پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 687 |
| تعداد مقالات | 9,985 |
| تعداد مشاهده مقاله | 70,957,416 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 62,422,663 |
مطالعه و تحلیل نقش پرنده در سفال نقش کنده نوع آقکند | ||
| هنرهای کاربردی | ||
| دوره 5، شماره 2 - شماره پیاپی 18، شهریور 1404، صفحه 51-64 اصل مقاله (1.22 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/aaj.2025.34430.1255 | ||
| نویسندگان | ||
| عاطفه فاضل* 1؛ ابوالفضل عبداللهی فرد2 | ||
| 1استادیار، گروه هنرهای صناعی، دانشکده هنرهای صناعی، دانشگاه هنراسلامی تبریز، تبریز، ایران. | ||
| 2دانشیار، گروه هنرهای تجسمی، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشگاه هنراسلامی تبریز، تبریز، ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 23 خرداد 1403، تاریخ بازنگری: 19 شهریور 1403، تاریخ پذیرش: 30 بهمن 1403 | ||
| چکیده | ||
| به دلیل اهمیت حضور پرندگان در زندگی انسان ها، استفاده از نقش پرنده بر روی سفالینه ها در طول تاریخ سفال بسیار پرکاربرد بوده است، که نمایانگر مفاهیمی نمادین از جمله سعادت و پیروزی، آبادی، آبادانی، پرواز، برکت، بیداری، باروری و حاصل خیزی است. نقش پرنده در سفال نوع آقکند به دلیل تنوع گونه های پرندگان و رعایت اصول مبانی هنرهای تجسمی در نقش پردازی از اهمیت به سزایی برخوردار است. سفال نوع آقکند یکی از مهم ترین نمونه های سفال از گروه «سفال نقش کنده» و مربوط به حدود قرن سوم تا هشتم هجری است که با نقوش درشت جانوری در مرکز و نقش گیاهی در پس زمینه و با لعاب های سربی به رنگ های زرد، سبز و قهوه ای تزیین شده اند. هدف از پژوهش مطالعه نقش پرنده از منظر ترکیب بندی، نقش و رنگ در سفال نوع آقکند است. در همین راستا به دو سؤال اصلی می پردازد؛ ویژگی های بارز تصویری سفال نوع آقکند در تحلیل نقش پرنده چگونه است؟ نقش پرنده در سفال نوع آقکند دارای چه الگوهای فرمی، نقشی و رنگی است که سبب تمایز این گروه از دیگر سفالینه ها شده است؟ روش این تحقیق، توصیفی- تحلیلی است و شیوه ی گردآوری اطلاعات به صورت اسنادی و با مراجعه به وبگاه های معتبر اینترنتی غنی تر شده است. جامعه آماری پژوهش به صورت هدفمند از تعداد 21 عدد سفالینه های نوع آقکند با نقش پرنده و مربوط به قرون پنجم و ششم هجری انتخاب شده است. یافته های پژوهش حاکی از آن است، پرندگان به صورت ساده و خلاصه ترسیم شده اند و نقوش گیاهی و هندسی تأثیر به سزایی در نوع ترکیب بندی، فرم و نقش پردازی این پرندگان داشته است. همچنین الگوهای تکرارشونده در نحوه ترسیم نقش پرنده مانند زاویه نیم رخ، نقش گیاهی در میان بدن پرنده، جهت سر و بدن پرنده و پاهای در حال حرکت، اهمیت استفاده از تنوع خطوط جهت نمایش پرها، از جمله ویژگی های بارز بصری در تحلیل نقوش است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نقش پرنده؛ سفال نوع آقکند؛ سفال نقش کنده؛ سفال اسگرافیتو | ||
| موضوعات | ||
| تبیین علوم و فنون کاربردی در عرصه هنر | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Research and Analysis of Bird Motif in Aqkand Pottery | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Atefe Fazel1؛ Abolfazl Abdollahifard2 | ||
| 1Assistance Professor, Faculty of Islamic Handicrafts, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, Iran. | ||
| 2Professor, Faculty of Visual Arts, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| The importance of the presence of birds in human life, the use of birds on pottery has been widely used throughout the history of pottery, which represent symbolic concepts such as happiness and victory, prosperity, flight, blessing, awakening and fertility. The motif birds in Aqkand type pottery are very important due to the variety of bird species and the observance of the principles of visual arts. Aqkand pottery is one of the most significant examples of incised pottery from the 3rd to the 8th century AH, characterized by large animal motifs in the center and plant motifs in the background, decorated with lead glazes in yellow, green, and brown colors. The purpose of the research is to study of bird motif from the perspective of composition, pattern and color in the Aqkand pottery. This study aims to answer two questions: What are the pictorial characteristics of Aghkand type pottery in the analysis of motif birds? What form, shape and color patterns does the bird motif in Aqkand type pottery have that differentiates this group from other pottery? The research method is descriptive-analytical, and the information was gathered through library research and reliable internet sources. The statistical population of the study includes 21 pieces of Aqkand pottery from the 5th and 6th centuries AH, which are decorated. The findings of the research indicate that the birds are drawn in a simple and plant and geometric motifs have had an important effect on the composition, form and patterning of these birds. Also, repeating patterns in the way of drawing a bird motif, such as the angle of the face, the plant motifs in the middle of the bird's body, the direction of the bird's head and body and moving legs, the use of variety of lines, are visual features. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Bird Motif, Aqkand Type Pottery, Carved Pottery, Sgraffito Pottery | ||
| مراجع | ||
|
- بهرامی، مهدی (1327)، صنایع ایران، تهران: دانشگاه تهران.
- پوپ، آرتور آپم (1387)، سیری در هنر ایران، تهران: علمی و فرهنگی.
- توحیدی، فائق (1378)، فن و هنر سفالگری، تهران: سمت.
- دیموند، موریس اسون (1383)، راهنمای صنایع اسلامی، ترجمه عبدالله فریار، تهران: علمی و فرهنگی.
- شاطری، میترا؛ لاله، هایده؛ چوبک، حمیده (1398)، بازنگری در طبقه بندی و تاریخ گذاری سفال گونه ی نقش کنده در گلابه (اسگرافیتو) در ایران دوره ی اسلامی، مجله پژوهش های باستان شناسی ایران، شماره 21، دوره نهم، تابستان، 1398، 188-173.
- فاضل، عاطفه؛ محمدزاده، مهدی (1393)، بررسی نقوش و تکنیک ساخت سفال نقش کنده آقکند، مجله مطالعات هنراسلامی، بهار و تابستان 1393، شماره 20، 16-12.
- فاضل، عاطفه؛ تیموری، مرتضی (1393)، مطالعه نقش خروس بر سفال نوع آقکند، سومین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و تکنولوژی، برلین-آلمان، تیرماه 1393، 12-2.
- فاضل، عاطفه؛ رازانی، مهدی (1402)، بازسازی تجربی سفال نقش کنده معروف به نوع آقکند، دو فصلنامه علمی دانش های بومی ایران، دوره دهم، شماره 20، پاییز و زمستان 1402، 37-1.
- فریه، دبلیو (1374)، هنرهای ایران، ترجمه پرویز مرزبان، تهران: فروزان.
- کامبخشفرد، سیفالله (1383)، سفال و سفالگری در ایران از ابتدای نوسنگی تا دوران معاصر، تهران: ققنوس.
- کیانی، محمدیوسف (1357)، سفال ایرانی بررسی سفالینههای ایرانی مجموعه نخست وزیری، تهران: فرهنگ معاصر.
- کیانی، محمدیوسف؛ کریمی، فاطمه (1364)، هنر سفالگری دورهی اسلامی ایران، تهران: مرکز باستانشناسی ایران.
- کیانی، محمدیوسف (1380)، پیشینه سفال و سفالگری در ایران، تهران: نسیم دانش.
- گروبه، ارنست ج (1384)، سفال اسلامی، ترجمه فرناز حائری، جلد هفتم از گزیده ده جلدی مجموعه هنرهای اسلامی، گردآورنده ناصر خلیلی، تهران: کارنگ.
- ویلسن آلن، جیمز (1383)، سفالگری اسلامی، ترجمه مهناز شایسته فر، از مجموعه آثار هنر اسلامی، جلد 8، تهران: مؤسسه مطالعات هنر اسلامی.
- هال، جیمز (1383)، فرهنگ نگارهای نمادها در هنر شرق و غرب، ترجمه رقیه بهزادی، تهران، نشرفرهنگ معاصر.
- هیلن برند، رابرت (1386)، هنر و معماری اسلامی، ترجمه اردشیر اشراقی، تهران: روزنه.
- هینلز، جانراسل (1383)، شناخت اساطیر ایران، ترجمه باجلان فرخی، تهران: انتشارات اساطیر.
- یاحقی، محمدجعفر (1386)، فرهنگ اساطیر و داستان وارهها در ادبیات فارسی، تهران: فرهنگ معاصر.
- Allan, J., & Roberts, C. (1987), Syria and Iran: Three studies in medieval ceramics, Oxford University Press. - Eravşar, O., Karpuz, H,. Dıvarcı, İ., Kuş, A,. Şimşek, F. (2014), Büyük Selçuklu, Müzeler, TürkiyeCumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı, C. 1, İstanbul: Kristal Matbaacılık San. Tic. - Fehervari, G. (1973), Islamic pottery: A comprehensive study based on the Barlow collection, Faber and Faber Limited. - Fehervari, G. (2000), Ceramics of the Islamic world, in the Tareq Rajab museum, London-New York: I.B. Tauris Publishers. - Grube, Ernst (1976), Islamic Pottery of the 8th to the 15th century in the keir collection, londen faber and faber limited. - Kazempour, M. (2023), Aqkand and Garrus Ware from recent excavations and surveys in North-Western Iran, Paper presented at Sgraffito And Champlevé in Islamic Lands (9th-14th Century) Iran, Azerbaïjan And Beyond International Workshop, Maison de l'Orient et de la Méditerranée, Lyon. - Kuhnel, E. (1924), Datierte Persisch Fayencen, Jahrbuch der Asiatischen Kunst, 1, 1-23. - Lane, A. (1937-8), The Early Sgraffito Ware of the Near East, Transaction of the Oriental ceramic society 15: 33-54. - Lane, A. (1965), Early Islamic pottery of the Victoria and Albert Museum, Faber and Faber. - Koechin, G.migeon (1928 ), oriental Art, new York the Macmillan company. - Sarre, F., (1925), Die Keramik von Samarra, Die Ausgrabungen von samarra 2, Berlin. - Schnyder, R., (1979), “ Slip painting and sgraffito in early Islamic Earthen Ware”, In: M.Medley. ed. Decorative techniques and styles in Asia ceramics, London: 69-85. - Watson, Oliver (2004), Ceramic from Islamic lands, the al- Sabah collection, Kuwait national museum, Thames and Hudson, London. - Wilkinson, Charles (1963), Iranian ceramics, new York.: metropolitan museum of art. - URL1: https://www.mfa.org/collections/object/bowl-with-rooster-22008 Accessed at 1402-12-10 - URL2:https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Bowl_with_bird,_Aghkand_ware,_Northwestern_Iran,_Seljuk_period,_12th_or_13th_century_AD,_earthenware_with_white_slip,_painted_in_green_%26_brown_with_incised_outlines_-_Cincinnati_Art_Museum_-_DSC03984.JPG Accessed at 1402-12-10 - URL3: https://medium.com/high-museum-of-art/beauty-takes-flight-real-and-fantastical-birds-in-persian-art-5bb56f405eec Accessed at 1402-12-10 - URL4: https://www.sothebys.com/en/auctions/ecatalogue/2010/arts-of-the-islamic-world-l10223/lot.163.html?locale=en Accessed at 1402-12-10 - URL5: https://www.artcurial.com/index.php/fr/lot-coupe-en-ceramique-loiseau-aghkand-12e-13e-siecle-2548-144 Accessed at 1402-12-10 - URL6: http://www.sothebys.com/en/auctions/ecatalogue/2015/art-orientaliste-pf1519/lot.84.html Accessed at 1402-12-10 - URL7: https://www.christies.com/lot/an-aghkand-sgraffito-pottery-dish-north-persia-2034482/?intObjectID=2034482&lid=1 Accessed at 1402-12-10 - URL8: veilingweek.n Accessed at 1402-12-10 - URL9: khalili.org Accessed at 1402-12-10 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 321 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 249 |
||
