پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 717 |
| تعداد مقالات | 10,307 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,269,786 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 63,999,697 |
پژوهشی در تعدد و تنوع هنرمندان آستان قدس رضوی از آغاز تا پایان دوره پهلوی بر اساس آثار به جای مانده در حرم | ||
| هنرهای کاربردی | ||
| دوره 6، شماره 1 - شماره پیاپی 21، فروردین 1405، صفحه 129-144 اصل مقاله (496.05 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/aaj.2024.33231.1213 | ||
| نویسندگان | ||
| ناصر ساداتی* 1؛ زهرا علی مندگاری2؛ میثم جلالی3 | ||
| 1استادیار، گروه صنایع دستی، دانشکده هنر، معماری و شهرسازی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. | ||
| 2دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر، معماری و شهرسازی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. | ||
| 3دانش آموخته دکتری، گروه باستان شناسی، عضو گروه فرهنگ و هنر اسلامی بنیاد پژوهش های اسلامی آستان قدس رضوی، مشهد، ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 19 بهمن 1402، تاریخ بازنگری: 17 فروردین 1403، تاریخ پذیرش: 16 اردیبهشت 1403 | ||
| چکیده | ||
| هنرمندان بسیاری در طول تاریخ سعی کرده اند تا خلاقیتهای هنری خود را در قوالب گوناگون هنری، در مکان ها و زمان های خاصی به ظهور رسانده و در پرتو این هنرآفرینی، باورهای دینی و اعتقادی خود را به نمایش بگذارند. حرم مطهر رضوی نیز به عنوان مجموعهای بیبدیل از تجمع هنرها به عنوان یک مکان مذهبی، نشان از هنر و ارادت ایرانیان و به ویژه هنرمندان مسلمان نسبت به حضرت رضا (ع) دارد. هنرمندان پرشماری در ادوار مختلف تاریخی، در این مکان مقدس به فعالیت پرداخته و با هنر خود، بناها و آثار هنری مختلفی را خلق نموده و به این شکل سهم به سزایی در افزون شدن معنویت، زیبایی و ارتباط انسان با این مکان معنوی داشتهاند. هدف از انجام این مقاله شناسایی انواع رشتههای هنری و هنرمندانی است که به نوعی در تزیین و شکلگیری هنر و معماری حرم مطهر رضوی از ابتدا تا پایان دوره پهلوی ایفای نقش نمودهاند. بنابراین سؤالات زیر، حول هدف مقاله سامان یافته است: 1- وضعیت آثار هنری به جای مانده در حرم بر حسب رشته- هنرمند چگونه است؟ 2- بیشینه و کمینه آثار به جای مانده در حرم مطهر، متعلق به کدام دوره تاریخی است؟ روش پژوهش، تحلیل محتوای کمی است که به دو شیوه مطالعه محتوای اسناد تاریخی و مرتبط با موضوع حرم و همچنین مطالعه آثار به جای مانده از هنرمندان، انجام گرفته است. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه هنرمندانی است که آثاری از آن ها در بازه زمانی مورد مطالعه در حرم برجای مانده است. یافتههای پژوهش از شناسایی 160 هنرمند در 18 رشته هنری که در طول تاریخ برای حرم مطهر به خلق آثار هنری پرداخته اند حکایت دارد. رشته هنری خطاطی و کتیبه نویسی بیشترین تعداد هنرمند را به خود اختصاص داده، در مقابل رشته هنری کاربندی دارای کمترین هنرمند و کم ترین اثر به جای مانده است. دوره قاجاریه پرکارترین دوره تاریخی به لحاظ خلق آثار هنری در حرم به شمار میرود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| هنرمندان حرم؛ آثار هنری حرم؛ معماران حرم؛ حرم مطهر؛ آستان قدس | ||
| موضوعات | ||
| هنر و هویت ملی و فرهنگی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Study of the Multiplicity and Diversity of Artists in Astan Quds Razavi from the Beginning to the End of the Pahlavi Period Based on the Surviving Works in the Shrine | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Naser Sadati1؛ Zahra Alinandegary2؛ Meysam Jalali3 | ||
| 1Assistant Professor, Department of Handicrafts, Faculty of Art, Architecture and Urban Planning, Semnan University, Semnan, Iran. | ||
| 2Master's Graduate, Department of Art Research, Faculty of Art, Architecture and Urban Planning, Semnan University, Semnan, Iran. | ||
| 3Ph.D. Graduate, Department of Archaeology, Member of the Islamic Culture and Art Group, Islamic Research Foundation of Astan Quds Razavi, Mashhad, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Throughout history, many artists have tried to bring out their artistic creations in various artistic forms, in certain places and times, and in the light of this artistic creation, to display their religious and religious beliefs. Motahar Razavi Shrine, as a unique collection of arts as a religious place, shows the art and devotion of Iranians and especially Muslim artists towards Hazrat Reza (AS).Numerous artists have worked in this holy place in different historical periods and have created various buildings and works of art with their art, and in this way, they have made a significant contribution to the increase of spirituality, beauty and human connection with this spiritual place.The purpose of this article is to identify the types of art disciplines and artists who have played a role in the decoration and formation of the art and architecture in the Motahar-Razavi shrine from the beginning to the end of the Pahlavi period. Therefore, the following questions are organized around the purpose of the article: 1- What is the status of the artworks left in the shrine according to the field-artist? 2- Which historical period do the most and least works left in the Holy Shrine belong to? The research method is quantitative content analysis, which has been done in two ways: studying the content of historical documents and related to the subject of the shrine, as well as studying the works left by artists. The statistical population of this research includes all the artists whose works were left in the shrine during the studied period. The findings of the research indicate the identification of 160 artists in 18 art disciplines who have created works of art for the holy shrine throughout history. The art field of calligraphy and inscription writing has the largest number of artists, while the applied art field has the fewest artists and the fewest works. The Qajar period is considered the most productive historical period in terms of the creation of works of art in the shrine. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Shrine Artists, Shrine Artworks, Shrine Architects, Holy Shrine, Astan Quds | ||
| مراجع | ||
|
- احسانی، محمدتقی (1368)، هفت هزار سال هنر فلزکاری ایران، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
- ادیب هروی، محمدحسن (1326)، الحدیقه الرضویه، مشهد: انتشارات خراسان.
- اعتمادالسلطنه، محمدحسن (1362)، مطلع الشمس؛ (تاریخ ارض اقدس و مشهد مقدس در تاریخ و جغرافیای مشروح بلادو اماکن خراسان) با مقدمه و اهتمام تیمور برهان لیمودهی، تهران: انتشارات فرهنگسرا.
- افضلالملک، غلام حسین (1389)، ظفرنامه عضدی، تصحیح: محمدرضا قصابیان، مشهد: انتشارات انصار.
- اُوکین، برنارد (1386)، معماری تیموری در خراسان، ترجمه: علی آخشینی، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی.
- برند، باربارا (1383)، هنر اسلامی، ترجمه: مهناز شایسته فر، تهران: مؤسسه مطالعات هنر اسلامی.
- بلر، شیلاجاناتان بلوم (1381)، هنر و معماری اسلامی، ترجمه: یعقوب آژند، تهران: سمت.
- بیانی، مهدی (1363)، احوال و آثار خوش نویسان، تهران: نشر علمی.
- پوپ، آرتور (1382)، معماری ایران، ترجمه: غلام حسین صدری افشار، تهران: نشر اختران.
- جلالی، غلام رضا (1387)، مشاهیر مدفون در حرم رضوی، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی.
- جلالی، میثم (1392)، کاشی های زرین فام حرم امام رضا (ع)، نشریه مشکوه، ش 119.
- ـــــــــــــــ (1394)، آثار سنگی موزه آستان قدس رضوی، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی.
- ـــــــــــــــ (1394)، «حرم مطهر رضوی؛ میعادگاه هنرهای ناب اسلامی ایرانی (کاشی کاری)»، روزنامه جام جم (قطعه ای از بهشت).
- ـــــــــــــــ (1397)، تزیینات معماری بارگاه حضرت رضا (ع)، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی.
- حافظ ابرو، شهاب الدین عبدالله بن لطف الله (1380)، زبده التواریخ، تصحیح و تعلیقات: سیدکمالحاج سیدجوادی، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
- رحیمی، جواد؛ رضوان، محمدحسن (1393)، دایرةالمعارف آستان قدس رضوی، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی.
- زمانی، محبوبه؛ اکبری، امیر؛ متولی حقیقی، مونا (1401)، «بررسی تطبیقی شکلگیری رواق اللهوردی خان حرم مطهر رضوی بر مبنای حکمت متعالیه ملاصدرا»، پژوهشنامه خراسان بزرگ، شماره 48، 112-89.
- زنگنه قاسم آبادی، ابراهیم (1390)، حرم رضوی و رویدادهای مهم آن، مشهد: خورشید شرق.
- شایسته فر، مهناز (1387)، «بررسی مضامین ادبی کتیبه های قاجاریه حرم مطهر (ع)»، فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات هنر اسلامی، ش 9.
- صبوری، حاج میرزامحمدکاظم (1342)، دیوان صبوری، به تصحیح و تحشیه محمد ملک زاده. تهران: کتابخانه ابن سینا.
- صحراگرد، مهدی (1394)، «حرم مطهر رضوی؛ میعادگاه هنرهای ناب اسلامی ایران (کتیبه نگاری)»، روزنامه جامجم (قطعه ای از بهشت).
- عالمزاده، بزرگ (۱۳۹4)، حرم رضوی به روایت تاریخ، انتشارات به نشر.
- عطاردی، عزیزالله (1371)، تاریخ آستان قدس رضوی، تهران: عطارد.
- عیسی فر، احمد (1383)، زنان نامدارشیعه، تهران: رایحه عترت.
- فاضل بسطامی، نوروزعلی بن محمدباقر (1390)، فردوسالتواریخ، تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی.
- فضایلی، حبیب الله (1390)، اطلس خط؛ تحقیق در خطوط اسلامی، تهران: انتشارات سروش.
- فیض، عباس (1364)، بدر فروزان، قم: انتشارات بنگاه چاپ قم.
- کاویانیان، احتشام (1354)، شمس الشموس یا تاریخ آستان قدس رضوی، مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی.
- کفیلی، حشمت (1394)، «حرم مطهر رضوی؛ میعادگاه هنرهای ناب اسلامی ایرانی (آینه کاری)»، روزنامه جام جم (قطعه ای از بهشت).
- گروبه، ارنست (1391)، معماری جهان اسلام، ترجمه: دکتر یعقوب آژند، تهران: انتشارات مولی.
- ماهوان، احمد (1383)، تاریخ مشهد قدیم، مشهد: انتشارات جاودان خرد.
- متولی حقیقی، یوسف (1392)، تاریخ معاصر مشهد. پژوهشی پیرامون تاریخ تحولات سیاسی- اجتماعی مشهد از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی، انتشارات مرکز پژوهش های شورای اسلامی شهر مشهد.
- مقری، منصوره (1394)، «حرم مطهر رضوی؛ میعادگاه هنرهای ناب اسلامی ایرانی (مقرنس)»، روزنامه جام جم (قطعه ای از بهشت).
- مؤتمن، علی (1348)، راهنما یا تاریخ آستان قدس رضوی، مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی.
- نسوی، شهاب الدین (1365)، سیرت جلال الدین منکبرتی، تهران: علمی و فرهنگی.
- نصیری، محمدرضا (1384)، اثرآفرینان: زندگی نامه نام آوران فرهنگی ایران (از آغاز تا 1300 شمسی)، زیر نظر محمدرضا نصیری، تهیه و تدوین حسین محدث زاده. حبیبالله عباسی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ایران.
- نظرکرده، اعظم (1395)، گزیده اسناد معماری و تعمیرات حرم و اماکن متبرکه رضوی از صفویه تا قاجار، مشهد: انتشارات سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی.
- نعمتی، بهزاد (1394)، «حرم مطهر رضوی؛ میعادگاه هنرهای ناب اسلامی ایرانی (حجاری و نقاشی)»، روزنامه جامجم (قطعه ای از بهشت).
- یاوری، حسین (1393)، فرش ایران در دوره صفویه، تهران: انتشارات سایبان هنر. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 984 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 160 |
||