پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 688 |
| تعداد مقالات | 10,009 |
| تعداد مشاهده مقاله | 70,999,827 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 62,454,537 |
شخصیت جسمی و حقّ حیات؛ تلاقی حقّ انسانی و فقه پویا | ||
| مطالعات فقه و حقوق اسلامی | ||
| مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 06 اسفند 1404 اصل مقاله (1.25 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/feqh.2025.37732.4257 | ||
| نویسندگان | ||
| اعظم نظری1؛ حسین صابری* 2؛ حمید مسجدسرائی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی | ||
| 2استاد، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 3استاد، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 22 اردیبهشت 1404، تاریخ بازنگری: 15 مهر 1404، تاریخ پذیرش: 16 مهر 1404 | ||
| چکیده | ||
| حقّ حیات یکی از اساسیترین حقوق بشری است که در منابع فقهی با تأکید ویژه مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش با بهرهگیری از روش تحلیل محتوا، به بررسی مفاهیم و مستندات فقهی مرتبط با حقّ حیات در تکوین شخصیت جسمی انسان پرداخته و تلاش دارد تا ساختارهای مفهومی و محورهای اصلی این حق را در متون فقهی استخراج نماید. لذا این سوال مطرح است که مستندات اثبات حقّ حیات به عنوان امانت الهی و رکن تکوین شخصیت جسمی انسان چیست؟ این مطالعه با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و بهرهگیری از تحلیل متون فقهی، به بررسی نظاممند دادههای برگرفته از آیات قرآن کریم، از جمله آیه ۲۹ سوره نساء، آیات ۳۱ و ۳۳ سوره اسراء، آیه ۱۹۵ سوره بقره و آیه ۱۲ سوره ممتحنه، همراه با احادیث نبوی و روایات امام صادق(ع)، پرداخته است. همچنین، آرای فقها و قواعد فقهی همچون «حفظ نفس» و «دفاع مشروع» بهعنوان محورهای تحلیلی مورد بررسی قرار گرفتهاند. نتایج تحلیل محتوا نشان میدهد که حقّ حیات در منابع فقهی اسلامی بهعنوان یک اصل غیرقابل تعرض مطرح شده و شامل مفاهیمی همچون «امانت الهی بودن حیات»، «وجوب حفظ جان» و «حدود و استثنائات مشروع» میشود. قاعده «حفظ نفس» و نیز قاعده «دفاع مشروع» بر ضرورت حمایت مطلق از حیات انسانی تأکید دارد. لذا «حقّ حیات» یکی از اصول بنیادین در تکوین شخصیت جسمی انسان است که حفظ و صیانت از حقّ حیات امری ضروری تلقی میشود. یافتههای این پژوهش میتواند مبنایی برای توسعه قوانین حمایتی در حوزه حقوق انسانی و پزشکی فراهم سازد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حقّ حیات؛ حرمت نفس؛ حفظ نفس؛ شخصیت جسمی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Physical Integrity and the Right to Life: The Intersection of Human Rights and Dynamic Jurisprudence | ||
| نویسندگان [English] | ||
| azam nazari1؛ Hossein Saberi2؛ Hamid Masjedsaraei3 | ||
| 1دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی | ||
| 2Professor, Department of Islamic Jurisprudence and Principles of Islamic Law, Faculty of Theology and Islamic Studies, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran | ||
| 3Professor, Department of Islamic Jurisprudence and Principles of Islamic Law, Faculty of Humanities, University of Semnan, Semnan, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| The right to life is one of the most fundamental human rights, receiving special emphasis in Islamic jurisprudential sources. This study, employing the method of content analysis, explores the concepts and jurisprudential evidences related to the right to life in the formation of the human physical personality. It seeks to extract the conceptual frameworks and principal foundations of this right from juristic texts. Accordingly, the research poses the question: what are the evidences that affirm the right to life as a divine trust and a fundamental pillar in the formation of human physical personality? Using qualitative content analysis and an in-depth examination of jurisprudential texts, this study systematically analyzes data derived from Qur'anic verses including verse 29 of Surah Al-Nisa, verses 31 and 33 of Surah Al-Isra, verse 195 of Surah Al-Baqarah, and verse 12 of Surah Al-Mumtahina alongside Prophetic traditions and narrations attributed to Imam Al-Sadiq (peace be upon him). In addition, the views of jurists and jurisprudential principles such as "preservation of life" (ḥifẓ al-nafs) and "legitimate defense" (al-difāʿ al-mashrūʿ) have been considered as key analytical axes. The findings of the content analysis reveal that the right to life, within Islamic jurisprudential sources, is presented as an inviolable principle encompassing concepts such as "life as a divine trust," "the obligation to preserve life," and "legitimate limits and exceptions." Both the principle of "preservation of life" and the principle of "legitimate defense" emphasize the absolute necessity of protecting human life. Therefore, the "right to life" is regarded as a foundational principle in the formation of human physical personality, and safeguarding it is deemed imperative. The findings of this study may provide a basis for the development of protective regulations in the fields of human rights and medical law. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Right to Life, Sanctity of Life, Preservation of Life, Physical Personality | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 6 |
||