نقدی بر «کاشفیّت ذاتی قطع از واقع» در پرتو معرفت شناسی جدید | ||
| مطالعات فقه و حقوق اسلامی | ||
| مقاله 16، دوره 11، شماره 20، خرداد 1398، صفحه 373-402 اصل مقاله (546.37 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/feqh.2018.11566.1414 | ||
| نویسندگان | ||
| مجید نیکوئی* 1؛ حسین سیمایی صراف2 | ||
| 1دانش آموخته دکتری حقوق عمومی از دانشگاه شهید بهشتی | ||
| 2دانشیار دانشگاه شهید بهشتی | ||
| چکیده | ||
| قطع، نقش معرفتی مهمّی در اصول فقه شیعی دارد و «کاشفیّت ذاتی قطع از واقع» یکی از اساسی ترین علل اهمیّت قطع است. مقاله حاضر با ارزیابی جایگاه و مبانی حجیّت قطع در نظام اصول فقه شیعی، می کوشد تا کاشفیّت ذاتی قطع از واقع را نقادانه تحلیل کند. در این راستا، با استفاده از مبانی معرفت شناسی مدرن و تمایز میان «بود» و «نمود» در اندیشه کانت، اثبات می کنیم که «کاشفیّت ذاتی قطع از واقع» ایده قابل دفاعی نیست. به علاوه، نشان می دهیم که مبانی نظریه تخطئه - که مورد قبول قاطبه علمای شیعی هم هست - با یافته های معرفت شناسی مدرن همسوست و توجه به پیامدهای تخطئه، مانع پذیرش کاشفیّت ذاتی قطع از واقع خواهد بود. البته، نتیجه انکار کاشفیّت ذاتی قطع از واقع و تضعیف جایگاه قطع در معرفت شناسی اصول فقه همانا امکان پذیرش برخی ظنّون عقلی و گسترش جایگاه عقلانیّت خودبنیاد (مستقلّات عقلی) در روند استنباط احکام خواهد بود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قطع؛ ظنّ؛ واقع؛ کاشفیّت ذاتی؛ معرفت شناسی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,794 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,342 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 723 |
| تعداد مقالات | 10,394 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,857,731 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,554,532 |