بررسی تاریخی ریشه و کاربرد پسوندهای وند و آوند در زبان فارسی | ||
| مطالعات زبانی و بلاغی | ||
| مقاله 17، دوره 11، شماره 22، آبان 1399، صفحه 443-470 اصل مقاله (594.69 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/jlrs.2019.18246.1532 | ||
| نویسندگان | ||
| احمدرضا منصوری* 1؛ ساسان طهماسبی2 | ||
| 1مربی زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، اصفهان، ایران (نویسنده مسئول) | ||
| 2استادیار تاریخ دانشگاه پیام نور. اصفهان. ایران. | ||
| چکیده | ||
| «وند» و «آوند» از پسوندهای مادر و تکواژهای وابسته در زبان فارسی هستند که در زبان اوستایی بهصورت ونت و آونت وجود داشتهاند. این دو پسوند، کارکردهای معنایی گوناگونی در تاریخ تحوّل خاص خویش دارند. در این تحقیق، کوشش بر آن است تا این صورت اشتقاقی از زبان، با استدلالات و استنادات تاریخی، تحلیل و بررسی شود. فرم اصیل واژگانِ برساخته از این دو پسوند را میتوان در نامها و صفتهای بهجامانده از متون اوستایی و پهلوی و بیشتر در دل جغرافیای ایرانزمین و گونههای مختلف گویشهای محلی یافت. البته باید اذعان کرد که این شواهد در متون، بسیار اندک، سختیاب و پراکندهاند. دگرگونیهایی که در کارکرد معنایی و ساختمان ترکیبی این وندها به وجود آمد، از یک طرف، تابع نظام طبیعی زبان و از سویی دیگر، متأثّر از تحوّلات تاریخی بود. بازۀ زمانی این تحوّل را میتوان به شکلی جستهوگریخته، از زبان باستانی، پهلوی و تا فارسی کنونی دنبال کرد. در قرون میانۀ اسلامی، کاربرد این پسوندها کم شد و عمدتاً به زبان گفتاری و نامهای طوایف، بهویژه در میان اقوام لر، لک و بختیاری محدود گردید. خاندانهای کُرد، گیل و دیلمی نیز تا حدودی از این پسوندها استفاده کردهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| وند؛ آوند؛ تحول پسوندی؛ طوایف | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,321 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,801 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 718 |
| تعداد مقالات | 10,319 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,318,057 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,042,211 |