گونه شناسی نقوش و تزیینات جُنگ ادبی امیرشاهی سبزواری محفوظ در موزه متروپولیتن | ||
| هنرهای کاربردی | ||
| دوره 5، شماره 3 - شماره پیاپی 19، پاییز 1404، صفحه 5-22 اصل مقاله (1.79 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/aaj.2024.34515.1263 | ||
| نویسندگان | ||
| آرزو پایدارفرد* 1؛ مریم عظیمی نژاد2 | ||
| 1استادیار، گروه فرش و هنر اسلامی، دانشکده هنر، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران. | ||
| 2استادیار، گروه صنایع دستی، دانشکده هنر، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران. | ||
| چکیده | ||
| جُنگ ادبیِ محفوظ در موزه متروپولیتن که برخی از اشعار امیرشاهی سبزواری در آن کتابت شده یکی از گلچین های ادبی ارزشمندی است که مزیّن به هنر تجلید ایرانی، نقوش تذهیب و خوشنویسی به خط نستعلیق است. این جُنگ، به همت و با هنر امیر آق ملک بن جمالالدین فیروزکوهی مشهور به امیرشاهی سبزواری، خوشنویس، مُذَهِّب، شاعر و موسیقی دان قرن نهم هجری قمری به یادگار مانده است و هم اکنون در موزه متروپولیتن نگهداری می شود. هدف پژوهش، بررسی و گونه شناسی هنر تذهیب این نسخه، جُنگ ادبی امیر شاهی سبزواری، است. بر این اساس پرسش اصلی این پژوهش بر این وجه است: نقوش و تزیینات صفحات موجود در جُنگ ادبی امیرشاهی سبزواری متعلق به دوره تیموری دارای چه ویژگی های فرمی و ساختاری است؟ این پژوهش از نوع کیفی است که به روش توصیفی_ تحلیلی انجام شده و جمع آوری اطلاعات به روش اسنادی صورت گرفته است. نتایج پژوهش نشان می دهد که تزیین صفحات متن در نسخه خطی دیوان امیرشاهی سبزواری از ساختار مشابه ی برخوردارند. بخش اعظم کاغذ شامل حاشیه ای با تزیینات ساده و جزئی پردازی طلایی (زرافشان) بر زمینه ی نخودی کاغذ است. نوشتار با خط نستعلیق در زمینه ای با تیره ترین رنگ متن قرار گرفته. کتیبه ی اصلی، شامل قابی تزیینی با عباراتی با خط ثلث است و کتیبه های فرعی به صورت کوچک و معمولاً چندتایی با مشابهت رنگ و تزیینات، از کتیبه ی اصلی تبعیت کرده اند. بررسی و شناسایی تزیینات متن و نوع خوشنویسی آن، نشان از وحدت رویه در تمامی صفحات نسخه دارد که احتمالاً توسط هنرمند واحدی صورت گرفته و یا محصول یک کارگاه هنری همسان است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دیوان امیرشاهی سبزواری؛ کتاب آرایی؛ نقوش و تزیینات؛ تذهیب | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 594 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 553 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 723 |
| تعداد مقالات | 10,394 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,860,942 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,555,925 |