پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شمارهها | 691 |
| تعداد مقالات | 10,035 |
| تعداد مشاهده مقاله | 71,039,346 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 62,488,798 |
سلوک عرفانی «منطقالطیر» در قلم «بهزاد» | ||
| هنرهای کاربردی | ||
| دوره 5، شماره 3 - شماره پیاپی 19، آذر 1404، صفحه 81-93 اصل مقاله (1.15 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/aaj.2025.33055.1207 | ||
| نویسندگان | ||
| کریم اسکندری* 1؛ مونا هنرمند2 | ||
| 1مربی، گروه نقاشی، دانشگاه هنر شیراز، شیراز، ایران. | ||
| 2مربی، گروه نقاشی، مؤسسه آموزش عالی هنر شیراز، شیراز، ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 29 دی 1402، تاریخ بازنگری: 18 فروردین 1403، تاریخ پذیرش: 28 مهر 1403 | ||
| چکیده | ||
| عطار پرچم دار حوزه ادبیات عرفانی است و کمالالدین بهزاد از برجستهترین نقاشان ایران؛ که هر دو دستاوردی خلاقانه برای فرهنگ ایران داشتند و آن را با زبانی رمزآمیز و نمادپردازانه ارائه کردند. نگاره مورد پژوهش به قلم کمالالدین بهزاد از منطقالطیر عطار است. مسئله این است که رمزگرایی و نمادپردازی دو حوزه ادبیات و نقاشی، چگونه اثری پدید آوردهاست و تا چه حد پیچیدگی فرهنگ ایران را از لحاظ اندیشه و هنر بازتاب داده شده است؟ فرض بر این است که بهزاد افزون بر نمادپردازی منطقالطیر، خلاقیت خود را در معناپردازی به کارگرفته تا مفهومی تازه ایجاد کند. هدف از این پژوهش دستیابی به رموز نگارگری به وسیله تطبیق با متن است. با تکیه بر روش توصیفی ـ تحلیلی و گردآوری اسنادی دادهها، پیگیری این پرسش پیش رو است که بهزاد در انتقال مفاهیم حکمی ـ عرفانی عطار با ابزار نقاشی چگونه عمل کردهاست؟ نتایج این تحقیق نشان می دهد که در بخشی از نگاره «مرد ریش بلند» به طور مستقیم به تصویرگری متن منطقالطیر پرداخته شده است اما بخش اصلی، عملکرد آزادانه بهزاد است؛ نمادهای به کاررفته در نگاره در داستان مورد نظر وجود ندارد اما در دیگر بخشهای کتاب منطقالطیر قابل ردیابی است. بهزاد در تصویرگری این شعر با تکیه بر جهانبینی عطار، جهانبینی و تحلیل خود را نیز در اثر وارد کردهاست و نتیجهگیری را تکمیل کردهاست. دشواری کار بهزاد در آن جاست که دنیای تصویری ادبیات و نقاشی تفاوت فراوان دارد و تبدیل مضامین عرفانی به تصویر بسیار پیچیده است. داستان «مرد ریش بلند» در منطقالطیر بیانگر وابستگی و تزویر انسان زاهد است و در نقاشی بهزاد با عناصر بصری، داستان تکمیل شده و مراحل تزکیهی نفس بهگونهای به تصویر درآمدهاند که سیر تزکیه در انسان و طبیعت بهصورت همزمان و هماهنگ نمایش یافته است. بهزاد نمادپردازی فراواقعی عطار را با شیوهای کاملاً واقعگرا و در بستر زندگی روزمره به تصویر کشیده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بهزاد؛ عطار؛ منطق الطیر؛ نگارگری ایرانی؛ عرفان | ||
| موضوعات | ||
| هنر و هویت ملی و فرهنگی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Mystical Behavior of «Mantiq al-Tayr» in the Style of «Behzad» | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Karim Eskandari1؛ Mona Honarmand2 | ||
| 1Instructor, Painting Department, Shiraz University of Art, Shiraz, Iran. | ||
| 2Instructor, Painting Department, Shiraz Institute of Higher Education in Art, Shiraz, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Attar is a pioneer in the field of mystical literature, and Kamal al-Din Behzad is one of the most prominent painters in Iranian art history. Both figures made significant contributions to Iranian culture, expressing its depth through symbolic and enigmatic expression. The painting under examination is an illustration by Behzad depicting a scene from Attar’s Mantiq al-Tayr (The Language of the Birds). This study explores the interplay between literary and visual symbolism, and the extent to which the complexity of Iranian mystical thought is reflected through artistic representation. It is hypothesized that Behzad, beyond visualizing the symbolic narrative of Mantiq al-Tayr, employed his own semantic creativity to construct new conceptual layers. The aim of this research is to identify symbolic elements in the painting and examine their alignment with the literary text. The study adopts a descriptive-analytical approach and is based on library sources. The central question is: how did Behzad convey Attar’s religious and mystical ideas through the medium of painting? Findings suggest that while part of the painting directly illustrates the narrative, the overall composition reflects Behzad’s interpretive freedom. The symbolic elements used in the painting are not confined to the specific story of “the long-bearded man”; rather, they draw from various sections of Mantiq al-Tayr, reflecting Attar’s broader mystical vision. In visualizing the poem, Behzad integrates his own worldview with Attar’s, thereby completing the narrative. Behzad’s challenge lay in translating abstract mystical themes into visual language, given the inherent differences between literary and pictorial expression. The story of “the long-bearded man” portrays the illusion and dependency of the ascetic figure. Behzad expands this narrative through visual elements that depict stages of self-cultivation, harmonizing the development of the individual with that of nature. He renders Attar’s surreal symbolism in a realistic and everyday visual context. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Behzad, Attar, Mantiq al-Tayr, Persian Painting, Mysticism | ||
| مراجع | ||
|
- اشرفی، مقدمه مرجان (1382)، بهزاد و شکلگیری مکتب مینیاتور بخارا در قرن 16 میلادی، تهران: نشر سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
- اشرفی، مقدمه مرجان (1388)، از بهزاد تا رضا عباسی، تهران: نشر متن.
- آریان، قمر (1382)، کمالالدین بهزاد، تهران: نشر هیرمند.
- پاکباز، رویین (1386)، دایرهالمعارف هنر، تهران: نشر فرهنگ معاصر.
- زرین کوب، عبدالحسین (1381)، ارزش میراث صوفیه، تهران: نشر امیرکبیر.
- گرابر، اولگ (1390)، مروری بر نگارگری ایران، تهران: نشر فرهنگستان هنر.
- مجموعه نویسندگان (1383)، مجموعه مقالات همایش بینالمللی کمالالدین بهزاد، تهران: نشر فرهنگستان هنر.
- محبی، نصرتالله (1381)، گزیده منطقالطیر، تهران: نشر همراه.
- URL1:https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%22Funeral_Procession%22,_Folio_35r_from_a_Mantiq_al-tair_%28Language_of_the_Birds%29_MET_DP240661 Accessed at 1403-04-07 - URL2: https://ganjoor.net/attar/manteghotteyr/ozr-morghan/sh40 Accessed at 1403-03-17 - URL3: https://www.metmuseum.org/art/collection/search/451733 Accessed at 1403-04-07 - URL4: https://ganjoor.net/attar/manteghotteyr/vadi-talab/sh6 Accessed at 1403-03-17 - URL5: https://ganjoor.net/attar/manteghotteyr/ozr-morghan/sh81 Accessed at 1403-03-17 - URL6:https://www.metmuseum.org/art/collection/search/140009082?rpp=60&pg=2&ft=Afghanistan&pos=112 Accessed at 1403-04-07 - URL7: https://ganjoor.net/attar/manteghotteyr/ozr-morghan/sh80 Accessed at 1403-03-17 - URL8: https://ganjoor.net/attar/manteghotteyr/ozr-morghan/sh82 Accessed at 1403-03-17 - URL9:https://ganjoor.net/search?s=%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%86&es=1&author=9&cat=177 Accessed at 1403-03-17 - URl10: https://ganjoor.net/attar/manteghotteyr/ozr-morghan/sh83 Accessed at 1403-03-17 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 319 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 213 |
||