پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 692 |
| تعداد مقالات | 10,049 |
| تعداد مشاهده مقاله | 71,053,148 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 62,504,430 |
بررسی مبانی فقهی وحقوقی جواز وعدم جوازدادرسی غیابی رأی قضات | ||
| مطالعات فقه و حقوق اسلامی | ||
| دوره 17، شماره 40، آبان 1404، صفحه 309-336 اصل مقاله (1.06 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/feqh.2026.31263.3655 | ||
| نویسندگان | ||
| مجتبی غفاری* 1؛ جعفر جعفرزاده2؛ سوسن امینی3؛ امیر ذوالفقاریان4 | ||
| 1استادیار فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد مهدی شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران (نویسنده مسئول) | ||
| 2دانش آموخته دکتری فقه ومبانی حقوق اسلامی، واحدیادگارامام(ره)، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. | ||
| 3کارشناس ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، واحد مهدی شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران. | ||
| 4کارشناس ارشد حقوق | ||
| تاریخ دریافت: 23 تیر 1402، تاریخ بازنگری: 01 آبان 1402، تاریخ پذیرش: 02 آبان 1402 | ||
| چکیده | ||
| این نوشتار با هدف بررسی دادرسی غیابی درآثارفقهای شیعه و حقوق موضوعه اختصاص یافته است. به این بیان که اگرچه در فصل خصومت ، اصل بر لزوم حضور طرفین دعوا در جلسه دادرسی است، اما گاه پایبندی بدون قید و شرط به این اصل، خود موجب تضییع حقوق افراد میشود؛زیرا ممکن است یکی از طرفین دعوا خود را از دسترس طرف دیگر و مجریان عدالت مخفی نموده، موجبات ناامنی، بیاطمینانی و عدم رضایت از دستگاه قضا را فراهم آورد. با توجه به این امر، در اسلام مسأله واخواهی با هدف ایجاد امنیّت و ممانعت از تضییع حقوق افراد پذیرفته شده است. فقها جهت اثبات جوازمسأله واخواهی(دادرسی غیابی) به روایات و احادیث نیز استناد کرده و برای آن شرایطی قائل شدهاند. فقهای امامیه، صدور حکم غیابی را در مسائلی که به حقوق شخصی و حقوق الناس بستگی پیدا میکند درست و روا میدانند و درحقوق الهی و مجازاتها بدون حضور متّهم نمیتوان حکم غیابی صادر کرد؛ چراکه حقّ الناس مبنی بر احتیاط و حقّ الله مبنی بر تخفیف می باشد؛ لذا در حقّ الله و مجازاتها حدّی حکم غیابی نافذ نیست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| واخواهی؛ دادرسی عادلانه؛ حقّ الله؛ حقّ الناس؛ دادرسی غیابی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Examining the jurisprudential and legal foundations of the permissibility and impermissibility of absentee proceedings | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mojtaba Ghaffari1؛ Jafar Jafarzadeh2؛ Sosan Amini3؛ Amir Zolfagharian4 | ||
| 1Assistant Professor of Jurisprudence and Foundations of Islamic Law, Mehdishahr Branch, Islamic Azad University, Semnan, Iran (Corresponding Author) | ||
| 2PhD Graduate of Jurisprudence and Foundations of Islamic Law, Yadegar-e-Imam (RA) Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. | ||
| 3Master of Criminal Law and Criminology, Mehdishahr Branch, Islamic Azad University, Semnan, Iran. | ||
| 4Master of Law | ||
| چکیده [English] | ||
| This article is devoted to the study of absentee proceedings in the works of Shia jurisprudence and subject law. Although in the season of hostility, the principle is that the parties to the dispute must attend the hearing, sometimes the unconditional adherence to this principle leads to the violation of the rights of individuals. Because it is possible that one of the parties to the dispute may hide his case from the access of the other party and the justice authorities, causing insecurity, uncertainty and dissatisfaction with the judicial system. Considering this, in Islam, intercession is accepted with the aim of creating security and preventing the violation of people's rights. According to this, in Islam, intercession is accepted with the aim of creating security and preventing the violation of people's rights. The jurists have also cited traditions and hadiths in order to prove the legality of the issue of divorce (proceeding in absentia) and have set conditions for it. Imamiyyah jurists consider issuing a judgment in absentia in matters that depend on personal rights and human rights as right and legitimate, and in divine rights and punishments, a judgment in absentia cannot be issued without the presence of the accused. Because the right of people is based on caution and the right of God is based on mitigation. Therefore, there is no limit to the right of God and punishments. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| appeal, fair trial, God's right, people's right, absentee trial | ||
| مراجع | ||
|
- قرآن کریم.
- آشتیانی، میرزا محمدحسن (1425ق)،کتاب القضاء، قم: زهیر.
- ابن حمزه طوسی، محمد بن علی (1408ق)، الوسیله الی نیل الفضیله، قم: کتابخانه آیه الله العظمی مرعشی نجفی(ره).
- ابن سعید حلّی، یحیی (1405ق)، الجامع للشرائع، قم: مؤسسه سیّد الشهداء العلمیه.
- براری لاریمی، محمد؛ قبولی در افشان؛ سید محمدتقی (1389)، حقوق متّهم با رویکرد فقهی، مجله مطالعات فقه وحقوق اسلامی، 23-51.
- توکلی، سعید (1383)، واخواهی در دعاوی مدنی و کیفری، مجله دادرسی، 43، 83-85.
- جبعی عاملی(شهید ثانی)، زین الدین بن علی (1412ق)، الروضه البهیّه فی شرح اللمعه الدمشقیه، ج1، قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
- جبعی عاملی(شهید ثانی)، زین الدین بن علی (1413ق)، مسالک الأفهام الی تنقیح شرائع الاسلام، ج13، قم: مؤسسه المعارف الاسلامیه.
- حرّ عاملی، محمد بن حسن (1412ق)، تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه، ج18، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
- حسینی شیرازی، سید محمد (1409ق)، الفقه، ج84، قم: دار العلم.
- حلّی(علامه)، حسن بن یوسف (1420ق)، تحریر الاحکام الشرعیه، قم: مؤسسه امام صادق(ع).
- حلّی(علامه)، حسن بن یوسف (1413ق)، قواعد الاحکام فی معرفه الحلال و الحرام، ج3، قم: مؤسسه النشر الاسلامی.
- خالقی، علی (1388)، آیین دادرسی کیفری، چ2: تهران: شهر دانش.
- خمینی(امام)، سید روح الله (1390)، تحریر الوسیله، ج2، قم: قدس محمدی.
- خوئی، ابوالقاسم (1410ق)، منهاجالصالحین، قم: دار الزهراء.
- خوئی، سید ابوالقاسم (1410ق)، مبانی تکمله المنهاج، ج1، قم: مدینه العلم.
- رضایی نژاد، همایون؛ رضایینژاد امیرحسین (1390)، حکم غیابی حرکت از مبانی به سمت رویکرد نوین، مجله حقوقی دادگستری، 75، 173-197.
- زراعت، عباس؛ مهاجری، علی (1386)، آیین دادرسی کیفری، چ3، تهران: فکرسازان.
- طباطبائی یزدی، سید محمدکاظم (1414ق)، تکمله العروه الوثقی، ج6، قم: کتابفروشی داوری.
- مالمیر، محمود (1383)، آرای غیابی و واخواهی از آن، مجله دادرسی، 45، 19-16
- محقّق داماد، سید مصطفى (1386)، قواعد فقه، تهران: مرکز نشر علوم اسلامى.
- محقق سبزواری، محمدباقر (١۴٢٣ق)، کفایه الاحکام، ج2، قم: مؤسسه النشر الاسلامی.
- معاونت آموزش قوه قضائیه (1382)، مجموعه نشست های قضایی، مسایل آیین دادرسی کیفری(2)، قم: معاونت آموزش و تحقیقات قوه قضاییه.
- عاملی(شهیداول)، محمد بن مکّی (1417ق)، الدروس الشرعیه فی فقه الامامیه، ج2، قم: مؤسسه النشر الاسلامی.
- نجفى(صاحب جواهر)، محمدحسن (1432ق)، جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام، ج40، بیروت: دار احیاء التراث العربی. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 85 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 78 |
||