نابهنجاری زبانی، با تکیه بر نظریّۀ آستانه، در منطقالطّیر عطّار | ||
| مطالعات زبانی و بلاغی | ||
| دوره 16، شماره 42، زمستان 1404، صفحه 391-430 اصل مقاله (1.7 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/jlrs.2025.37722.2660 | ||
| نویسنده | ||
| محمّدامین احسانی اصطهباناتی* | ||
| استادیار، گروه آموزش زبان و ادبیّات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف این پژوهش، بررسی نقش ناهنجاریهای زبانی، در شکلگیری تجربههای شهودی و معرفتی، در مخاطب متون عرفانی، بهویژه منطق الطیر عطار نیشابوری، با تکیه بر نظریۀ آستانه، در زبانشناسی شناختی است. در این مطالعه، تلاش شده است تا ناهنجاریهای نحوی، معنایی و بلاغی، بهعنوان ابزارهایی فعال، در انتقال تجربۀ عارفانه، مورد تحلیل قرار گیرند. این پژوهش، با روش کیفی، تحلیلی و تأویلی و بر پایۀ رویکرد شناختی به زبان، انجام شده است. دادههای بررسیشده، گزیدههایی از ابیات کلیدی منطق الطیر هستند که دارای ناهنجاریهای زبانیاند. تحلیل نمونهها، با اتکا به مفاهیم بنیادین نظریۀ آستانه، استعارۀ مفهومی و ترکیب شناختی، انجام شده است .یافتههای پژوهش، نشان میدهد که ناهنجاریهای زبانی، مخاطب را از سطح دریافت زبانی، به سطحی فعال از بازسازی معنا، سوق میدهند. این انتقال، از طریق توقفهای شناختی، تعلیق معنا، شکستن نظم منطقی و گشودن فضای تأویل، ممکن میشود. مخاطب، در مواجهه با این ناهنجاریها، از آستانۀ درک سطحی، عبور کرده و وارد تجربهای زیسته، درونی و شهودی میشود. ناهنجاریهای زبانی در متون عرفانی، نهتنها اختلال در زبان معیار، بلکه سازوکاری بنیادین، برای تجربهپذیر ساختن حقیقتاند. نظریۀ آستانه شناختی، بهخوبی توضیح میدهد که این ناهنجاریها، چگونه درک شهودی و معرفتی را ممکن میسازند. کاربرد این نظریه، چشماندازی نو، برای تحلیل زبان عرفانی، فراهم میکند و میتواند در مطالعات ادبی، زبانشناختی و بلاغی، گسترش یابد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نابهنجاری زبانی؛ نظریه آستانه؛ زبانشناسی شناختی؛ بلاغت؛ منطقالطیر | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 213 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 337 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 718 |
| تعداد مقالات | 10,319 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,318,365 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,042,587 |