پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 708 |
| تعداد مقالات | 10,206 |
| تعداد مشاهده مقاله | 71,619,647 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 63,424,014 |
آسیبشناسی حقوقی توسعه پایدار در استانهای شمالی ایران: ضرورت ایجاد تصفیهخانهها و بازیافت پسماندها از مبدا | ||
| مطالعات فقه و حقوق اسلامی | ||
| مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 20 خرداد 1405 اصل مقاله (1.24 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/feqh.2026.40053.4429 | ||
| نویسنده | ||
| امیر نظام براتی* | ||
| استادیار حقوق دانشگاه علوم دریایی امام خمینی(ره)، مازندران، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 23 آذر 1404، تاریخ بازنگری: 09 اردیبهشت 1405، تاریخ پذیرش: 16 اردیبهشت 1405 | ||
| چکیده | ||
| چکیده: توسعه پایدار در استانهای شمالی ایران طی سالهای اخیر با چالشهای جدی زیستمحیطی و حقوقی مواجه شده است. گیلان، مازندران و گلستان بهعنوان پربارانترین و حساسترین مناطق اکولوژیکی کشور، به دلیل فقدان راهبرد جامع مدیریت پسماند، نبود تصفیهخانههای استاندارد، نفوذ شیرابه در سفرههای زیرزمینی و سوزاندن زباله بدون تفکیک، در معرض تخریب محیطزیست و نقض اصول بنیادین توسعه پایدار قرار گرفتهاند. این پژوهش با هدف آسیبشناسی حقوقی وضعیت موجود و تبیین ضرورت ایجاد تصفیهخانهها و بازیافت پسماندها از مبدأ، به شیوه کیفی و مبتنی بر تحلیل اسناد، قوانین ملی، گزارشهای رسمی، دادههای محیطزیستی و مطالعات بینالمللی انجام شده است. یافتهها نشان میدهد که علیرغم وجود قوانین مؤثری همچون قانون حفاظت و بهسازی محیطزیست (۱۳۵۳)، قانون مدیریت پسماند (۱۳۸۳) و اصل پنجاهم قانون اساسی، خلأ جدی در اجرای مؤثر، نظارت نهادی، تخصیص بودجه و هماهنگی میان دستگاههای اجرایی وجود دارد. تحلیل اسناد بودجهای نیز بیانگر آن است که در سالهای اخیر سرمایهگذاری دولتی در پروژههای سدسازی بر پروژههای حیاتی محیطزیستی همچون احداث نیروگاههای زبالهسوز و تصفیهخانههای فاضلاب اولویت یافته است؛ بهگونهای که در سال ۱۳۹۸ در حالی که ایجاد نیروگاه زبالهسوز در گیلان به هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز داشت، بیش از شش هزار میلیارد تومان برای ساخت چند سد جدید تخصیص یافت. نتایج پژوهش نشان میدهد که وضعیت کنونی مدیریت پسماند و فاضلاب در این استانها با معیارهای توسعه پایدار، اصول پیشگیری و احتیاط در حقوق محیطزیست، و استانداردهای جهانی ناسازگار است. بر اساس یافتهها، اجرای نظام مدیریت یکپارچه پسماند، الزام قانونی شهرداریها به تفکیک از مبدأ، اصلاح نظام بودجهریزی و ایجاد تصفیهخانههای شهری از مهمترین راهکارهای عملی برای جلوگیری از بحران اکولوژیک در شمال ایران محسوب میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| توسعه پایدار؛ حقوق محیط زیست؛ تصفیهخانه؛ بازیافت؛ حقوق عمومی؛ آلودگی محیط زیست | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Legal Pathology of Sustainable Development in the Northern Provinces of Iran: The Necessity of Establishing Treatment Plants and Recycling Waste from Source | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Amir Nezan Barati | ||
| Assistant Professor of Law, Department of Law, Imam Khomeini Maritime Science University, Mazandaran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Sustainable development in the northern provinces of Iran—Gilan, Mazandaran, and Golestan—faces significant environmental and legal challenges. Despite being among the most ecologically sensitive and rainfall-rich regions of the country, the absence of an integrated waste management strategy, lack of standard wastewater treatment plants, leachate infiltration into groundwater, and the widespread practice of burning mixed waste have placed these areas at serious environmental risk. This study aims to provide a legal pathology of the current situation and explain the necessity of establishing wastewater treatment plants and implementing source-based waste separation. The research adopts a qualitative methodology, relying on documentary analysis of national environmental laws, governmental reports, scientific literature, and international standards. The findings reveal a substantial gap between the existing legal framework—including the Environmental Protection and Enhancement Act (1974), the Waste Management Act (2004), and Article 50 of the Constitution—and their actual implementation. Institutional weakness, insufficient budget allocation, poor municipal capacity, and the dominance of construction-oriented policies over environmental priorities have undermined sustainable development in the region. Budgetary analyses demonstrate that while constructing waste-to-energy facilities in Gilan required approximately one thousand billion tomans in 2019, the government allocated over six thousand billion tomans to new dam construction, indicating a misalignment between environmental needs and fiscal priorities. The study concludes that the current state of waste and wastewater management in northern Iran is incompatible with the principles of sustainable development, the preventive and precautionary principles in environmental law, and international best practices. To address this crisis, the research recommends the establishment of integrated waste management systems, mandatory source-based waste separation, reform of environmental budgeting frameworks, strengthening institutional supervision, and the immediate construction of municipal wastewater treatment plants. These measures are essential to preventing further ecological degradation and ensuring long-term environmental sustainability in the northern provinces of Iran. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Sustainable development, environmental law, treatment plant, recycling, public law, environmental pollution | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 6 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 4 |
||