بررسی نثر عرفانی خطابی در کتاب الانسان الکامل عزیزالدین نسفی | ||
| مطالعات زبانی و بلاغی | ||
| مقاله 4، دوره 11، شماره 21، خرداد 1399، صفحه 79-100 اصل مقاله (471.89 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/jlrs.2020.19118.1610 | ||
| نویسندگان | ||
| قدرت الله خیاطیان* 1؛ الهام رضوانی مقدم2 | ||
| 1دانشیار عرفان اسلامی دانشگاه سمنان (نویسنده مسئول) | ||
| 2دانشجوی دکتری عرفان و تصوف اسلامی nhka'hi slkhk | ||
| چکیده | ||
| علوم معانی و بلاغت در شکلدهی زبان عرفانی بسیار مؤثر بوده است؛ بهگونهای که عرفا توانستهاند با استفاده از این قواعد و اصول، تجارب و تعالیم عرفانی بیانناپذیر خود را به مخاطبان انتقال دهند. بدون تردید، شرط تأثیر علوم معانی و بلاغت آن است که نویسنده، حال و وضعیت مخاطب خویش را بهدرستی بشناسد. عزیزالدین نسفی، در کتاب الانسان الکامل کوشیده است تا به یاری نثر عرفانی خطابی، در اذهان و نفوس مخاطبان خویش تصرّف و اهداف و مقاصد گوناگون خود را به آنان القا کند. این کتاب، همانند دیگر آثار وی، متأثّر از مشرب و مشی عرفانی اوست و در عین تعلیمی بودن، تجربیات عارفانه او را نیز بیان میکند. نسفی بهخوبی میداند که تأثیر گفتار، بسی بیشتر از نوشتار است؛ زیرا گفتار، نتیجة ارتباط مستقیم میان گوینده و شنونده است؛ از این رو از کلام خطابی بهره میگیرد تا ارتباط صمیمی و پویا با مخاطب ایجاد کند و او را راضی و خشنود نگه دارد؛ به نحوی که مخاطب، هم مفاهیم تعلیمی عرفانی را بفهمد و هم حضوری فعال و دائم در متن احساس کند. این پژوهش با رویکردی توصیفی- تحلیلی، به بررسی اقسام خطاب در نثر عرفانی خطابی نسفی میپردازد. برآیند این تحقیق نشاندهندة آن است که نسفی به جای پرداختن به مفاهیم خشک و بیروح جملات خبری، تلاش کرده از انواع جملات انشایی با معانی ثانوی بهره بگیرد تا از این طریق بر تأثیر کلام خویش در ارتباط با مخاطب بیفزاید و به سالکان طریق با شیوههای گوناگون، در این مسیر یاری رساند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| عزیزالدین نسفی؛ کتاب الانسان الکامل؛ بلاغت؛ نثر عرفانی خطابی؛ جملات انشایی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 830 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 819 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 722 |
| تعداد مقالات | 10,383 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,840,237 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,536,948 |