نگرشی نو پیرامون شرط خلاف مقتضای عقد بیع | ||
| مطالعات فقه و حقوق اسلامی | ||
| مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از 04 آبان 1404 اصل مقاله (1.05 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/feqh.2025.38584.4335 | ||
| نویسندگان | ||
| عباس کریمی1؛ سید امید موسوی* 2؛ رضا علیزاده3 | ||
| 1استاد گروه حقوق خصوصی و اسلامی دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2دانشجوی دکتری فقه و حقوق دانشگاه شهید مطهری، تهران، ایران (نویسنده مسئول) . | ||
| 3دانشجوی کارشناسی فقه و حقوق دانشگاه شهید مطهری، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| تحلیل صحیح مقتضای عقد بیع و شناسایی شروط خلاف این قرارداد، از آن دسته موضوعاتی است که در تاریخ فقه و حقوق دارای چالشهای مختلفی بوده است. باتوجه به تقسیم رایج مقتضای عقود به ذات و اطلاق که رویکرد غالب در میان فقها و حقوقدانان است، همواره شاهد تلاش محققین در بهدست آوردن مقتضای عقود و شروط خلاف آنها مختلف بودهایم، اگرچه به دلیل ابهاماتی که در شناسایی دقیق مفاهیم ذات و اطلاق وجود داشته، اختلافات گستردهای در تحقق این هدف پیش آمده است. پژوهش حاضر با گذر از رویکرد رایج پیشگفته و ارائه یک دیدگاه جایگزین، نگرشی نو در خوانش مقتضای عقد داشته و ضمن تقسیم مقتضا به مقتضای ذات و آثار ذاتی و بیان احکام خاص هریک، با تبیین منطقی به شناسایی دقیق مفاهیم ذات و آثار ذاتی و تفکیک میان آنها پرداخته است. در این دیدگاه، هر دو شرط خلاف مقتضای ذات و خلاف مقتضای اثر ذاتی باطل بوده، اما درخصوص سرایت بطلان شرط خلاف اثر ذاتی به عقد، باتوجه به نامشروع بودن این شرط، به میزان اهمیت شرط در اراده متعاقدین توجه شده و چنانچه اهمیت شرط هموزن عقد باشد، جنبه خلاف مقتضا بودن شرط نسبت به نامشروعیت آن غلبه می یابد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مقتضای عقد؛ شرط خلاف؛ ذات؛ آثار ذاتی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,285 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,149 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 718 |
| تعداد مقالات | 10,319 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,315,159 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,039,997 |