تحلیل خط نستعلیق بر مبنای نشانه شناسی لایه ای (مورد مطالعاتی چلیپای میرعماد الحسنی) | ||
| هنرهای کاربردی | ||
| دوره 5، شماره 1 - شماره پیاپی 17، بهار 1404، صفحه 95-109 اصل مقاله (723.54 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/aaj.2023.31708.1191 | ||
| نویسندگان | ||
| سپیده بیات1؛ بیتا مصباح* 2 | ||
| 1دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. | ||
| 2استادیار، گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| خط نستعلیق از ابداعات ایرانیان است و در تمام اجزاء و ترکیبات مؤلفه هایی دارد که به بیانِ وجوهِ زیبایی ظاهر و باطن در کنار یکدیگر می پردازد. درخشان ترین فصل در خط به دست میرعماد الحسنی رقم خورد. سرآمدِ خوشنویسانِ تمام اعصار، در دوره صفویه به هنرنمایی پرداخت و بیشتر در قالب چلیپا مشق نمود. میرعماد استادانه نستعلیق را با توجه به اصول و قواعد، کتابت کرد و به صفا و شأن در این هنر رسید. استاد با توجه به حسن تشکیل، کلمات را به زیباترین شکل، تحریر و با استفاده از حسن وضع و حسن همجواری عناصر را کنار هم چیده است. یکی از روش های مورد استفاده برای تحلیل خوشنویسی، نشانه شناسی لایه ای است که در دو سطح کلامی و غیرکلامی و سه بخش دلالتیِ زبانی، غیرزبانی و پیرازبانی بررسی می گردد. هدفِ این مقاله بررسی یک قطعه خوشنویسی در قالب چلیپا به روش نشانه شناسی لایه ای است که حاصل رمزگان هایی در متن و لایه های متنی خط است و پاسخ به این سؤال که آیا یک قطعه خوشنویسی با نشانه های کلامی و غیرکلامی سازگار است و می تواند در ابلاغ مفهوم به مخاطب مانند متن نوشتاری عمل نماید؟ برای این مقصود چلیپایی از میرعماد با تکیه بر منابع مکتوب و از طریق پژوهش اسنادی و به صورت توصیفی- تحلیلی مورد بررسی قرار گرفت. نتیجه حاصل از این پژوهش نشان می دهد سطحی که خوشنویسی را از سایر نوشتارها متمایز می کند، سطح غیرکلامی است که شامل دلالت غیرزبانی و پیرازبانی است و خوشنویسی می تواند همانند یک متن با لایه های مختلف، معنا را به مخاطب منتقل کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نشانه شناسی لایهای؛ میرعماد الحسنی؛ نستعلیق؛ چلیپا | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 867 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 518 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 723 |
| تعداد مقالات | 10,394 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,857,731 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,554,532 |