بررسی هنر گچبری عصر صفوی در بناهای تاریخی شهر اصفهان | ||
| هنرهای کاربردی | ||
| دوره 4، شماره 2 - شماره پیاپی 14، تابستان 1403، صفحه 61-70 اصل مقاله (590.15 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/aaj.2021.107.0 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم عسگری وشاره1؛ سیدرسول موسوی حاجی* 2؛ معصومه عسگری وشاره3 | ||
| 1دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه باستانشناسی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. | ||
| 2استاد، گروه باستانشناسی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. | ||
| 3دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه نقاشی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد تهران مرکزی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| آرایههای وابسته به معماری به عنوان عنصری مکمل، جایگاه ی شگرف در معماری اسلامی داشتند. گچ از جمله مصالح ساختمانی است که علاوه بر جنبه ایستایی، بهعنوان یکی از مصالح در هنرهای تزیینی نیز مورد توجه بسیار بود. ویژگی خاص اجرای گچبری در دوره های گوناگون در شکلگیری، رشد و غنای تزیینات نیز موثر بوده است. در دوره صفوی، هنر گچبری وارد شیوههای خاصی گردید. به گونهای که ظریفترین مقرنسبندیهای تاس و نیمتاس، در کنار نقشهای گل و گیاه، با انواع تیغههای گچی دالبری، زینت بخش عماراتی چون: عالیقاپو، هشتبهشت و چهلستون شدند. شیوههای جدید گچبری از جمله: آرایشهای تنگبری، کشتهبری، نقاشی روی گچ و گچبری زبره (گچبری خطی یا کتیبه نویسی با گچ) از دیگر تکنیکهای تزیینی گچبری هستند که مصادیق و نمونههای آن ها را میتوان در جای جای عمارات مذکور دید. مهم ترین پرسش این پژوهش این است: آیا سنت گچبری صفویان ادامه سنتهای گذشته بود یا روشهای جدیدی ابداع کردند؟ فرضیه مطرح شده: صفویان با توجه بر سنتهای گذشته علاوه بر زیبایی، به کاربردی بودن گچبری نیز پرداختند. نتایج مطالعات انجام گرفته در انواع گچبریهای موجود در بناهای اصفهان، آشکارا بر این حقیقت گواهی میدهند که هنرمندان دوره صفوی علاوه بر توجه به جنبههای تزیینی گچ و گچبری، به جنبههای کاربردی آن ها نیز واقف بودند. برای مثال، ساختن و پرداختن اشکال هندسی در تزیینات گچبری عمارت عالیقاپو، علاوه بر نمایش زیبایی و خلاقیت هنرمندان گچکار، برای حذف انعکاسات حاصل از نغمههای نوازندگان بوده تا صداها طبیعی و بدون انعکاس به گوش برسند. در این مقاله سعی نگارندگان بر آن است تا با بررسی گچبریهای موجود در شاخصترین بناهای اصفهان (عالیقاپو، هشتبهشت، چهلستون و مسجد شاه)، ضمن مطالعهی نقشمایهها و درک معنا و مفهوم آن ها، انواع تکنیکهای مرسوم در تزیینات گچبری دوره صفویه را نیز مورد معرفی و مطالعه قرار دهند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| گچبری؛ دوره صفوی؛ عالیقاپو؛ هشتبهشت؛ چهلستون؛ مسجد شاه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 742 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 366 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 718 |
| تعداد مقالات | 10,319 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,324,956 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,048,855 |