پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 705 |
| تعداد مقالات | 10,146 |
| تعداد مشاهده مقاله | 71,454,819 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 63,176,396 |
جستاری بر شناخت مؤلفه های رنگهای مکمل در دو نقاشی ابوالحسن غفاری در شخصیت نگاری از رجال عصر ناصری بر اساس رویکرد رنگشناسی | ||
| هنرهای کاربردی | ||
| دوره 5، شماره 4 - شماره پیاپی 20، دی 1404، صفحه 87-103 اصل مقاله (966.96 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/aaj.2025.37014.1345 | ||
| نویسنده | ||
| الهه پنجه باشی* | ||
| دانشیار، گروه نقاشی، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 10 اسفند 1403، تاریخ بازنگری: 19 مرداد 1404، تاریخ پذیرش: 20 مرداد 1404 | ||
| چکیده | ||
| ابوالحسن غفاری کاشانی یکی از مهمترین هنرمندان نامی دوره قاجار در زمینه نقاشی پیکرنگاری درباری بوده و در نقاشیهای او علاوه بر ویژگیهای بدیع و منحصربهفرد به شناخت دقیق کامل او در استفاده از رنگهای مکمل در تاریخ علمی رنگ نیز پرداخته شده است. دانش رنگی ایرانی در آثار هنرمندان ایرانی از سبک و ویژگی های بصری برخوردار بوده که سینه به سینه به هنرمندان انتقال یافته و ابوالحسن غفاری نیز امری آگاه از خواص رنگی و نحوه استفاده از مؤلفه های ساختاری رنگ، کنتراست و تباین هم زمان بوده است. در آثار او ذائقه رنگی در طبع شناسی رنگی برای نمایش آثار پیکرنگاری رعایت می شده و در دو اثر مورد بحث در این پژوهش این نکته مورد توجه ویژه قرار گرفته است و نوآوری پژوهش حاضر را نشان می دهد. هدف از پژوهش حاضر مطالعه رنگشناسی سنتی بر مبنای ذائقه رنگی و کنتراست همزمان و استفاده از رنگهای طبع گرم و سرد در دو نقاشی پیکرنگاری از او از رجال دوره قاجار است. سؤالات اصلی در این پژوهش به این شرح است: نحوه بازنمایی و استفاده از رنگهای مکمل در شخصیتپردازی در آثار ابوالحسن غفاری کاشانی چگونه به کار رفته است؟ این پژوهش از نوع کیفی و به روش توصیفی- تحلیلی است و تحلیل آثار بر اساس بررسی اصول رنگ شناسی سنتی با تمرکز بر رنگ های مکمل و کنتراست همزمان بهکار رفته است. یافتههای این پژوهش نشان میدهد ابوالحسن غفاری از دانش رنگی بالایی برخوردار بوده و نحوه استفاده از رنگهای مکمل را در آثار خود به صورت آگاهانه و کاربردی با تأکید بر کنتراست همزمان به کار برده است. در آثار موردبحث در این پژوهش کنتراست همزمان و توجه به طبع های رنگ گرم و سرد موردتوجه هنرمند در دو اثر از رجال درباری دوره قاجار برای بازنمایی بوده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قاجار؛ نقاشی؛ ابوالحسن غفاری؛ پیکرنگاری درباری؛ ذائقه رنگی؛ رنگ مکمل | ||
| موضوعات | ||
| تبیین علوم و فنون کاربردی در عرصه هنر | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Study on the Understanding of the Artistic Taste of Complementary Colors in Two Paintings by Abolhasan Ghaffari of the Characterization of the Nasrid Era Men Based on the Coloristic Approach | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Elaheh Panjehbashi | ||
| Associate Professor, Department of Painting, Faculty of Art, Alzahra University, Tehran, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Abolhasan Ghaffari Kashani was one of the most important famous artists of the Qajar period in the field of courtly iconography, and in his paintings, in addition to his original and unique features, his complete and accurate recognition of the use of complementary colors in the scientific history of color has also been addressed. Iranian color knowledge in the works of Iranian artists has a style and visual characteristics that have been passed on from one artist to another, and Abolhasan Ghaffari was also aware of color properties and how to use the structural components of color, contrast and simultaneous contrast. In his works, color taste in color theory was observed to display iconographic works, and in the two works discussed in this study, this point has been given special attention and shows the innovation of the present study. The purpose of the present study is to study traditional color theory based on color taste and simultaneous contrast and the use of warm and cool colors in two of his portrait paintings of Qajar courtiers. The main questions in this study are as follows: How is the representation and use of complementary colors used in character development in the works of Abolhassan Ghaffari Kashani? This research is qualitative and uses a descriptive-analytical method, and the analysis of the works is based on the study of the principles of traditional color theory, focusing on complementary colors and simultaneous contrast. The findings of this study show that Abolhassan Ghaffari had a high level of color knowledge and used the use of complementary colors in his works consciously and practically, emphasizing simultaneous contrast. In the works discussed in this study, simultaneous contrast and attention to warm and cool color natures were the artist's concern in two works of Qajar courtiers for representation. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Qajar, Painting, Abolhassan Ghaffari, Court Iconography, Color Taste, Complementary Color | ||
| مراجع | ||
|
- ایتن، یوهانس (1384)، عناصر رنگ ایتن، ترجمه: بهروز ژاله دوست، تهران: عفاف.
- آغداشلو، آیدین (1378)، از خوشیها و حسرتها، برگزیده گفتارها و گفتگوها، 1370-1353، تهران: آتیه.
- امامی، کریم (1354)، مروری در نقاشی سدههای دوازدهم و سیزدهم ایران، از کتاب مجموعه مقالات: نگاهی به نگارگری ایران در سدههای دوازدهم و سیزدهم به مناسبت گشایش نگارستان، ج 1، تهران: دفتر مخصوص.
- بنیاردلان، اسماعیل (1387)، سر فرسنگهای تحول در مسیر نگارگری ایران، تهران: دانشگاه هنر.
- بیژن، فابر (1373)، خلاقیت در رنگ، ترجمه: جلال شباهنگی، تهران: فرهنگان.
- پوریایی، آرزو؛ شایسته فر، مهناز (1399)، آشنایی کلی با مبانی رنگسازی در هنرهای سنتی ایران (با تأکید بر نسخههای قرون 4 تا 6 هجری)، فصلنامه مطالعات هنر اسلامی، 17 (40)، 106-91.
- پاکباز، رویین (1383)، نقاشی ایران از دیرباز تا امروز، تهران: نارستان.
- پاکباز، رویین (1379)، دایره المعارف هنر، تهران: فرهنگ معاصر.
- پورحسن، نیایش (1401)، تاریخچه آموزش هنر نقاشی در دارالفنون در دوره قاجار، فصلنامه گنجینه دارالفنون، 3 (9)، 51-35.
- پنجه باشی، الهه (1403)، مطالعه مؤلفههای ساختاری و تزیینی کاشی کف و دیوار در عمارت های دوره قاجار در تهران معروف به مدرن 1870-1850 م محفوظ در موزه ویکتوریا و آلبرت انگلستان، مجله مطالعات ایرانی، 23 (46)، 107-137.
- پنجه باشی، الهه (1403)، بازشناسی روند تطور و تحول آثار محمودخان ملک الشعرا بر اساس شهرنگاری، تهران: الزهرا.
- پنجه باشی، الهه (1404)، تحولات ساختاری نقاشی پیکرنگاری درباری از دوره فتحعلی شاه تا ناصرالدین شاه قاجار، تهران: الزهرا.
- حسینی، مهدی (1377)، هنرهای تجسمی: میرزاابوالحسن خان غفاری (صنیع الملک) 1229-1283 هـ.ق و داستان هزار و یکشب، هنر، شماره 35، 84-76.
- حسینی، مهدی؛ بوذری، علی (1396)، مطالعه تطبیقی آثار صنیع الملک و تابلوهای مادونای فولین یو و عروج مسیح ع اثر رافائل، مطالعات تطبیقی هنر، 7 (13)، 92- 79.
- حاجی امیری، حسن؛ هاشمیان، حمیده سادات؛ صادقی، حانیه (1394)، بررسی نظام رنگها در کنترل ابعاد ظاهری و معنوی ساختمانها، کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و تکنولوژی.
- چیجی ئیوا، هایداکی (1391)، هارمونی رنگها، ترجمه: هاشم جوادزاده، مشهد: ترانه.
- خوشنظر، رحیم؛ رجبی، محمدعلی (1388)، نور و رنگ در نگارگری ایرانی و معماری اسلامی، کتاب ماه هنر، 70-76.
- ذکا، یحیی (1382)، زندگی و آثار استاد صنیع الملک 83-1229ق، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
- ذکا، یحیی (1378)، میرزا ابوالحسن خان صنیع الملک، ایران نامه، سال 17، شماره 3، 560-552.
- رحمانی، غلامرضا؛ حسینی، مهدی (1398)، نیت مندی و ارتباط آن با رنگهای بهکاررفته در دیوارنگارههای درباری قاجار، پژوه ِباستانسنجی، شماره 5، 41-31.
- سمسار، محمدحسن (1379)، کاخ گلستان (گنجینه کتب و نفیس خطی)، تهران: زرین و سیمین.
- شفیعزاده، پریناز؛ رجبی، محمدعلی (1387)، نقاشیهای درباری (رسمی) قاجار، نمایش شکوه تصویر، نگره، 4 (6)، 59-69.
- شیرازی، میرزامحمدبن محمدرفیع (1326)، کشف الصناعه و مخزن البضاعه، ترجمه: حمیدرضا قلیچ خانی، تهران: روزنه.
- فلور، ویلم و دیگران (1381) نقاشی و نقاشان دوره قاجاریه، ترجمه: یعقوب آژند، تهران: ایل شاهسون بغدادی.
- قوللسی اندلسی، ابوبکرمحمدبن احمد (1427)، تحف الخواص فی طرف الخواص (فی صنعه الامده و الاصباغ و الادهان)، دکتر مختار العبادی، مصر: مکتب الا سکندریه.
- کریم زاده تبریزی، محمدعلی (1376)، احوال و آثار نقاشان قدیم ایران، جلد اول، چاپ اول، تهران: مستوفی.
- کن بای، شیلا. (1382)، نقاشی ایرانی، ترجمه: مهدی حسینی، تهران: دانشگاه هنر.
- کشمیرشکن، حمید (1396)، کنکاشی در هنر معاصر ایران، تهران: نظر.
- کهوند، مریم؛ رفیع زاده مژدهی، محمدرضا (1399)، مطالعه بازنمایی شخصیت در آثار پیکره نگاری صنیع الملک غفاری، پژوهش هنر، شماره 20، 62-45.
- گلبن، محمد (1382)، زندگی و آثار صنیع الملک (1229-1283 هـ.ق)، نامه بهارستان، شماره (8-7)، 312-309.
- معیرالممالک، دوستعلی (1361)، رجال عصر ناصری، تهران: نشر تاریخ ایران.
- مراثی، محسن؛ پوریایی، آرزو؛ پاکدامن، معصومه (1400)، مروری بر شناسایی مواد رنگین مورد استفاده در تذهیب مرصع (با تأکید بر نسخههای قرون 4 و 5 هجری)، نشریه مطالعات دنیای رنگ، 61-49.
- مراثی، محسن؛ پوریایی، آرزو (1399)، مروری بر روش های کلی ساخت و امتزاج رنگ و مرکب به روشهای کهن اسلامی، مطالعات در دنیای رنگ،11 (4)، 1-8.
- مسکوب، شاهرخ (1378)، درباره تاریخ نقاشی قاجار، مجله ایران نامه، سال 17، شماره 3، 422-405.
- مایل هروی، نجیب (1397)، کتابآرایی در تمدن اسلامی: مجموعه رسائل در زمینه خوشنویسی، مرکبسازی، ج 1، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی.
- هادی، محمد (1366)، هنرستان تجسمی: نخستین معلم نقاشی نوین ایران (مروری بر زندگی و آثار میرزاابوالحسن غفاری صنیع الملک)، هنر، شماره 13، 127-102.
- Raby, Julian (1999), QajarPortraits, London, NewYork, I.B.Tauris Published. - URL1: https://www.metmuseum.org/art/collection/search/786120 Accessed at 14-02-2025 10:45 - URL2:https://www.bonhams.com/auction/27408/lot/59/a-persian-dignitary-wearing-a-green-coat-standing-on-a-palace-terrace-with-a-landscape-beyond-by-abul-hasan-ghaffari-sani-al-mulk-chief-painter-naqqash-bashi-qajar-persia-dated-ah-1262ad-1845-46/ Accessed at 17-05-2025 3:17 - URL3:https://collections.vam.ac.uk/item/O346663/tehran-floor-tile-imitating-ikat-tile-unknown/ Accessed at 19-03-2024 2:28 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 896 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 397 |
||