بررسی نقشمایهها و نبشتههای پهلوی گلمهرهای ساسانی گنجینه موزه ملی ایران | ||
| هنرهای کاربردی | ||
| دوره 6، شماره 2 - شماره پیاپی 22، تابستان 1405، صفحه 119-130 اصل مقاله (566.89 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/aaj.2025.35821.1312 | ||
| نویسندگان | ||
| مسعود رشیدینژاد* 1؛ سیدمهدی موسویکوهپر2؛ سیروس نصراللهزاده3 | ||
| 1دانشآموخته دکتری، گروه باستانشناسی- گرایش تاریخی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| 2استاد، گروه باستانشناسی، دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| 3استاد، گروه فرهنگ و زبانهای باستانی، پژوهشکده زبانشناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| گلمهرهای ساسانی یا برچسبهای گلی مهر شده دادههایی هستند که به نامهها یا بستههای اداری و بازرگانی پیوست میشدند. در این دادهها به نام، نشان و رسته کسانی که با گلمهرها سر و کار داشتند مانند بازرگانان، کارمندان، مدیران و بسیاری دیگر از جامعه ساسانی برمیخوریم. افزون بر این ستایشها، نیایشهای پهلوی، نمادهای هندسی و دیگر پدیدههای فرهنگی دوره ساسانی مانند آرایههای جانوری و انسانی یا نمادهای دیگر آیینها و مفاهیم معمول آن دوران بر گل مهرها به چشم میخورند و روی هم رفته میتوان گفت پیامهای آیینی و اسطورهای آنها بارزتر از دیگر مفاهیم است مانند برخی آرایههای انسانی و بیشتر گونههای جانوری در کنار نمادهای آسمانی که بیش از هرچیز یادآور بزرگداشت آنها در فرهنگ دیرپا و پویای ایرانی و سپنتایی آیین مزدیسنا است همچنین نمایشگر دانش ستارهشناسی و پویش آسمان در ایران باستان است. نگاشتههای گلمهرها نیز با دو نویسه پهلوی کتیبهای و پیوسته یا شکسته است که از دبیرههای پرکاربرد آن دوران بودهاست. در این نبشتهها از نامها و پایگاههای شناخته شده اداری این دوره نام برده شدهاست که با همه سادگی بیانگر ساختار اجتماعی سامان یافتهای هستند. با این همه آنچه در این پژوهش آمده رتبههای نامبرده شده در گلمهرها، گوناگونی نام و آرایه افراد، درستی یا نادرستی انتساب نمادها بهویژه مونوگرامها، نیمتنههای انسانی و گونههای جانوری به روحانیون در شماری از 50 گلمهر بدون شناسنامه باستانشناسی گنجینه موزه ملی است. با آنکه بسیاری از این گلمهرها فرسوده و آسیب دیدهاند خوانش آرایهها، نمادها و نبشتههای پهلوی آنها در بازسازی بافت اجتماعی و هنری پادشاهی ساسانی کمک شایانی به ما خواهند کرد که برای دستیابی به این مهم از روش مطالعات استنادی و مستندنگاری این دادهها بههمراه خوانش دشوار نبشتههای پهلوی گلمهرهای ساسانی بهره بردیم. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ساسانی؛ گل مهر؛ فرهنگ؛ نبشتههای پهلوی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 476 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 26 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 726 |
| تعداد مقالات | 10,495 |
| تعداد مشاهده مقاله | 73,516,672 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,976,460 |