تحلیل ایجاد معنای آیرونیک درآمیختگی مفهومی تمثیل «زیافت تأویل رکیک مگس» در مثنوی معنوی بر اساس نظریه ذهن ادبی مارک ترنر | ||
| مطالعات زبانی و بلاغی | ||
| مقاله 5، دوره 11، شماره 21، خرداد 1399، صفحه 101-128 اصل مقاله (979.26 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/jlrs.2019.15958.1316 | ||
| نویسندگان | ||
| سیما رحیمی* 1؛ حسن ذوالفقاری2؛ نسرین فقیه ملک مرزبان3؛ حسنیعلی قبادی4 | ||
| 1دانشجوی دکتری دانشگاه تربیت مدرس | ||
| 2استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس (نویسنده مسئول) | ||
| 3دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه الزهرا | ||
| 4استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس | ||
| چکیده | ||
| آیرونی یکی از شیوه‌های بیان است که بر ایجاد غافلگیری و طنز از طریق دوگانگی و تقابل میان دو معنا یا موقعیت تکیه دارد. تمثیل‌های مثنوی مولوی (604-672 ه.ق) غالباً برگرفته از فرهنگ عامه و حکایات رایج شفاهی یا مکتوب است. بااینهمه مولانا در تمثیل‌سازی‌های خود عالمی شگرف از معنا ورای جهان مبتنی بر عرف و عادت عامه پیش چشم خواننده گسترانیده است. تأثیر این معناپردازی مرهون شیوه خاص تمثیل‌سازی و فرایند ذهنی خلاقانه او در انتخاب فضاهای متعارف برای اشاره به معنای هدف نامتعارف، سازوکار آمیزش فضاهای دوگانه و ارائه معنا از دل این آمیختگی است. معنایی که حاصل تنش میان مفاهیم و عناصر دور از هم و گاه متضاد است و بااینهمه از برجستگی و تأثیر بسیار برخوردار است. در این پژوهش قصد داریم به روش توصیفی- تحلیلی طی تحلیل سازوکار معناپردازی در تمثیل «زیافت تأویل رکیک مگس» بر اساس تحلیل فرافکنی و آمیزش فضاهای مرجع و هدف، طبق نظریه آمیختگی مفهومی مارک ترنر (1954)، چگونگی ایجاد معنای آیرونیک در این تمثیل را بررسی کنیم. نتایج نشان می‌دهد که قدرت و ارزش معناپردازی در این تمثیل برخاسته از خلاقیت مولانا در انتخاب فضاهای نامتعارف مرجع و هدف به گونه‌ای است که آمیزش آنها در عین تطبیق الگوهای ساختاری، حائز تنش و تقابلی قدرتمند در سطح عناصر و مفاهیم است. از درون این کشمکش نامتعارف شگرد معناساز و زیبایی‌آفرینی چون آیرونی به وجود می‌آید. تضادهای آیرونیک و طنزی که از این امتزاج و تنش ایجاد می‌شود تأثیری اقناع‌کننده و ساختارشکن بر اذهان مخاطبین باقی می‌گذارد که عامل برجستگی معنایی این تمثیل است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| آیرونی؛ تمثیل؛ معناشناسی شناختی؛ نظریه آمیختگی مفهومی مارک ترنر | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,143 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 702 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شماره‌ها | 732 |
| تعداد مقالات | 10,571 |
| تعداد مشاهده مقاله | 73,824,878 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 65,334,894 |