، متأثر از عناصر فرهنگی، اساطیر ادوار قبل، مذهب، تأثیرپذیری از مناطق هم جوار امپراتوری هخامنشی است. پرسش محوری پژوهش این است که نقوش اساطیری در هنر فلزکاری دوره هخامنشی دارای چه مفاهیمی است؟ هدف از این پژوهش شناخت و مطالعه برخی از نمادهای و مفاهیم اساطیری است که بهصورت برجسته در هنر فلزکاری دوره هخامنشی بهکار رفته است. روش تحقیق حاضر متکی بر روش تحقیق تاریخی است که مبتنی بر مطالعه اسنادی است. نتایج پژوهش نشان میدهد که نقوش بهکاررفته در هنر فلزکاری دوره هخامنشی، اغلب دارای مفهوم آیینی و اسطورهای است و نمیتوان کاربرد آنها را تنها بهصورت نقوش تزیینی در نظر گرفت؛ بلکه اغلب این نقوش، ریشه در اعتقاد، باور و اساطیر کهن ایرانی و برخی از اساطیر مناطق همجوار دارند. با در نظر گرفتن این امر میتوان دریافت که راز ماندگاری و تداوم نقوش اساطیری و بازتاب گسترده آن در آثار هنر فلزکاری دوره هخامنشی، بیشک به نقش عمیق این اساطیر در فرهنگ و باور اقوام پیش از دوره هخامنشی و اقوام مجاور این سرزمینها باز میگردد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| هنر فلزکاری؛ هخامنشی؛ اساطیری؛ نقوش؛ نمادگرایی | ||
| موضوعات | ||
| تحلیل کاربردی آثار و اشیاء تاریخی کهن | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Investigating the Concept of Mythological Motifs in Achaemenid Era Metalwork Art | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Moslem Rezaee1؛ Mosayyeb Amiri2 | ||
| 1Ph.D Student, Department of Archaeology, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran. | ||
| 2Associate Professor, Department of Archaeology of the Historical Period, Cultural Heritage and Tourism Research Institute, Tehran, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Metalworking art in the Achaemenid period was considered one of the most important industries in this period. The symbols and mythological motifs engraved on the metals of the Achaemenid period are actually a diagram of the history of ancient beliefs and convictions of ancient Iran, which is summarized in the form of metalworking art of the Achaemenid period. The use of these symbolic concepts in the metalworking art of this period is influenced by cultural elements, mythology of previous periods, religion, and influence from the neighboring regions of the Achaemenid Empire. The central question of the research is: What concepts do mythological motifs have in the metalworking art of the Achaemenid period? The aim of this research is to identify and study some of the mythological symbols and concepts that were prominently used in the metalworking art of the Achaemenid period. The present research method relies on the historical research method, which is based on documentary study. The results of the research show that the motifs used in the metalwork art of the Achaemenid period often have a ritual and mythological meaning and their use cannot be considered only as decorative motifs; rather, most of these motifs have their roots in ancient Iranian beliefs, beliefs, and mythologies and some of the mythologies of neighboring regions. Considering this, it can be seen that the secret of the permanence and continuity of mythological motifs and their widespread reflection in the works of metalwork art of the Achaemenid period undoubtedly goes back to the deep role of these mythologies in the culture and beliefs of the pre-Achaemenid and neighboring peoples of these lands. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| MetalWorking Art, Achaemenid, Mythology, Motifs, Symbolism | ||
| مراجع | ||
|
- احتشام، مرتضی (1355)، سازمان و اداری دوران هخامنشی، انجمن فرهنگ ایران باستان، 9(1): 38-54.
- اسدی، آرزو؛ درویشی، فرنگیس (1398)، بازتاب مفاهیم اساطیر در هنر جواهرسازی دوره هخامنشیان، مجله مطالعات ایرانی، 18(36): 27-47.
- باقرزاده کثیری، مسعود؛ محتشم، زینب؛ ولایتی، رحیم (1398)، اصالتسنجی مسکوکات نقره منسوب به عصر هخامنشی بر مبنای مطالعات فلزکاری کهن، نشریه پژوهشهای باستانشناسی ایران، 9(2): 115-128.
- بویس، مری (1375)، زرتشتیان، ترجمه عسگر بهرامی، تهران: ققنوس.
- بهار، مهرداد (1390)، از اسطوره تا تاریخ، تهران: چشمه.
- پرادا، ایدت (1375)، هنر ایران باستان (تمدنهای بیش از اسلام)، ترجمه یوسف مجیدزاده، تهران: دانشگاه تهران.
- پوپ، آرتورآپهام (1387)، معماری ایران، ترجمه زهرا قاسمعلی، تهران: سمیرا.
- جابرانصاری، حمید (1387)، نمادشناسی گریفین و سیرتحولات زیورآلات در هنر پیش از اسلام، فصلنامه کتاب ماه هنر، 188: 98-105.
- چیتساز، شقایق؛ نداییفر، احمد؛ نامورمطلق، بهمن (1398)، خوانش رویکرد اسطورهسنجی نزد پیلبر دوران با نگاهی به «زیورآرایههای باغ ایرانی»، نشریه هنرهای زیبا- هنرهای تجسمی، 24(3): 31-42.
- خرایی، محمد؛ صفدریان، شکیبا (1386)، بررسی سیر تحول آرایههای تزیینی هنر ایرانباستان از مادها تا آخر ساسانی، مجله مدرس هنر، 2(1): 37-50.
- خواجهاحمدعطاری، علیرضا؛ بختیاری، فرزانه (1400)، مفهوم نبرد در اسطورههای ایران و بینالنهرین با تأکید بر نقشبرجستههای هخامنشی، آشوری و بابلی، پژوهشنامه تمدن ایرانی، 3(2): 63-85.
- دادور، ابوالقاسم؛ مبینی، مهتاب (1388)، جانوران ترکیبی در هنر ایران باستان، تهران: دانشگاه الزهراء.
- دادور، ابوالقاسم؛ منصوری، الهام (1390)، درآمدی بر اسطورهها و غارهای ایران و هند در عهد باستان، تهران: دانشگاه الزهراء.
- دورکیم، امیل (1383)، صور بنیانی حیات دینی، ترجمه باقر پرهام، تهران: نشر مرکز.
- دهدشتی، م. (1380)، مطالعه و بررسی تحلیلی شواهد باستانشناسی نقش حجمی حیوانات در تپه سگزآباد دشت قزوین در اواخر عصر مفرغ و عصر آهن 1 و 2، (پایاننامه منتشر نشده کارشناسی ارشد)، باستانشناسی، دانشکده علومانسانی، دانشگاه تهران، ایران.
- رحمن، ش. (1390)، تحلیل و ردهبندی نقشمایه شیر در نگارههای هخامنشی، (پایاننامه منتشر نشده کارشناسی ارشد)، باستانشناسی، پژوهشگاه علوم انسانی، ایران.
- رف، مایکل (1373)، نقش برجستهها و حجاران تختجمشید، ترجمه هوشنگ غیاثینژاد، تهران: علمی و فرهنگی.
- سلحشور، علیاصغر؛ نظری، سامری؛ شعرباف، مرضیه (1396)، بررسی کاسهها و پیالههای فلزی هخامنشیان از نظر شکل، تزیینات و حوزه پراکنش، مجله مطالعات ایرانی، 16(31): 101-126.
- شاپورشهبازی، علیرضا (1391)، جستاری درباره یک غار هخامنشی، تهران: نشر و پژوهش شیراز.
- شوالیه، ژان؛ گربران، آلن (1379)، فرهنگ نمادها: اساطیر، رؤیاها، رسوم، ترجمه سودابه فضایلی، تهران: جیحون.
- طاهری، صدرالدین (1391)، کهنالگوی شیر در ایران، میانرودان و مصر باستان، فصلنامه هنرهای زیبا- هنرهای تجسمی، 4(49): 83-93.
- ___________ (1391)، گوپت و شیردال در خاور باستان، فصلنامه هنرهای زیبا، 17(4): 13-22.
- غیبی، مهرآسا (1391)، 3500 سال تاریخ زیورآلات اقوام ایرانی، تهران: هیرمند.
- قربانژادزواردهی، مهدیه؛ هاشمی، محمد (1400)، کارکردهای جامعهشناسی اسطوره در نقاشی معاصر ایران با تمرکز بر آرای کلودلوی استروس، نشریه رهپویه هنر/ هنرهای تجسمی، 4(3): 5-13.
- کالیکان، ویلیام (1385)، باستانشناسی و تاریخ هنر در دوران مادیها و پارسیها، ترجمه گودرز اسعد بختیار، تهران: پازینه.
- کوپ، لارنس (1384)، اسطوره، ترجمه محمد دهقانی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
- کورت، املی (1377)، هخامنشیان، ترجمه مرتضی ثاقبفر، تهران: ققنوس.
- گانتر، آنکلایبرن؛ جت، پل (1383)، فلزکاری ایران در دوران هخامنشی، اشکانی، ساسانی، ترجمه شهرام حیدرآبادیان، تهران: گنجینه هنر.
- گزگین، اسماعیل (1395)، هنر اسطورهشناسی، ترجمه بهروز عوضپور، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
- گودرزپروری، پرناز (1402)، هویتشناسی تحول نقوش در فرش ایرانی با هنر مشرق زمین، فصلنامه جستارنامه فرهنگ و هنر اسلامی، 2(1): 36-44.
- گیرشمن، رمان (1371)، هنر ایران در دوران ماد و هخامنشی، ترجمه عیسی بهنام، تهران: علمی فرهنگی.
- __________ (1346)، هنر ایران در دوران ماد و هخامنشی، ترجمه عیسی بهنام، تهران: ترجمه و نشر کتاب.
- مصباح، بیتا؛ دادور، ابوالقاسم (1398)، تحلیل اسطورهشناختی مفاهیم مؤثر بر شکل و فرم ریتونهای هخامنشی، مجله باغ نظر، 16(72): 21-32.
- منصورزاده، یوسف؛ بایرامزاده، رضا (1394)، بررسی ارابه زرین جیحون؛ شاهکار هنر هخامنشی، فصلنامه جلوه هنر، 8(16): 111-124.
- موسوی، مهرزاد (1390)، جستاری در پیشینه هنر هخامنشی، شیراز: رخشید.
- نامورمطلق، بهمن (1392)، درآمدی بر اسطورهشناسی، تهران: انتشارات سخن.
- ویو، جی (1387)، اساطیر مصر، مترجم ابوالقاسم اسماعیل پور، تهران: نشر قطره.
- هال، جیمز (1380)، فرهنگ نگارهای نمادها در هنر شرق و غرب، ترجمه رقیه بهزادی، تهران: فرهنگ معاصر.
- هینتس، والتر (1387)، داریوش و ایرانیان (تاریخ فرهنگ و تمدن هخامنشیان)، ترجمه پرویز رجبی، تهران: ماهی.
- یانگ، کایلر و دیگران (1389)، ایران باستان (پیش از تاریخ، عیلامیان، هخامنشیان، سلوکیان، پارتیان، ساسانیان)، ترجمه و تدوین یعقوب آژند، تهران: مولی.
- Aydıngün, S.; Karakaya, H. (2010), A new Late-Hittite Sphinx, Proceedings of 14th Symposium on Mediterranean Archaeology, Taras Shevchenko National University of Kiev, Kiev, Ukraine, 23–25 April 2010 Edited by, Yana Morozova, Hakan Oniz. - Black, J. (1992), Gods, Demons and Symbols of Ancient Mesopotamia: An Illustrated Dictionary. (Author), Anthony Green. aperback – May. - Cirlot, J. E. (1971), A Dictionary of Symbols. Routledge: London and New York. - Dally, S. (1986), The God Salmu and the winged Disk. Iraq, 48(1): 85 -101. - Loon, V.; Nanning, M. (1966), Urartian Art Its Distinctive Traits in the Light of New Excavations. Nederlands Instituut voor het Nabije Oosten Leiden. - Schmidt, E. (1957), Persepolis II, contents of the Treasury and other Discoveries. the University of Chicago Press. - Winter, I. J. (1983). The Program of the Throne Room of Assurnasirpal II at Nimrud. Essays on Near Eastern Art and Archaeology in Honor of Charles Kyrle Wilkinson. P. O. Harper and H. Pittman (eds.). New York, The Metropolitan Museum of Art: 15-31. - URL1: https://www.kojaro.com/attraction Accessed at 01-06-2023 - URL2: https://artsandculture.google.com/streetview/british-museum Accessed at 01-06-2023 - URL3: https://artsandculture.google.com/streetview/british-museum Accessed at 01-06-2023 - URL4: https://www.metmuseum.org Accessed at 01-06-2023 - URL5: https://www.mfa.org/visit Accessed at 01-06-2023 - URL6: https://www.miho.jp Accessed at 01-06-2023 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 442 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 294 |
||