پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 709 |
| تعداد مقالات | 10,213 |
| تعداد مشاهده مقاله | 71,680,434 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 63,496,616 |
حقوق معلولان بزهکار در نظام کیفری ایران | ||
| مطالعات فقه و حقوق اسلامی | ||
| دوره 17، شماره 41، دی 1404، صفحه 1-40 اصل مقاله (1016.18 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/feqh.2025.38331.4318 | ||
| نویسنده | ||
| مسعود بسامی* | ||
| استادیار گروه حقوق، واحد اسلام آباد غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلام آباد غرب، ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 23 تیر 1404، تاریخ بازنگری: 02 شهریور 1404، تاریخ پذیرش: 22 شهریور 1404 | ||
| چکیده | ||
| معلولین جزو اقشار آسیب پذیر جامعه بوده و همواره در معرض تضیع حقوق خود می باشند؛ از اینرو تلاشهای متعدّدی در سطوح مختلف ملّی و بین المللی برای احقاق حقوق آنها صورت گرفته است. یکی از مصادیق حقوق معلولان، حقوق آنها در نظام عدالت کیفری می باشد. معلولین مانند سایر انسان ها ممکن است مرتکب جرم شوند، ولی با توجه مشکلاتشان نمی بایست مانند افراد عادی با آنها برخوردگردد، بلکه لازم است یک سیاست کیفری افتراقی مبتنی بر تبعیض مثبت نسبت به آنها اتّخاذ گردد. با توجه به این موضوع، هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی حقوق معلولین بزهکار در نظام کیفری ایران می باشد. یافته های پژوهش که با روش توصیفی - تحلیلی صورت گرفته، بیانگرآن است که در نظام کیفری ایران تا قبل از سال 1402 به حقوق معلولان به صورت ناقص توجه شده بود. در سال 1402 به موجب بخشنامه صادره از سوی قوه قضاییه موسوم به «دستورالعمل نحوه حمایت از حقوق اشخاص معلول و سالمند در فرایند دادرسی» حقوق معلولان در نظام کیفری به نحوه تقریباً جامعی مورد توجه قرار گرفت. در مجموع در حال حاضر در ایران معلولان بزهکار از حقوق مختلفی برخوردار می باشندکه از جمله می توان به حقّ برخورداری از مترجم وکارشناس، حقّ برخورداری از وکیل معاضدتی و رایگان، حقّ برخورداری از تخفیف مجازات و مجازات جایگزین حبس اشاره کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حقوق معلولان؛ بزهکار؛ عدالت کیفری؛ سیاست کیفری افتراقی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The rights of disabled criminals in the Iranian penal system | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Masood Bassami | ||
| Assistant professor, Law Department, Islamabad West Branch, Islamic Azad University, Islamabad West, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Disabled people are among the most vulnerable groups in society and are always at risk of having their rights violated. Therefore, numerous efforts have been made at various national and international levels to achieve their rights. One example of the rights of people with disabilities is their rights in the criminal justice system. People with disabilities, like other people, may commit crimes, but given their problems, they should not be treated like ordinary people. Rather, a differentiated penal policy based on positive discrimination should be adopted towards them. Considering this issue, the purpose of this study is to examine the rights of disabled criminals in the Iranian penal system. The findings of the research, which was conducted using a descriptive-analytical method, indicate that the rights of the disabled were poorly addressed in the Iranian penal system before. 2023 (1402) In general, currently in Iran , disabled criminals enjoy various rights, including the right to an interpreter and expert, the right to a free legal aid lawyer, the right to reduced sentences and alternative punishments fact to imprisonment. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Rights of the disabled, offender, criminal justice, Iran, discriminatory penal policy | ||
| مراجع | ||
|
-آشوری، محمد؛ رحمت، محمدرضا؛ مهدوی ثابت، محمدعلی؛ شیری، عباس (1398)، افتراقی شدن مرحله تحقیق در خصوص متّهمین بیمار، حقوق پزشکی، 50، 109-132.
- ابوطالبی، حسن؛ جعفری هرندی، محمد؛ آیتی، سید محمدرضا (1397)، حقوق معلولین در فقه فریقین، فقه مقارن، 11، 59، 86.
- احمدی، کامران (1383)، روانپزشکی آکسفورد، تهران: فرهنگ فردا.
- بسامی، مسعود (1400)، حقوق متّهمان و مجرمان بیمار در نظام کیفری ایران، پزشکی قانونی، 27، 219-228.
- بسامی، مسعود (1404)، بررسی ماهیّت و شرایط اجرای مجازات ضغث در فقه امامیه، فقه و اصول، 142، 59-90.
- پروانه، زهرا؛ جلیلیان، زیور؛ رستمی، مجید (1396)، مقایسه فرهنگ حمایت حقوقی قضایی از معلولین در ایران وکنوانسیونهای بینالمللی، مطالعات رفتاری در مدیریت، 16، 15-37.
- پورضیایی، کمیل، تار اغفاری نیک (1399)، اثرات حقوقی و اجتماعی الحاق ایران به کنوانسیون حقوق معلولین از منظر حقوق داخلی، پژوهشنامه حقوق فارس، 6، 119-149.
- جبعی عاملی(شهید ثانی)، زین الدین بن علی (1384)، الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه، ج13، چ4، ترجمه: علی شیروانی، قم: دار العلم.
- جبعی عاملی(شهید ثانی)، زین الدین بن علی (1425ق)، مسالک الأفهام الی تنقیح شرائع الاسلام، ج14، چ3، قم: مؤسسه المعارف الاسلامیه.
- جلالیان، عسگر (1400)، کنکاشی از منظر هنجارهای اخلاقی بر تضمینهای حمایت از معلولان درکنوانسیون حقوق معلولان و حقوق ایران، اخلاق پزشکی، 46، 1-14.
- حلّی(محقّق)، جعفر بن حسن (1386)، شرائع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، ج3-4، تهران: رشید.
- خالقی، علی (1400)، آیین دادرسی کیفری، ج1، چ49، تهران: شهر دانش.
- خوش اندام، محمد؛ میرقادری، جلیل (1385)، جرم و کم توانی ذهنی (نگاهی به قوانین جزایی و حقوقی در زمینه افراد کم توان ذهنی)، تعلیم و تربیت استثنایی، 60، 7-16.
- سلامی، شهرام؛ مظهری، محمد (1401)، حقّ بر سلامت معلولان در حوزه حقوق شهری (با نگاهی به مصوبات شورای شهر تهران)، فصلنامه تحقیق و توسعه درحقوق تطبیقی، 15، 110-132.
- شفیعی، محمدسعید؛ شفیعی، شیرین (۱۳۹۵)، حمایت های قضایی و حقوقی از معلولین در نظام دادرسی جمهوری اسلامی ایران و کنوانسیون های بینالمللی، مطالعات علوم سیاسی حقوق و فقه، 4، 97-111.
- صفایی، حسین (1378)، قیمومیت شخص حقوقی در قانون واگذاری قیمومیت محجوران تحت پوشش سازمان بهزیستی کشور به سازمان مذکور، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، 46، 39-50.
- طباطبائی(صاحب ریاض)، سید علی (1422ق)، ریاض المسائل فی بیان الاحکام بالدلائل، ج15، قم: آل البیت(ع).
- عاملی(شهید اول)، محمد بن مکّی (1410ق)، اللمعه الدمشقیه، ج1، چاپ اول، تهران: دار الکتب الاسلامیه.
- غفارپورنافچی، شهربانو؛ محمدی، اصغر (1396)، عوامل مؤثر بر پذیرش افراد دارای ناتوانی در جامعه (مطالعه موردی: شهرکرد)، توانبخشی، 3، 202-211.
- غلامی، حسین (1389)، حقوق بیماران در نظام عدالت کیفری، حقوق پزشکی، 14، 13-45.
- کمالی، محمد (1383)، حقوق بشر و ناتوانی، فصلنامه رفاه اجتماعی، 13، 41-56.
- محسنی، مرتضی (1392)، دوره حقوق جزای عمومی، ج1، چ4، تهران: کتابخانه گنج دانش.
- محمدی قاری، سید محمد (۱۳۸۷)، تحول گفتمانی حق ها و آزادی های معلولان در آینه حقوق بشر معاصر، پژوهشهای حقوقی، دوره 13، 185-208.
- محمودی، فضلالله (1399)، تحلیل و ارزیابی حقوق معلولان در پرتو حقوق شهروندی، مطالعات تطبیقی حقوق شهروندی، 1، 94-121.
- مرادزاده، حسن (1387)، بازداشتگاه مناسب برای معلولان زندانی از منظر دیوان اروپایی حقوق بشر، پژوهشهای حقوقی، 13، 289-304.
- موسوی مقدم، سمانه؛ تولائی، علی؛ ابویی مهریزی، حسین (1393)، تأثیر بیماری جسمی بر سلب حضانت، مطالعات فقه و حقوق اسلامی، 11، 228-211.
- مؤمنی، عابدین؛ علوی، محمد؛ رستمی نجف آبادی، حامد (1396)، مؤلّفه های تأثیرگذار در اجرای حدود، مطالعات فقه و حقوق اسلامی، 17، 235-256.
- نباتی، نگار (۱۳۸۹)، حمایت از اشخاص دارای معلولیّت در نظام بین المللی حقوق بشر، تهران: شهر دانش.
- نجفی(صاحب جواهر)، محمدحسن (1362)، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، ج41، چ7، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
- نصیب، محمدحسین؛ جهان بین، عباداله؛ جهان بین، فخرالدین (۱۳۹0)، نگرشی بر وضعیّت حقوق معلولان در ایران در پرتو حمایت های رفاهی و مدنی دولت، حقوق اساسی، 16، 1-24.
- نیازی، محسن؛ فرهادیان؛ علی؛ کرمیان گیلان، ندا؛ امیدوار، آزاد (۱۴۰۲)، حقوق افراد معلول در ایران (مطالعه فراترکیب)، توانبخشی، ۲۴/1، 56-75.
- وزیری، مجید؛ حسینی، حامد (1398)، ضرورت حبس زدایی زنان بزهکار سرپرست خانوار در فقه و حقوق ایران با رویکردی به حقوق فرانسه، فقه اقتصادی، 1، 29-51.
- یوسفیان، الهام (۱۳۸۷)، تامّلی به قانون جامع حمایت از حقوق معلولان در پرتو مقررات کنوانسیون حقوق اشخاص دارای معلولیّت، پژوهشهای حقوقی، ۱۳، 209-219.
-کمالی، محمد؛ فریبا، ایران (۱۳۸۲)، مروری بر حقوق کودکان دارای ناتوانی و معلولیّت، رفاه اجتماعی، دوره 2 ، 7، 93-110.
-گرجی، علیاکبر؛ شیرزاد نظرلو، زهرا (1397)، جایگاه حقوق معلولین در حوزه حقوق شهری»، مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، 26، 163-137. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 246 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 183 |
||