پژوهشی در باب نیاز در فرایــند طراحی از منظر اخـلاق نتیــجه گرا: مطالعهی نسبت سـودمندی و لذتبخشــی | ||
| هنرهای کاربردی | ||
| دوره 5، شماره 1 - شماره پیاپی 17، بهار 1404، صفحه 29-44 اصل مقاله (660.87 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/aaj.2024.34389.1252 | ||
| نویسندگان | ||
| بهزاد سلیمانی* 1؛ مهشید بارانی2 | ||
| 1دانشیار، گروه طراحی صنعتی، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. | ||
| 2دانشجویدکتری، گروه طراحی صنعتی، دانشکده طراحی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران. | ||
| چکیده | ||
| اخلاق در هسته ی مفهوم طراحی قرار دارد و مطالعه مباحث اخلاقی در طراحی، بدون شناخت نیازهای انسان امکان پذیر نخواهد بود. علی رغم وجود دیدگاه های گوناگون از اخلاق در مسیر پاسخگویی به مسائل طراحی، هدف این مقاله بحث در مورد اولویت بخشی به نیازهای انسان است و سودمندی و لذت بخشی حاصل از برآوردن نیازها را مورد چالش قرار می دهد. همچنین، حرکت در جهت خرسندی حاصل از طراحی را نوعی آرمان اخلاق مدار دانسته، که بدون توجه به مفاهیم سودمندی و لذت که در قالب نیازهای انسانی تجلی می یابند، دور از دسترس است. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف پرداختن به نسبت سودمندی و لذت بخشی در فرایند طراحی و با بهره گیری از روش توصیفی-تحلیلی، تحقق نیازها و خواسته های انسانی را در جهت اخلاق با رویکرد نتیجه گرایی یا فایده گرایی کنکاش می کند. در این راستا، با طرح این پرسش کلی که تحقق نیاز در طراحی از منظر اخلاق نتیجه گرا چگونه است و با مروری بر ادبیات پیشین و بررسی اسناد در قالب کتب، مطالب و مقالات منتشر شده، داده های مورد نیاز تحلیل را فراهم می کند؟ نتایج تحلیل ها نشان می دهد که ارضای نیازهای ضروری و اساسی از طریق طراحی، فرایندی اخلاق مدار است که منجر به وقوع شادی از نوع یودایمونیک می شود. در این صورت نتیجه ی حاصل، پایدار و ماندگار است و تأثیر نامطلوبی بر جامعه، محیط زیست و اقتصاد نخواهد داشت. اما این امر به معنای نادیده گرفتن خواسته ها نبوده و آن چه موجب خرسندی می شود، ترتیب و توالی رسیدگی به نیازها و خواسته ها است. در غیر این صورت، توجه صرف به نیازها و برآورده ساختن آن ها بدون حرکت به سوی خواسته ها و ترجیحات، موجب ناامیدی و شاید غم خواهد شد. بنابراین، می توان ادعا نمود که پارادوکسی بین هیجان، لذت و شادی با موضوع اخلاق و پایداری وجود ندارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نیاز؛ خواسته؛ اخلاق نتیجه گرا؛ سودمندی؛ لذتبخشی؛ خرسندی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 609 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 472 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 723 |
| تعداد مقالات | 10,394 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,857,736 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,554,534 |