مطالعه تطبیقی تقابل خیر و شر در نگاره های"خاوران نامه" و "شاهنامه"(با رویکرد نقد کهن الگویی) | ||
| هنرهای کاربردی | ||
| مقاله 3، دوره 03، پنجم، 1393، صفحه 21-34 اصل مقاله (2.69 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/aaj.2015.418 | ||
| نویسندگان | ||
| فتانه محمودی* 1؛ اعظم حاج حسنی2 | ||
| 1استادیار، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران | ||
| 2کارشناس ارشد پژوهش هنر، دانشکده هنر و معماری ،دانشگاه مازندران | ||
| چکیده | ||
| این مقاله، پژوهشی بینارشته ای در قلمرو هنر نگارگری و ادبیات تطبیقی است. نقد کهنالگویی (archetype)، رویکردی تلفیقی و میانرشته ای است که بر پایة مطالعات علومی چون روانشناسی، انسان شناسی، تاریخ ادیان و تاریخ تمدن، به تحلیل متون میپردازد. در این جستار با این دیدگاه، به تطابق نبرد خیر و شر و نمودهای آن درکهن الگوها، با تمرکز بر "شاهنامة فردوسی" و "خاوراننامهی ابن حسام خوسفی" پرداخته شدهاست. داستانهای خاوراننامه، شامل افسانهها و داستانهای خیالی از سفرها و جنگها و دلاوریهای حضرت علی (ع) میباشد. میان داستان و روایات این منظومه، جدال خوبی و بدی است که به عنوان کهنالگوی «نبرد خیر و شر» مطرح میشود. در تحلیل بر شاهنامه فردوسی، تضادِ دوبنی یا جدال نیک و بد را درونمایة اصلی شاهنامه مییابیم که همچون یک روح بر اجزای این اثر سترگ سایه افکنده است. بسامدداستانهاییکهدرشاهنامهبهطورمستقیمجدالعملیخیروشرّرادربرمیگیرند،دستکم دوبرابرداستانهاییاستکهبهدرونمایةدیگرمربوطاست. بر این اساس جدال خیر و شر (درونمایة عمده در شاهنامه) میتواند به عنوان ژرف ساخت الگوی روایت در ناخودآگاه جمعی ذهن بشر، کهنالگوی روایت به شمار آید. هدف از این مقاله، تطابق مضامین تقابلی خیر و شر در دو منظومة شاهنامه و خاوراننامه است. پس از بررسی چهار اثر از هر منظومه، که متضمن نبرد خیر و شر میباشند، میتوان به تأثیرپذیری خاوراننامه از شاهنامه، در سه زمینه شخصیتهای کهنالگویی، نمادهای کهنالگویی و موقعیتها و اعمال کهنالگویی پی برد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شاهنامه؛ خاوران نامه؛ جدال خیر و شرّ؛ کهن الگو | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,409 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 7,966 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 723 |
| تعداد مقالات | 10,397 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,876,926 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,560,975 |