پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 712 |
| تعداد مقالات | 10,258 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,013,251 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 63,762,257 |
تحلیل محتوایی نقشمایه آل باوری در دستبافتههای عشایر بختیاری (با رویکرد انسان شناسی هنر هووارد مورفی) | ||
| هنرهای کاربردی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 14 دی 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/aaj.2025.38176.1374 | ||
| نویسندگان | ||
| افسانه قانی* 1؛ بهاره براتی2 | ||
| 1دانشیار، گروه فرش، دانشکده هنر و علوم انسانی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران. | ||
| 2استادیار، گروه هنر، دانشکده علوم انسانی و هنر، دانشگاه حضرت معصومه (س)، قم، ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 10 تیر 1404، تاریخ بازنگری: 19 مرداد 1404، تاریخ پذیرش: 31 شهریور 1404 | ||
| چکیده | ||
| باور به موجودات ماورایی و استفاده از طلسمهای محافظتی در فرهنگهای سنتی، بهویژه در میان عشایر، از دیرباز نقش مهمی در مدیریت ترسها و تهدیدات داشته است. در این میان، نقشمایه «آلباوری» در دستبافتههای عشایر بختیاری بهعنوان نمادی اعتقادی برای دفع موجود اساطیری «آل» و تهدیدی برای زنان زائو و نوزادان، توجه پژوهشگران را به خود جلب کرده است. با این حال، پرسش اصلی این است که این نقشمایه چگونه در بستر انسانشناسی هنر، کارکردی فراتر از تزیین داشته و چه ارتباطی با نمادهای کهن ایرانی دارد؟ این پژوهش با هدف تحلیل کارکرد اعتقادی نقشمایه آلباوری در دستبافتههای بختیاری و ریشهیابی تاریخی آن و روش توصیفی- تحلیلی به بررسی جایگاه این نقش در نظام فرهنگی و اجتماعی عشایر با رویکرد هووارد مورفی که هنر را کنشی اجتماعی برای بازتولید هویت فرهنگی و معنوی میداند، میپردازد. دادهها از طریق مطالعات اسنادی، مشاهدات میدانی، و 10 نمونه دستبافته (شامل زیرانداز، نمکدان، مفرش و خورجین) گردآوری شدهاند. یافتهها نشان میدهد که نقشمایه آلباوری، بهصورت مثلثهای تکشاخ یا دوشاخ، نهتنها طلسمی محافظتی در برابر «آل» است، بلکه بخشی از فرهنگ غیرمادی بختیاریها را تشکیل میدهد. این نقش در کنار آیینهایی بومی مانند استفاده از چاقوی آهنی، ترسیم خط مریم، قرار دادن سیر یا پیاز، پنجه یا موی گرگ در اتاق و بهرهگیری از دستبافتههای مزین به این نقشمایه، امنیت روانی و جسمانی را برای زائوها فراهم میکند. از منظر تاریخی، این نقشمایه با نمادهای باروری در هنر ایلامی مرتبط و تحول آن به طلسم محافظتی، نشاندهنده انطباق فرهنگی بختیاریها با نیازهای زندگی عشایری است. زنان بافنده با خلق این نقش، نهتنها به حفظ هویت قومی کمک میکنند، بلکه بهعنوان کنشگران فرهنگی و اجتماعی، دانش معنوی را به نسلهای بعد منتقل میسازند. این پژوهش بر ضرورت حفظ این دستبافتهها بهعنوان میراث فرهنگی تأکید دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| انسانشناسی هنر؛ هووراد مورفی؛ محافظت آیینی؛ باورهای اعتقادی؛ دستبافتههای بختیاری؛ نقشمایه آلباوری | ||
| موضوعات | ||
| نظریات تحلیلی و روزآمد در رابطه با هنر | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Content Analysis of the Al-Bavari Motif in Bakhtiari Nomadic Handmade: with Howard Morphy’s Anthropology of Art Approach | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Afsaneh Ghani1؛ Bahareh Barati2 | ||
| 1Associate Professor, Carpet Department, Faculty of Arts and Humanities, Shahrekord University, Shahrekord, Iran | ||
| 2Assistant Professor, Department of Art, Faculty of Humanities and Arts, Hazrat Masoumeh University, Qom, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Belief in supernatural entities and protective talismans has historically shaped traditional cultures, particularly among nomadic communities, to address existential fears and threats. The Al-Bavari motif in Bakhtiari nomadic handmade serves as a ritual symbol to counter the mythical entity "Al," a perceived threat to postpartum women and newborns. This study employs a descriptive-analytical method to explore the ritualistic function of the Al-belief motif in Bakhtiari textiles and trace its historical roots, adopting Howard Morphy’s perspective, which views art as a social act that reproduces cultural and spiritual identity. Data were collected through library research, field observations, and analysis of 10 handwoven samples (including rugs, salt bags, bedding covers, and saddlebags). Findings indicate that the Al-Bavari motif, characterized by single- or double-horned triangular patterns, acts as a protective talisman against "Al" while embodying Bakhtiari intangible cultural heritage. Integrated with rituals such as placing iron knives, drawing Maryam’s line, or using garlic and wolf-related talismans, the motif ensures physical and psychological security for postpartum women. Historically, it aligns with Elamite fertility symbols, its transformation into a protective talisman reflecting the Bakhtiari’s adaptation to nomadic life. The Al-Bavari motif exemplifies the interplay of art, belief, and daily life. Female weavers, as cultural agents, preserve ethnic identity and transmit spiritual knowledge across generations through this motif. This study emphasizes the need to safeguard these handmade as cultural heritage and recommends comparative analyses of the motif among other Iranian ethnic groups. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Anthropology of Art, Howard Morphy, Ritual Protection, Belief Systems, Bakhtiari Handmade, Al-Bavari Motif | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 214 |
||