پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 717 |
| تعداد مقالات | 10,307 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,269,776 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 63,999,661 |
شناخت ویژگیهای خط در کتیبههای سکههای دوره عضدالدوله در عصر آلبویه | ||
| هنرهای کاربردی | ||
| مقاله 1، دوره 3، شماره 4 - شماره پیاپی 12، اسفند 1402، صفحه 5-20 اصل مقاله (1.4 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/aaj.2024.33028.1200 | ||
| نویسندگان | ||
| سمیه خزاعی مسک* 1؛ مهدی کاظم پور2؛ مهدی صحراگرد3؛ محمد خزایی4 | ||
| 1استادیار گروه ارتباط تصویری، دانشکده هنر، دانشگاه بجنورد،بجنورد، ایران | ||
| 2دانشیار گروه باستان شناسی، دانشکدهی حفاظت آثار فرهنگی (کاربردی)، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز،ایران | ||
| 3استادیار گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه ازاد اسلامی- مشهد، مشهد، ایران | ||
| 4استاد گروه ارتباط تصویری، دانشکده هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 28 دی 1402، تاریخ بازنگری: 11 تیر 1403، تاریخ پذیرش: 20 تیر 1403 | ||
| چکیده | ||
| سکهها بهعلت دارا بودن تاریخ و محل ضرب و نام پادشاه، علاوه بر اطلاعات تاریخی دقیقی که ارائه میدهند، نمایندهای از شکل نوشتار زمانشان هستند و منبعی مهم برای مطالعه فرمهای رایج در هر دوره به شمار میروند. از هریک از ادوار تاریخ ایران، سکههای متعددی از شاهان و سلاطین به جا مانده که بررسی آنها وجوهی از تاریخ سیاسی و فرهنگی این سرزمین را روشن میکند. از دوره آلبویه، بهویژه زمان زمامداری عضدالدوله، سکههایی در دست است. از طرفی میدانیم بهسبب کمبود آثار تاریخدار و موثق هنری از این دوره، اظهارنظر درباره ویژگیهای خط و کتابت بسیار دشوار است. ازاینرو، سکههای که از این دوره در دست است، میتواند منبع مطمئنی جهت ارزیابی سبکها و شیوههای خاص کتابت در این عصر باشد. بنابراین، در این پژوهش سعی شده است که با تأکید بر سکههای ضربشده در حکومت عضدالدوله دیلمی، از مهمترین پادشاهان آلبویه که در دوران حکومت خود بر بخشهایی از عراق، خوزستان، فارس و کرمان تسلط داشت، به مطالعه و طبقهبندی فرم حروف در کتیبههای سکههای این بخش از تاریخ پرداخته شود. بدینمنظور، این پژوهش در پی پاسخگویی به این سوالات است: چه حروفی بیشترین تغییر و تنوع فرم نوشتار را در کتیبههای سکههای آلبویه در دوره عضدالدوله دارند؟ چه ویژگیهای ساختاری در طبقهبندی کتیبهها موثر بودند؟ منابع تصویری در این مطالعه، از سایتهای اینترنتی معتبر موزهها و مجموعهها و کتابهای معرفی سکهها، تمامی سکههای مربوط به دوره عضدالدوله جمعآوری شد. روش پژوهش بهصورت تحلیلی و توصیفی است. از نتایج این پژوهش میتوان در مجموع، با مطالعه حروف در کتیبههای سکههای مورد پژوهش، فرم نوشتاری گروه اول را بهعنوان فرم نوشتاری غالب کتیبههای دوره عضدالدوله معرفی کرد. حروف «ـحـ»، «ـع» و «ع» بیشترین انعطاف را در تنوع فرم داشته و از ویژگیهای حالت کلی خط، ضخامت و نازکی خط و عناصر تزیینی در ایجاد سبک موثر بودهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سکه؛ آلبویه؛ عضدالدوله؛ کتیبه؛ تنوع فرم؛ طبقهبندی | ||
| موضوعات | ||
| هنر و هویت ملی و فرهنگی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Recognition of Calligraphy Features in the Coins’ Inscription During Adud al-Dawla Period in the Era of Buyid Dynasty | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Somayeh Khazaeimask1؛ Mehdi Kazempour2؛ Mehdi sahragard3؛ Mohammad khazaei4 | ||
| 1Assistant Professor in Graphic design, Faculty of Art, Bojnord University .Bojnord. Iran | ||
| 2Associate Professor in Archaeology, Faculty of Cultural Materials Conservation, Tabriz Islamic art university, Tabriz,. Iran | ||
| 3Assistant Professor, Department of Architecture, Faculty of Art and Architecture, Islamic Azad University, Mashhad Branch, Mashhad, Iran | ||
| 4Professor, Department of video communication, Faculty of Art, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Coins, due to their date and place of minting and the name of the king, not only provide accurate historical information, but also represent the writing form of their period and They are known as an important source for studying the common forms in each period. By each age of Iranian history, several coins are left from kings and sultans, which their study reveals various aspects of the political and cultural history of this land. Some Coins are existed from the Buyid dynasty age, especially from the Adud al-Dawla kingdom period. We are also aware of the fact that due to the scarcity of historical and authentic works of art from this period, it is very difficult to comment on the characteristics of calligraphy. Hence, the coins left from this age can be a reliable source for evaluating the specific styles and methods of writing in this era.Therefore, in this research, lots of attempts have been made to study and classify the form of letters in the coins’ inscriptions of this part of history via minted coins during Adud al-Dawla Deylami kingdom, who was one of the most important kings of the Buyid dynasty, and has ruled over parts of Iraq, Khuzestan, Fars, and Kerman.In Order to head to this aim, this study seeks to answer the following questions; What letters have the most change and variety of writing form in the coins’ inscriptions of the alphabet during Adud al-Dawla period? Which structural features have affected the classification of the inscriptions? Image database and resources in this article and all Adud al-Dawla’s period coins were collected from the reputable websites of museums and collections and books introducing coins. Research method is analytical and descriptive. According to the result, it can be said that generally, the study of letters in the inscriptions of the studied coins introduced the written form of the first group as» had the ح « ،» ع « ،» ع the dominant written form of the inscriptions of Adud al-Dawla period. letters « most flexibility in the variety of forms and were characteristic of the general state of the line, the thickness and thinness of the line and decorative elements in creating style. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Coin, Buyid period, Adud al-Dawla Deylami, inscription, variety of form, Classification | ||
| مراجع | ||
|
_ اشپولر، برتولد (1369)، تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامی، ج1، ترجمه مریم میراحمدی، تهران: علمی و فرهنگی
_ اعظمی سنگسری، چراغعلی (1350)، شاهنشاهی ایران بر نقش سکهها، مجله هنر و مردم، شماره 107و 108، 120-118.
_ ایمانی، علی (1386)، سیر خط کوفی در ایران، تهران: زوار.
_ پرویز، عباس (1363)، تاریخ دیالمه و غزنویان، موسسه مطبوعاتی علیاکبر علمی.
_ خزاعی مسک، سمیه و دیگران (1401) ، طبقهبندی خط در سکههای آلبویه، ضرب شیراز، فصلنامه مطالعات تاریخ فرهنگی، پژوهشنامه انجمن ایرانی تاریخ، سال13، شماره 51، 118-87.
_ خضری، سیداحمدرضا (1384)، تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آلبویه، تهران: سمت.
_ دروش، فرانسیس (1379)، سبک عباسی: قرآننویسی تا قرن چهارم هجری قمری، گردآوری ناصر خلیلی، تهران: کارنگ
_ رضایی باغبیدی، حسن (1393)، سکههای ایران در دوره اسلامی: از آغاز تا برآمدن سلجوقیان، تهران: سمت.
_ رضایی، عبدالعظیم (1378)، تاریخ دههزارساله ایران، ج2، تهران: در و اقبال.
_ رویگر، محمد (1388)، فارس در دوره آلبویه، شیراز: آوند اندیشه.
_ زامباور (1356)، نسبنامه خلفا و شهریاران و سیر تاریخی حوادث اسلام، ترجمه محمدجواد مشکور، تهران: کتابفروشی خیام
_ سرفراز، علی اکبر (1388)، سکههای ایران از آغاز تا دوران زندیه، تهران: سمت.
_ سلیمانی، سعید (1396)، تاریخ سکه در دودمانهای محلی ایران (قرون سوم و چهارم هجری قمری)، تهران: برگنگار
_ شایستهفر، مهناز (1398)، هنر شیعی آلبویه، تهران: مطالعات هنر اسلامی.
_ شیمل، آن ماری (1389)، خوشنویسی اسلامی، ترجمه مهناز شایستهفر، تهران: مطالعات هنر اسلامی
_ شیمل، آن ماری (1389)، خوشنویسی و فرهنگ اسلامی، ترجمه اسدالله آزاد، مشهد: بهنشر.
_ عقیلی، عبدالله (1377)، دارالضربهای ایران در دوره اسلامی، تهران: علمی و فرهنگی.
_ علاءالدینی، بهرام (1397)، سکههای ایران، از طاهریان تا خوارزمشاهیان، تهران: فرهنگسرای میردشتی
_ فرای، ر.ن (1363)، تاریخ ایران از اسلام تا سلاجقه، از سلسله تحقیقات گروه تاریخ ایران دانشگاه کمبریج، ج4، ترجمه حسن انوشه، تهران: امیرکبیر
_ فقیهی، علیاصغر (1348)، شاهنشاهی عضدالدوله، تهران: مطبوعاتی اسماعیلیان.
_ فقیهی، علیاصغر (1378)، تاریخ آلبویه، تهران: سمت.
_ فکرت، محمدآصف (1377)، خط کوفی، تهران: کیان کتاب، موسسه رسانه کلام.
_ قاسمبگلو، مرتضی (1385)، سکههای سیراف، بوشهر: موسسه مطالعات ایران و بنیاد ایرانشناسی شعبه استان بوشهر
_ قلیچخانی، حمیدرضا (1388)، فرهنگ واژگان و اصطلاحات خوشنویسی و هنرهای وابسته، ویرایش دوم، تهران: روزنه
_ قوچانی، عبدالله (1383)، گنجینه سکههای نیشابور، مکشوفه در شهرری، تهران: سازمان میراث فرهنگی و گردشگری
_ کرمر، جوئل (1375)، احیای فرهنگی در عهد آلبویه، ترجمه محمد سعید حنایی کاشانی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی
_ گدار، آندره (1377)، هنر ایران، ترجمه بهروز حبیبی، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.
_ گرومن، آدولف (1382)، منشأ و توسعه ابتدایی کوفی گلدار، ترجمه مهناز شایستهفر، تهران: مطالعات هنر اسلامی
- گنجینه موزه سکه آستان قدس رضوی.
_ متز، آدام (1364)، تمدن اسلامی در قرن چهارم هجری قمری (رنسانس اسلامی)، ج1، ترجمه علیرضا ذکاوتی قراگزلو، تهران: امیرکبیر
_ مشیری، محمد (1354)، راهنمای خواندن انواع خطوط کوفی (بر روی سکهها، کتیبهها، کتب، سفال، فلزکاری و غیره)، تهران: موسسه سکهشناسی ایران و انتشارات اشرفی
_ ندیم، مصطفی (1382)، ادیان و مذاهب در فارس، از ظهور اسلام تا پایان عصر سلجوقی، شیراز: بنیاد فارسشناسی
-Stephen Album (2011), checklist of Islamic Coins, third Edition. -Luke Treadwell (2001), Buyid Coinage, Adie corpus (322-445A.H), Ashmolean Museum Oxford. -URL1: https://www.acsearch.info Accessed at 05-04-2021 -URL2: https://www.zeno.ru Accessed at 08-06-2021 -URL3: https://www.vcoins.com Accessed at 25-06-2021 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,325 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 619 |
||