واکاوی ساختارشناسانه مجموعه درهای چوبی موزه حضرت معصومه (س) | ||
| هنرهای کاربردی | ||
| دوره 6، شماره 1 - شماره پیاپی 21، بهار 1405، صفحه 73-93 اصل مقاله (1.55 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی- ترویجی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/aaj.2025.36071.1322 | ||
| نویسندگان | ||
| زینب مرادیان قوجه بگلو1؛ محمد میرشفیعی* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری، گروه هنرهای صناعی، دانشکده هنرهای صناعی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران. | ||
| 2استادیار، گروه هنرهای صناعی، دانشکده هنرهای صناعی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران. | ||
| چکیده | ||
| آثار هنری موزه حضرت معصومه (س) (آستانه قم) بیانگر تاریخ و نبوغ هنرمندان ایرانی- اسلامی در رشتههای مختلف هستند. مجموعه درهای چوبی این موزه شامل دو اثر از دوره صفوی، شش اثر از دوره قاجار و یک صندوققبر صفوی است که با تکنیکهایی مانند منبت، خاتم، جووک، گرهچینی، معرق و کندهکاری تزیین شدهاند. نقوش این آثار عمدتاً برگرفته از طرحهای ایرانی- اسلامی چون هندسه، کتیبه، نقوش اسلیمی و ختایی میباشند. ضرورت از انجام این تحقیق معرفی درهای موجود در موزه آستانه قم بوده و نگارندگان لازم دانسته اند تا به بررسی تخصصی درهای موجود در موزه آستانه قم از منظر ساختاری فرم، تکنیک و نقوش تزیینی بپردازند. آثاری که بخشی ارزشمند از هنرهای چوبی- مذهبی ایران را در دورههای مختلف تاریخی بازنمایی میکنند. هدف این پژوهش، معرفی این درها و تحلیل شیوههای ساخت و تزیین آنها، شامل تکنیکهای اجرایی و دستهبندی نقوش به کاررفته، میباشد. سؤال اصلی پژوهش این است که اساس طراحی و بهکارگیری نقوش و تکنیکهای استفاده شده بر روی درهای موزه حضرت معصومه (س) چه بوده است؟ این پژوهش بهلحاظ ماهیت، بنیادی و از نوع توصیفی- تحلیلی است. اطلاعات از طریق مطالعات اسنادی بوده و مشاهدات میدانی گردآوری شده است. نتایج نشان میدهد که تکنیک خاتم، بهویژه پس از دوره صفویه، یکی از رایجترین شیوههای تزیینی بر درهای آرامگاهها و زیارتگاهها بوده است. تکنیکهای منبت و کندهکاری که سابقهای کهن در هنر چوب ایران دارند، در این آثار حضوری پررنگ دارند. از نظر نقشپردازی نیز نقوش هندسی پایه اصلی طراحی را تشکیل داده و پس از آن، نقوش کتیبهای با محتوای دینی و مذهبی در قالب اشعار مذهبی (علی الخصوص روز عاشورا و مصیبت های کربلا) و عمدتاً با خط ثلث و نستعلیق سهم عمدهای را به خود اختصاص دادهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| موزه حضرت معصومه (س)؛ درهای چوبی؛ نقوش؛ خاتم کاری و جووک کاری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 448 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 173 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 718 |
| تعداد مقالات | 10,319 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,324,956 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,048,919 |