پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 691 |
| تعداد مقالات | 10,035 |
| تعداد مشاهده مقاله | 71,039,513 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 62,489,028 |
پژوهش تحلیلی مِحجَر یا صندوق قبرهای چوبی دورۀ صفویه در استان مرکزی | ||
| هنرهای کاربردی | ||
| دوره 3، شماره 1 - شماره پیاپی 9، خرداد 1402، صفحه 5-22 اصل مقاله (1.58 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/aaj.2023.31131.1183 | ||
| نویسندگان | ||
| حسین صدیقیان* 1؛ اسماعیل شراهی2 | ||
| 1گروه باستانشناسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران، | ||
| 2دانشجوی دکتری گروه باستانشناسی دانشکده هنر و معماری دانشگاه بوعلیسینای همدان، همدان، ایران، | ||
| تاریخ دریافت: 12 تیر 1402، تاریخ بازنگری: 19 تیر 1402، تاریخ پذیرش: 06 شهریور 1402 | ||
| چکیده | ||
| استان مرکزی با وجود کمتر شناخته شدن، یکی از مناطق برخوردار از آثار چوبی کهن است. در محدودۀ این استان تعداد زیادی اثر چوبی از قرون مختلف اسلامی شناسایی شده که عمدتاً شامل صندوقهای چوبی دورۀ صفویه هستند. این صندوق-ها امروزه بعضاً در داخل برخی از امامزادههای استان نگهداری میشوند که بنا به دلایل گوناگون، دسترسی مستقیم به برخی از آنها امکانپذیر نبوده یا تا حد زیادی تخریب شدهاند. از این روی ضرورت داشت که تا پیش از تخریب بیشتر این آثار یا حتی مفقود شدن آنها، در پژوهش مستقلی به بررسی و مطالعۀ آنها پرداخته شود. در همین ارتباط لازم به ذکر است که تاکنون در مورد این صندوقها هیچگونه پژوهش مستقلی صورت نگرفته است. هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی و مطالعۀ صندوقهای چوبی دورۀ صفوی در محدودۀ استان مرکزی است. ماهیت پژوهش حاضر بنیادی بوده و به شیوۀ توصیفی – تحلیلی و بر پایۀ مطالعات میدانی و کتابخانهای صورت پذیرفته است. با انجام این پژوهش 20 صندوق یا محجر چوبی متعلق به دوره صفوی شناسایی شد که عمدتاً متعلق به زمان حکومت شاه طهماسب هستند. در این صندوقها، شیوههای مختلف تزئینی شناسایی شد که بعضاً سبکی محلی دارند. این آثار در برخی مراکز استقراری استان مانند کاسوا ساخته شده و عمدتاً شعائر مذهبی تشیع جعفری روی آنها نوشته شده است.ا انجام این پژوهش 20 صندوق یا محجر چوبی متعلق به دوره صفوی شناسایی شد که عمدتاً متعلق به زمان حکومت شاه طهماسب هستند. در این صندوقها، شیوههای مختلف تزئینی شناسایی شد که بعضاً سبکی محلی دارند. این آثار در برخی مراکز استقراری استان مانند کاسوا ساخته شده و عمدتاً شعائر مذهبی تشیع جعفری روی آنها نوشته شده است.ا انجام این پژوهش 20 صندوق یا محجر چوبی متعلق به دوره صفوی شناسایی شد که عمدتاً متعلق به زمان حکومت شاه طهماسب هستند. در صندوقها، شیوههای مختلف تزئینی شناسایی شد | ||
| کلیدواژهها | ||
| صندوق قبر چوبی؛ محجر؛ دورۀ صفویه؛ استان مرکزی | ||
| موضوعات | ||
| تحلیل کاربردی آثار و اشیاء تاریخی کهن | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Analytical research of Safavid period wooden chests in Markazi province | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Hossein Sedighian1؛ Esmael Sharahi2 | ||
| 1Assistant Professor, Department of Archaeology, Faculty of Literature and Humanities, Lorestan University, Lorestan. Khurram Abad, Iran | ||
| 2Ph.D. Candidate, Department of Archaeology, Faculty of Art and Architecture, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Despite being less known, Markazi province is one of the regions with ancient wooden works. A large number of wooden works from different Islamic centuries have been identified in this province, which mainly include wooden chests from the Safavid period. Today, these chests are sometimes kept inside some imamzadehs of the province, due to various reasons, direct access to some of them is not possible or they have been destroyed to a large extent. Therefore, it was necessary to investigate and study them in independent research before further destruction of these works or their disappearance. In this connection, it should be mentioned that no independent research has been done on these funds so far. The main goal of the current research is to investigate and study the wooden chests of the Safavid period in Markazi province. The nature of the current research is fundamental and it is done in a descriptive-analytical way based on field and library studies. By conducting this research, 20 wooden chests belonging to the Safavid period were identified, which mainly belong to the reign of Shah Tahmasab. In these boxes, various decorative methods were identified, which sometimes have a local style. These works were made in some settlement centers of the province such as Kasowa and mainly Jafari Shia religious rites were written on them. By conducting this research, 20 wooden chests belonging to the Safavid period were identified, which mainly belong to the reign of Shah Tahmasab. In these boxes, various decorative methods were identified, which sometimes have a local style. These works were made in some settlement centers of the province such as Kasowa and mainly Jafari Shia religious rites were written on them. By conducting this research, 20 wooden chests belonging to the Safavid period were identified, which mainly belong to the reign of Shah Tahmasab. In these boxes, various decorative methods were identified, which sometimes have a local style. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| wooden box, Mehjar, Safavid period, Markazi province | ||
| مراجع | ||
|
- آلن، لیندزی (1390)، تاریخ امپراتوری ایران، مترجم: عیسی عبدی، تهران: امیرکبیر.
- بهرامی، مهدی (1319)، آثار تاریخی تفرش. نشریۀ آموزش و پرورش، 10(1): 48-40.
- بناهای تاریخی در پناه قانون (1376)، مجلۀ اثر، 28: 208-193.
- جلالیان، سعیده (1397)، نفایس صندوقها و ضریحهای حرم مطهر رضوی از عصر صفوی تا دوره معاصر، فصلنامه مشکوه، 138: 123-86.
- جلالی، میثم (1389)، ضریح شاه طهماسب: یادگاری از دودمان صفوی در موزۀ آستان قدس رضوی، فصلنامۀ مشکوه، 108: 124-112.
- حضرتی آشتیانی، صادق (1391)، نگاهی به امامزادگان بیبی شهربانو و ابیعبدالله روستای آهو، مجلۀ پیام بهارستان، 5(18): 363-372.
- خوانساری ابیانه، زینالعابدین (1378)، ابیانه و فرهنگ مردم آن، تهران: گنجینۀ هنر.
- دایرهالمعارف بناهای تاریخی در دورۀ اسلامی: بناهای آرامگاهی (1376)، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی.
- دیماند، موریس اسون (1383)، راهنمای صنایع اسلامی، ترجمۀ عبدالله فریار، تهران: علمی و فرهنگی.
- الرفاعی، انور (1377)، تاریخ هنر در سرزمینهای اسلامی، ترجمۀ عبدالرحیم قنوات، مشهد: جهاد دانشگاهی.
- سدیدالسلطنه مینابی، محمدعلی خان (1362)، سفرنامۀ سدیدالسلطنه، تصحیح احمد اقتداری، مشهد: بهنشر.
- سهرابی نصیرآبادی، مهین (1392)، بررسی فنی منبر چوبی مسجد جامع بروجرد و ارائۀ طرح حفاظت آن، پایاننامۀ کارشناسی ارشد مرمت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز.
- شراهی، اسماعیل، موسوینیا، مهدی (1399)، بررسی ابعاد شکلی و تزیینی منبر مسجد جامع نقوسان تفرش، فصلنامۀ نگره، 54: 53-41.
- شکرپور، شهریار و دیگران (1397)، بررسی تحلیلی و ساختارشناسانۀ جووککاری صندوقهای چوبی بقعۀ شیخ صفیالدین اردبیلی، مجلۀ هنرهای صناعی اسلامی، 3: 125-113.
- صدیقیان، حسین، صادقی ابراهیم (1392)، تولیدات چوبی و هنرهای وابسته به آن در خوانسار طی ادوار مختلف اسلامی، مجلۀ باستانپژوه، 15(20): 72-59.
- صفری، حسین (1382)، تاریخ و فرهنگ دلیجان، تهران: نشر بلخ.
- عبداللهیفرد، ابوالفضل، مرادیان قوجهبگلو، زینب (1400)، تحلیل گرهچینیهای بهکاررفته در صندوق قبر شاه اسماعیل صفوی، نشریۀ هنرهای صناعی اسلامی، 5(6): 44-35.
- عرب، کاظم (1395)، منبر چوبی مسجد پاچنار وشنوۀ قم، فصنامۀ اثر، 73: 122-113.
- عظیمزاده، هوشنگ (1335)، پروندۀ ثبتی بقعۀ ابوالعلی مهدی تفرش، آرشیو اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی، منتشرنشده.
- ـــــــــــــــــــــــــــ (1354)، پروندۀ ثبتی بقعه امامزاده نوح بن موسی جعفر، آرشیو ادارهکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی، منتشرنشده.
- ـــــــــــــــــــــــــــ (1355)، پروندۀ ثبتی آرامگاه فاطمه بنت شجاع، آرشیو ادارهکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی، منتشرنشده.
- غفاری، عباس، صلاحی، مریم (1397)، پژوهشی در خاستگاه اصلی صندوق قبر شیخ صفی و شاه اسماعیل اول صفوی، فصلنامۀ نگره، 46: 87-75.
- فضلی، قاسم، شراهی، اسماعیل (1385)، پروندۀ ثبتی بقعۀ امامزاده عبدالله فارسیجان، آرشیو ادارهکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی، منتشرنشده.
- فقیه بحرالعلوم، محمدمهدی (1391)، هزار مزار ایران: استان مرکزی، قم: وثوق.
- فیض، عباس (1350)، گنجینۀ آثار قم، دوجلد، قم: مهر استوار.
- کبیری، احمد (1356)، پروندۀ ثبتی بقعۀ امامزاده شاهزاده محسن، آرشیو ادارهکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی، منتشرنشده.
- کریمیان سیچانی، معصومه (1396)، منبّتکاری در روزگار تیموریان، اصفهان: گلدسته.
- کلانتر، علیاصغر، آیتالهی، حبیبالله (1388)، کاربرد آیات قرآنی و متون مذهبی در تزیینات معماری شیعی مازندران، فصلنامۀ نگره، 13: 27-5.
- کیانمهر، قباد، انصاری، مجتبی (1383)، منبّتکاری ایران در قلمرو شاه طهماسب صفوی، مجلۀ جلوۀ هنر، 24: 49-34.
- مدرسی طباطبایی، حسین (1335)، تربت پاکان، ج2، قم: چاپخانۀ مهر قم.
- مدهوشیاننژاد، محمد و دیگران (1398)، سیر تحول در طراحی و ساخت صندوق قبرهای چوبی قرن 9ق مرعشیان مازندران، فصلنامۀ هنرهای صناعی اسلامی، 4(2): 65-53.
- مشتاقی نائینی، علیبنمحمد و دیگران (1393)، پنج سفرنامه، تصحیح خلیل طاووسی، قم: مجمع ذخائر اسلامی.
- مهجور، فیروز، عیدیپور، زهرا (1396)، بررسی مستند پیشینۀ تشیع در استان فارس بر اساس کتیبههای آثار چوبی دوران اسلامی، فصلنامۀ شیعهشناسی، 15(57): 188-159.
- مهریار، محمد (1356)، پروندۀ ثبتی امامزاده اسماعیل یوجان خمین، آرشیو ادارهکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی، منتشر نشده.
- نعمتی، محمدرضا (1379)، گزارش بررسی و شناسایی آثار تاریخی شهرستان دلیجان، آرشیو اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان مرکزی، منتشرنشده.
- هینتس، والتر (1371)، شاه اسماعیل دوم صفوی، ترجمۀ کیکاوس جهانداری، تهران: علمی و فرهنگی.
- Watson, O. (1975), The Masjid-i Ali, Quhrud: An architectural and epigraphic survey, Iran,13: 59 – 74. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,243 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 762 |
||