پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 714 |
| تعداد مقالات | 10,273 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,123,106 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 63,855,954 |
بازپژوهی ماهیّت «کراهت» در طلاق خلع | ||
| مطالعات فقه و حقوق اسلامی | ||
| دوره 17، شماره 40، آبان 1404، صفحه 213-236 اصل مقاله (822.51 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/feqh.2024.32561.3773 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد حسن زاده* 1؛ مرتضی مصلح2؛ محسن فغانی3 | ||
| 1دانش آموخته دکتری فقه و حقوق اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران (نویسنده مسئول) | ||
| 2کارشناس ارشد فقه و حقوق اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 3طلبه سطح ۴ حوزه علمیه قم، قم، ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 13 آذر 1402، تاریخ بازنگری: 23 بهمن 1402، تاریخ پذیرش: 05 اسفند 1402 | ||
| چکیده | ||
| طلاق خلع در شرع مقدّس اسلام و نظام حقوقی جمهوری اسلامی یکی از انواع طلاق به شمار میآید. در این طلاق، زن به واسطه کراهت و تنفّر از شوهر، راضی به ادامه زوجیت نیست، لذا تحقّق طلاق بر کراهت زن از شوهر استوار است. از اینرو برای تحقّق چنین طلاقی، لازم است که ماهیّت کراهت به درستی تشخیص داده شود. در این تحقیق سعی بر آن است تا مفهوم دقیق و صواب از کراهت به عمل آید. از کتاب و سنّت به دست میآید که در ماهیّت کراهت، عدم رعایت حقوق زناشویی توسط زن ملاک قرار داده شده و لفظ کراهت در آن بیان نشده است. دستهای از فقهای متقدّم نیز همین مفهوم را بدون ذکر لفظ کراهت بیان داشتهاند. دستۀ دوم از فقها صرفاً به بیان لفظ کراهت اکتفاء کرده و دستۀ سوم علاوه بر بیان لفظ کراهت، شرط عدم رعایت حقوق را نیز عنوان کردهاند. بنابراین میتوان با تمسّک به ادله و ظاهر قول دستۀ دوم و سوم از فقها، کلام ایشان را توجیه نمود، وگرنه قولشان صحیح نخواهد بود. امّا حقوقدانان، مبنای خود را کراهت قرار داده و با تبیین قولشان روشن میشود که ایشان معنای لغوی کراهت را اخذ کردهاند. بنابراین از ادله فقهی چنین به نظر می رسد که قول ایشان معتبر نباشد، و بالتبع قانون مدنی نیز نیاز به اصلاح خواهد داشت. باری، نیل و تحصیل مدّعای پژوهشگران در سایۀ توصیف و تحلیل گزارههای قرآنی و روایی - فقهی و حقوقی به روش کتابخانهای میسر گردیده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کراهت؛ طلاق خلع؛ طلاق؛ کراهت زوجین | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Re-examination of the nature of hatred in divorce | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mohammad Hasanzadeh1؛ Morteza Mosleh2؛ Mohsen Faghani3 | ||
| 1PhD in jurisprudence and Islamic law, University of Tehran, Tehran, Iran (Corresponding Author) | ||
| 2M.A in jurisprudence and Islamic law, University of Tehran, Tehran, Iran. | ||
| 3level 4 Student, Qom Seminary, Qom. Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Khula divorce is considered one of the types of divorce in the Islamic holy law and the legal system of the Islamic Republic. In this divorce, the wife is not satisfied with the continuation of the marriage due to her disgust and hatred of the husband. Therefore, the realization of divorce is based on the woman's hatred of her husband. Therefore, in order to realize such a divorce, it is necessary to correctly recognize the nature of hatred. In this research, an attempt is made to define the accurate and correct concept of disgust and enter it into the field of writing. It is found from the book and tradition that in the nature of disgust, non-observance of conjugal rights by the woman is a criterion, and the word disgust is not mentioned in it.A group of advanced jurists have also expressed the same concept without mentioning the word abhorrence. The second group of jurists have limited themselves to expressing the word disgust, and the third group, in addition to expressing the word disgust, have also mentioned the condition of non-compliance with rights. Therefore, it is possible to justify their words by sticking to the evidence and the appearance of the words of the second and third groups of jurists, otherwise their words will not be correct. But the jurists have made disgust their basis, and by explaining their words, it becomes clear that they have taken the literal meaning of disgust. Therefore, from jurisprudential evidence. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Hatred, divorce, hating spouses | ||
| مراجع | ||
|
- قرآن کریم.
- ابن ادریس حلّی، محمد بن احمد (1387)، موسوعه ابن ادریس الحلّی، ج11، قم: دلیل ما.
- ابن درید، محمد بن حسن (1988م)، جمهره اللغه، ج2، بیروت: دار العلم للملایین.
- ابن فارس، ابوالحسین احمد بن فارس (1404ق)، معجم مقائیس اللغه، ج5، قم: مکتب الاعلام الاسلامی.
- ابوالصلاح حلبی، تقی بن نجم (1416ق)، الکافی فی الفقه، تحقیق: رضا استادی، اصفهان: مکتبه الإمام أمیرالمؤمنین علی علیهالسلام.
- ازهرى، محمد بن احمد (1421ق)، تهذیب اللغه، ج1، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- امامی، سید حسین؛ صفایی، اسدالله (1387)، مختصر حقوق خانواده، ج1، تهران: میزان.
- امامی، سیدحسن (1391)، حقوق مدنی، ج5، تهران: اسلامیه.
- جبعی عاملی(شهید ثانی)، زین الدین بن علی (1411ق)، مسالک الافهام الی تنقیح شرائع الاسلام، ج9، بیروت: مؤسسه المعارف الاسلامیه.
- جبعی عاملی(شهید ثانی)، زین الدین بن علی (1412ق)، الرّوضه البهیّه فی شرح اللمعه الدمشقیه، ج2، قم: ناب ماندگار.
- جوهرى، اسماعیل بن حماد (1376ق)، الصحاح تاج اللغه و صحاح العربیه، ج6، بیروت: دار العلم للملایین.
- حرّ عاملى، محمد بن حسن (1409ق)، تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه، ج22، قم: مؤسسه آل البیت.
- خمینی(امام)، سید روح الله (1392)، تحریر الوسیله، ج2، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
- راغب اصفهانى، حسین بن محمد (1412ق)، مفردات ألفاظ القرآن، بیروت: دار القلم.
- سرور، ابراهیم حسین (1429ق)، المعجم للمصطلحات العلمیه و الدینیه،ج1، بیروت: دار الهادی.
- سلّار دیلمی، حمزه بن عبدالعزیز (1404ق)، المراسم فی فقه الامامی، تحقیق: محمود بستانی. قم: منشورات الحرمین.
- شیروی، عبدالحسین (1395)، حقوق خانواده، تهران: سمت.
- صاحب، اسماعیل بن عباد (1414ق)، المحیط فى اللغه، ج3، بیروت: عالم الکتب.
- صدوق(شیخ)، محمد بن علی بن حسین بن بابویه قمّی (1415ق)، المقنع، قم: پیام امام هادی علیه السلام.
- صفایی بازارجمعه، سمیه (۱۴۰۲)، نقدی بر مستندات فقهی شرط «تصریح» در صیغه طلاق با نگرشی بر دیدگاه فیض کاشانی)، مطالعات فقه و حقوق اسلامی، 32، 275-292.
- طباطبائى(علامه)، سید محمدحسین (1390ق)، المیزان فی تفسیر القرآن، ج2، بیروت: مؤسسه الأعلمی للمطبوعات.
- طبرسى، فضل بن حسن (1372)، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج2، تهران: ناصرخسرو.
- طریحى، فخر الدین بن محمد (1375)، مجمع البحرین، ج6، تهران: مرتضوی.
- طوسی(شیخ الطائفه)، محمد بن حسن (1390ق)، الإستبصار فیما اختلف من الأخبار، ج3، تحقیق: حسن الموسوی خرسان. تهران: دار الکتب الإسلامیه.
- طوسی(شیخ الطائفه)، محمد بن حسن (1390ق)، تهذیب الأحکام، ج8، تحقیق: حسن الموسوی خرسان، تهران: دار الکتب الإسلامیه.
- طوسی(شیخ الطائفه)، محمد بن حسن (1400ق)، النهایه فی مجرّد الفقه و الفتاوی، بیروت: دار الکتاب العربی.
- طوسی(شیخ الطائفه)، محمد بن حسن (1407ق)، الخلاف، ج2، قم: مؤسسه النشر الاسلامی.
- عاملی(شهیداول)، محمد بن مکّی (1417)، غایه المراد فی شرح نکت الارشاد، ج13، قم: دفترتبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
- عاملی(شهیداول)، محمد بن مکّی (1421ق)، القواعد و الفوائد، ج1، قم: مفید.
- فراهیدى، خلیل بن احمد (1409ق)، کتاب العین، ج1، قم: هجرت.
- فیّومی، احمد بن محمد (1414ق)، المصباح المنیر فی غریب شرح الکبیر، ج2، قم: مؤسسه دار الهجره.
- قمى، على بن ابراهیم (1363)، تفسیر القمی، ج1، قم: دار الکتاب .
- کاتوزیان، ناصر (1394)، دوره حقوق مدنی خانواده، ج1، تهران: شرکت سهامی انتشار.
- کلینی، محمد بن یعقوب (1407ق)، الکافی، ج6، تحقیق: علی اکبر غفاری و محمد آخوندی، تهران : دار الکتب الإسلامیه.
- مجلسى(علامه)، محمدباقر بن محمدتقى (1403ق)، بحار الأنوار الجامعه لدرر أخبار الأئمه الأطهار، ج100، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- محقّق داماد، سید مصطفی (1384)، بررسی فقهی حقوق خانواده، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی.
- مشکینی، میرزا علی (1392)، المصطلحات الفقهیه، قم: دار الحدیث.
- مفید(شیخ)، محمد بن محمد بن نعمان (1410ق)، المقنعه، قم: مؤسسه النشر الإسلامی.
- نجفی(صاحب جواهر)، محمدحسن (1421ق)، جواهر الکلام غی شرح شرائع الاسلام، ج17، قم: مؤسسه دائره المعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل بیت علیهم السلام. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,156 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 488 |
||