درنگی در مقدمیت مقدمه بیان از مقدمات حکمت | ||
| مطالعات فقه و حقوق اسلامی | ||
| دوره 18، شماره 42، بهار 1405، صفحه 107-138 اصل مقاله (774.08 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/feqh.2023.31386.3666 | ||
| نویسندگان | ||
| حمید مسجدسرایی* 1؛ سید مهدی موسوی2 | ||
| 1استاد فقه و حقوق اسلامی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران (نویسنده مسئول) | ||
| 2دانش آموخته دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| از جمله مهمّ ترین مباحث اصولی در مبحث الفاظ که اساس قوانین تخاطب و فهم مراد متکلّم است قاعده ظهور و اصاله الظهور می باشد که بر پایه این قانون، متکلّم می بایست در بیان مرادات خویش از الفاظ و ترکیب هایی بهره ببرد که دلالت روشنی بر مقصودش دارد و از مصادیق این ظهور، لفظ مطلق و مقیّد است که بر هر یک از این دو عنوان، ثمرات جداگانه و متفاوتی بار می شود؛ از اینرو در مواضع استعمال مطلق چون فهم مراد واقعی گوینده برای ما مهمّ است و در موارد مشتبه، به ناچار باید به مراد گوینده پی برده و به آن عمل کنیم از اینرو فهم کلام متکلّم، متوقّف به مقدّمه یا مقدّماتی است که از آنها به مقدّمات حکمت یا قرینه حکمت تعبیر می شود و به واسطه آنها به مراد واقعی متکلم می رسیم و از جمله این مقدمات، مقدمه بیان است. حال سؤال اصلی نوشتار حاضر که به روش توصیفی - تحلیلی انجام شده، این است که آیا «احراز» در مقام بیان بودن متکلّم، شرط تمامیّت مقدمات حکمت است یا این که «احتمال» در مقام بیان بودن و صِرف نبودن قرینه بر اهمال و اجمال کفایت می کند؟ بررسی منابع و دیدگاه های فحول اصولیان حاکی از این است که به رغم نظر مشهور که احراز در مقام بیان بودن را شرط تمسّک به اطلاق لفظ دانسته است دیدگاه دوم قابل دفاع بوده؛ ضمن این که بر این باور است که منظور از مراد، اعم از مراد جدّی و استعمالی متکلّم می باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مطلق؛ مقیّد؛ اطلاق؛ مقدمات حکمت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 95 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 63 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 723 |
| تعداد مقالات | 10,397 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,865,383 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,557,349 |