جستاری در راهکارشناسی برای برون رفت از تعارض ادلّه روایی | ||
| مطالعات فقه و حقوق اسلامی | ||
| دوره 18، شماره 42، بهار 1405، صفحه 243-278 اصل مقاله (1 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/feqh.2022.28640.3401 | ||
| نویسندگان | ||
| سیدعلی هاشمی خانعباسی* 1؛ مرتضی آقایی2 | ||
| 1دانشیار گروه الهیات و معارف اسلامی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران(نویسنده مسئول) | ||
| 2دانشجوی دکتری فقه و حقوق اسلامی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. | ||
| چکیده | ||
| تعارض یعنی برخورد مدلول دو یا چند دلیل کامل عرفی درمرحله جعل و انشاء به طوریکه یک دلیل حقّ است و دیگری باطل؛ یک دلیل دارای ملاک است و دیگری ذی ملاک نیست. تعارض ادلّه بخصوص روایات، در عرصه استنباط احکام شرعی پدیدهای نوظهوری نیست بلکه ازابتدای رواج حدیث و بکارگیری آن در عرصه دین شناسی و حکم شناسی ظهور پیدا کرده است.آثار و تألیفات بجا مانده از محدّثان و فقیهان شیعه و جایگاه بحث تعارض درکتب وآثار اصولی آنها، بیانگر پیشینه بحث تعارض واهمیّت آن در میان آنهاست. در این مقاله که با روش توصیفی- تحلیلی بر پایه اطلاعات کتابخانه ای و اسنادی و با استفاده از منابع و قواعد اصولی انجام یافته، سعی شده با ارائه تقسیم نوینی از این راهکارها به برخی از مصادیق آن که کمتر دیده شده، مورد توجه قرار گیرد. در فرآیند حلّ تعارض گاهی دو دلیل به حسب ظاهر اصطکاک دارند که با عملیات قاعده جمع عرفی، ناسازگاری میان آنها قابل رفع است. گاهی نیز هیچ کدام از دو دلیل از حجیّت ساقط نشده و به گونه ای صدور هر دو روایت مورد پذیرش قرار میگیرد و ازآن جهتکه ادلّه حجیّت خبر ناظر به صدور است نه دلالت، نتیجه اعمال این راهکار جمع بین دو حدیث خواهد بود. در مواردی، دو دلیل، چه به حسب مدلولین و چه به حسب نفس دلیلین، مشمول قاعده جمع عرفی نیستند که در این صورت یا متکافئانند و یا متراجحان و در هردو صورت، دیدگاه های مختلفی با مبانی خاصّ خود ارائه شده که در این مقاله به آنها پرداخته شده است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| ادلّه؛ تعارض؛ اقسام تعارض؛ راهکار برون رفت از تعارض | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 54 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 36 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شماره‌ها | 732 |
| تعداد مقالات | 10,569 |
| تعداد مشاهده مقاله | 73,811,996 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 65,319,586 |