سازوکارهای زبانی و بلاغی در گفتمان تعلیمیِ حماسۀ تاریخی کوروشنامه: رویکرد ساختارگرایانه | ||
| مطالعات زبانی و بلاغی | ||
| مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از 31 خرداد 1405 اصل مقاله (1.51 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/jlrs.2026.40433.2832 | ||
| نویسنده | ||
| نرگس اسکویی* | ||
| دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران | ||
| چکیده | ||
| منظومۀ کوروشنامه سرودۀ افسرالملوک عاملی، از معدود متون حماسی–تاریخی منظوم در ادبیات فارسی است که توسط زن سروده شده و تاریخ هخامنشی را در قالب روایتی اخلاقمحور بازسازی میکند. این اثر، هرچند از نظر قالب در سنت حماسی جای میگیرد، اما در ساختار روایت، زبان و سازمان زمانی از الگوی حماسۀ کلاسیک فاصله میگیرد و الگویی متفاوت از روایت تاریخی منظوم پدید میآورد. مسألۀ اصلی پژوهش، بررسی چگونگی بهکارگیری سازوکارهای زبانی و بلاغی در گفتمان تعلیمی کوروشنامه و تعیین جایگاه آن در سنت حماسی–تاریخی فارسی است. پژوهش حاضر با روش توصیفی–تحلیلی و بر اساس تحلیل درونمتنی انجام شد و نشان داد که افسرالملوک عاملی با بهرهگیری از ایجاز، حذف توصیفهای حماسی، شتاببخشی به صحنههای جنگ، حضور پررنگ راوی و سازماندهی اخلاقمحور علیت تاریخی، حماسۀ تاریخی را از میدان نمایش قهرمانانه به عرصۀ داوری و معناپردازی هنجاری منتقل میکند. یافتهها حاکی است که کوروشنامه نه یک حماسۀ کلاسیک، بلکه متنی میانگونه است که روایت تاریخی منظوم را به الگویی عقلانی، کماغراق و اخلاقمحور نزدیک میسازد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کوروشنامه؛ سبکشناسی ساختاری؛ روایت تاریخی منظوم؛ افسرالملوک عاملی؛ حماسه تاریخی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 101 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 98 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 723 |
| تعداد مقالات | 10,394 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,850,978 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,549,816 |