پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 714 |
| تعداد مقالات | 10,273 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,123,130 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 63,855,968 |
مطالعۀ اشیاء سفالین موسوم به «مدلِ خانه» در هنر ایران سدههای میانی با بهرهگیری از روش شمایلنگاری | ||
| هنرهای کاربردی | ||
| مقاله 1، دوره 3، شماره 2 - شماره پیاپی 10، شهریور 1402، صفحه 5-19 اصل مقاله (1.81 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/aaj.2023.31182.1185 | ||
| نویسنده | ||
| حسام الدین آرمان* | ||
| مربی،گروه صنایع دستی، دانشکده هنر، دانشگاه بجنورد، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 17 تیر 1402، تاریخ بازنگری: 09 شهریور 1402، تاریخ پذیرش: 05 آذر 1402 | ||
| چکیده | ||
| در میان اشیای تاریخی ایران در سدههای میانی دورۀ اسلامی، اشیایی مجهول از نظر کارکرد و علل ساخت وجود دارد که براساس شکل ظاهری آنها از سوی باستانشناسان غربی، «ماکت یا مدل خانه» نامیده شدهاند. اگرچه در یک دهۀ اخیر، تلاشهایی از سوی محققان و کارشناسان آثار باستانی در موزههای معتبر جهان، جهت پیبردن به ماهیت این اشیا صورت گرفته، تاکنون گزارهای متقن و منطقی در این خصوص ارائه نشده است. مهمترین هدف این تحقیق، جمعآوری و طبقهبندی نمونههای در دسترس از این اشیاست؛ زیرا در تحقیقات و نوشتههای قبلی درخصوص هنر ایران در سدههای میانی، همیشه این اشیا بهعنوان موضوعی فرعی و کماهمیت در باب سفالگری دورۀ سلجوقی مطرح بوده و بهصورتی خاص مورد مطالعه قرار نگرفتهاند. روش شمایلنگاری اروین پانوفسکی را با توجه به قابلیتهای آن در فهم آثار تجسمی، میتوان روشی ارحج و سودمند شمرد که در قالب یک نظام منسجم در سه سطح، امکان نزدیکشدن به فهم اثر هنری را میسر کرده است. نوشتار حاضر در وهلۀ اول بهدنبال آن است که آیا روش اروین پانوفسکی در مطالعات تاریخنگاری هنر را میتوان در خوانش این آثار به کار برد؟ و ثانیاً آیا با بهرهگیری از آن میتوان به فهم ماهیت این اشیا راهی پیدا کرد؟ به این منظور، با استفاده از شیوۀ توصیفی-تحلیلی، بر پایۀ نظریۀ پانوفسکی و گردآوری دادهها از موزهها و مجموعههای معتبر داخلی و خارجی، سعی شده با ارائۀ یک طبقهبندی منسجم و سامانیافته، به فهم این آثار نزدیکتر شد. نتیجۀ این تحقیق نشان میدهد روش پانوفسکی از جهت ساختار مدون خود میتواند در مرحلۀ پیشاشمایلنگاری، در مطالعۀ جنبههای بصری این آثار مفید باشد و در مرحلۀ شمایلنگاری نیز به نظر میرسد از جهت آنکه اشیای مزبور دارای ویژگیهای رواییاند، در شناخت مفاهیم عینی و معانی بیانی آنها اثربخش باشد | ||
| کلیدواژهها | ||
| سفالینۀ مدل خانه؛ ایران؛ سدههای میانی؛ شمایلنگاری | ||
| موضوعات | ||
| تحلیل کاربردی آثار و اشیاء تاریخی کهن | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The study of Ceramics Known as “House Model” in Medieval Islamic Iranian Art Using The Iconography Method | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Hessamedin Arman | ||
| Lecturer, Handicrafts Department. Art Faculty, University of Bojnord, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Among the historical objects of Iran in the medieval Islamic period, there are unknown objects in terms of their function and reasons of construction, which were called “model houses” by Western archaeologists based on their appearance. Although in the last decade, efforts have been made by researchers and antiquities experts in the prestigious museums of the world to find out the essence of these objects, but so far no convincing and logical proposition has been presented in this regard. The most important goal of this research is to collect and classify the available examples of these objects, because in previous researches and writings about the art of Iran in the middle centuries, these objects have always been mentioned as a secondary and less important topic in the Seljuk period pottery and they have not been specifically studied. Irwin Panofsky’s iconography method can be considered as a logical and useful method according to its capabilities in understanding visual works, which in the form of a coherent system on three levels, has made it possible to approach the understanding of the work of art. at the first, this article seeks to find out whether Erwin Panofsky’s method in art historiography studies can be used in the reading of these works. And secondly, is it possible to find a way to understand the meaning of these objects by using it? For this purpose, by using the analytical descriptive method based on Panofsky’s theory and collecting data from prestigious museums and collections, an attempt was made to come closer to understanding these objects by presenting a coherent and organized classification. The result of this research shows that Panofsky’s method can be useful in studying the visual aspects of these works in the pre-iconography stage due to its codified structure and in the stage of iconography, it seems to be effective in knowing the objective concepts and their expressive meanings because the said objects have narrative characteristics. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| The so-called House Model Pottery, Iran, Medieval Ara, Study of Iconography | ||
| مراجع | ||
|
- آلن جیمز و ویلسن (۱۳۸۷)، سفالگری اسلامی از آغاز دوران ایلخانی، در سورۀ آشمولن، آکسفورد، ترجمۀ مهناز شایستهفر، تهران: مؤسسۀ مطالعات هنر اسلامی.
- اتینگهاوزن، ریچارد و الگ گرابار (۱۳۸۸)، هنر و معماری اسلامی، ترجمۀ یعقوب آژند، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت).
- بهرامی، مهدی (۱۳2۷)، صنایع ایران، ظروف سفالی، تهران: دانشگاه تهران.
- پانوفسکی، اروین (۱۳۹۵)، شمایلنگاری و شمایلشناسی، درآمدی بر مطالعۀ هنر رنسانس، ترجمۀ ندا اخواناقدم، تهران: چشمه.
- پوپ، آرتور اپهام (۱۳8۷)، سیری در هنر ایران (از دوران پیش از تاریخ تا امروز)، تهران: علمی و فرهنگی.
- پورنامداریان، تقی (۱۳1۶)، رمز و داستانهای رمزی در ادب فارسی، ج۴، تهران: علمی و فرهنگی.
- جان ناس (۱۳۱۲)، تاریخ جامع ادیان، ترجمۀ علیاصغر حکمت، تهران: انقلاب اسلامی.
- جوهری نیشابوری، محمد بن ابیالبرکات (۱۳8۳)، جواهرنامۀ نظامی، بهکوشش ایرج افشار با همکاری محمدرسول دریاگشت، تهران: میراث مکتوب.
- حسن، زکی محمد (1366)، تاریخ صنایع ایران بعد از اسلام، ترجمۀ محمدعلی خلیل، تهران: اقبال.
- خاقانی، افضلالدین بدیل بن علی (2537)، دیوان خاقانی شروانی، تصحیح علی عبدالرسولی، تهران: کتاب فروشی خیام.
- دیماند، موریس اسون (۱۳۸3)، راهنمای صنایع اسلامی، ترجمۀ عبدالله فریار، ج۳، تهران: علمی.
- دهخدا، علیاکبر (1377)، لغتنامه، تهران: دانشگاه تهران.
- راوندی، مرتضی (۱۳57)، تاریخ اجتماعی ایران، ج۳ (طبقات اجتماعی بعد از اسلام)، تهران: امیرکبیر.
- شایگان، داریوش (۱۳۱۱)، هانری کربن، آفاق تفکر معنوی در اسلام ایرانی، ترجمۀ باقر پرهام، تهران: آگاه.
- شفیعی کدکنی، محمدرضا (۱۳۸۶)، قلندریه در تاریخ، تهران: سخن.
- شمیسا، سیروس (۱۳1۱)، فرهنگ اشارات ادبیات فارسی، دو جلد، ج۱، ویرایش دوم، تهران: میترا.
- شیشهگر، آرمان (۱۳۷۵)، دانشنامۀ جهان اسلام، مدخل بخور و بخوردان، تهران: بنیاد دایرةالمعارف اسلامی.
- عبدی، ناهید (۱۳۹۱)، درآمدی بر آیکونولوژی: نظریه و کاربردها، تهران: دایرۀ سفید.
- فرای، ریچارد (۱۳6۳)، عصر زرین فرهنگ ایران، ترجمۀ مسعود رجبنیا، ج۲، تهران: سروش.
- فریه، ر. دبلیو (۱۳۷۴)، هنرهای ایران، ترجمۀ پرویز مرزبان، تهران: فرزانروز.
- کام بخشفرد، سیفالله، (۱۳۹۲)، سفال و سفالگری در ایران از ابتدای نوسنگی تا دوران معاصر، تهران: ققنوس.
- کریمی، فاطمه و محمودیوسف کیانی (۱۳64)، هنر سفالگری دورۀ اسلامی ایران، تهران: مرکز باستانشناسی ایران.
- کریستینسن، آرتور (۱۳۷۸)، ایران در زمان ساسانیان، ترجمه رشید یاسمی، تهران: صدای معاصر.
- کیانی، محمدیوسف (۱۳۵۷)، سفال ایرانی، بررسی سفالینههای ایرانی، مجموعۀ نخستوزیری، تهران: انتشارات مخصوص نخستوزیری.
- کیانی، محمدیوسف (۱۳۷۹)، پیشینۀ سفال و سفالگری در ایران، تهران: نسیم دانش.
- گراب، ارنست (۱۳۸۴)، سفال اسلامی، تهران: کارنگ.
- نصری، امیر (۱۳۹۱)، خوانش تصویر از دیدگاه اروین پانوفسکی، کیمیای هنر، دورۀ ۲، شمارۀ ۶، 20-7.
- واتسون، الیور (۱۳۹۱)، سفال زرینفام ایرانی، ترجمۀ شکوه ذاکری، تهران: صداوسیما.
- Grube, E. (1976). Islamic Pottery of the 8th 15th Century in the Keir Collection. London: Faber & Faber. - Grube, E.J. (1966). "Islamic Sculpture: Ceramic Figurines", Oriental Art 12. - Fehervari, G. (1996) Islamic Pottery, in G. Fehervari et al. (eds.), Art of the Eastern World (Hadji Baba Ancient Art), 93-116. London. - Khalili Collection of Islamic Art 9, 150-247. London-Oxford. - lane, A. (1947). Early Islamic pottery: Mesopotamia, Egypt and Persia. London: Faber& Faber. - Margaret S. Graves, Arts of Allusion: Object, Ornament, and Architecture in Medieval Islam. Oxford: Oxford University Press, 2018. - Morgan, P. (1994) Iranian Stone-Paste Pottery of the Seljuq Period. Types and Techniques, in E.J. Grube (ed.), Cobalt and Lustre. The First Centuries of Islamic Pottery (The Nasser D). - Pancaroglu, O. 2000. "A World unto Himself": The Rise of a New Human Image in the Late Seljuq Period (1150-1250), PhD thesis, Harvard University. - Pancaroqlu, O. (2007). Medieval Islamic Ceramics from the Harvey B. Plotnick Collection. Chicago, New Haven: Yale University Press. - Pope, A.U. and Ackerman, P. 1938. Survey of Persian Art from Prehistoric times to the Present, Vols. II, IX. - Watson, Oliver. (2004). Ceramics from Islamic Lands. London: Thames & Hudson Ltd. - URL1: https://recherche.smbMuseum/?language=de&limit=15&sort=relevance&controls=none Accessed at 9-11-2019 - URL2: https://www.metmuseum.org/art/collection/search/451908 Accessed at 9-11-2019 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,645 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 571 |
||