تغلیظ دیه قتل در حرم مکّه با رویکردی به قانون مجازات اسلامی 92 | ||
| مطالعات فقه و حقوق اسلامی | ||
| مقاله 8، دوره 7، شماره 13، 1394، صفحه 197-224 اصل مقاله (235.61 K) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/feqh.2017.1945 | ||
| نویسندگان | ||
| سعید مولوی وردنجانی* ؛ عبدالصمد دانش | ||
| چکیده | ||
| بر اساس موادّ 555 و 385 قانون مجازات اسلامی مصوب92، چنان چه رفتار مرتکب و فوت مجنیٌ علیه هر دو، در ماه های حرام یا در حرم مکه اتفاق بیافتد، علاوه بر دیه کامل، یک سوم دیه نیز باید به اولیای مقتول پرداخت شود. این مصوّبات، که به مسأله «تغلیظ دیه» مشهور است، در خصوص ماه های حرام برگرفته از روایات مختلفی است که علی رغم ضعف سند برخی از آنها، به کمک عمل فقهای امامیه، ضعف مذکور جبران شده، و در مجموع، تردیدی برای مشروعیّت آن باقی نمی گذارد. ولی نسبت به حرم مکّه تحقیقات دقیق نشان می دهد که نصّی وجود ندارد و روایاتی را هم که ابان نقل کرده است یا در سند، ارسال دارند و لذا نمی توان به آنها اعتماد نمود، و یا دلالت آنها به ماه های حرام مرتبط تر است تا به حرم مکّه؛ بنابراین نمی توان بر اساس آنها فتوا داد. شهرت قابل اعتمادی هم در این مقام وجود ندارد که حداقلّ بتوان با تکیه بر آن، مفاد مواد مذکور را توجیه کرد. بنابراین باید اصرار کرد تا قانونگذار، موضوع تغلیظ در حرم مکه را از موادّ فوق حذف نماید. نکته دیگر این که تغلیظ مذکور در هر حال تنها در جنایت بر نفس است و از این حیث فرقی میان عمد، شبه عمد و خطای محض وجود ندارد. البته عمومیّت مذکور اجماعی نبوده، ولی از شهرت قابل اعتمادی بین فقیهان برخوردار است و لذا قانونگذار ماده 555 نیز به آن تکیه کرده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تغلیظ دیه؛ أقسام قتل؛ ماه حرام؛ حرم مکّه | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,585 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,276 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 717 |
| تعداد مقالات | 10,316 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,311,409 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,035,812 |