نقش رجز در شاهنامه و کارکرد بلاغی آن | ||
| مطالعات زبانی و بلاغی | ||
| دوره 13، شماره 27، بهار 1401، صفحه 145-182 اصل مقاله (721.79 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/jlrs.2020.21176.1762 | ||
| نویسندگان | ||
| حمید ربیعی1؛ علی محمد شاه سنی* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سمنان | ||
| 2استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سمنان (نویسنده مسئول) | ||
| چکیده | ||
| جانمایه اساسی شاهنامه، حماسه است و حماسه مبتنی بر کردار و گفتار قهرمانی است و هر دو غالباً در پیوند با صحنة کارزار اتّفاق میافتند و تحقّق هر کدام مستلزم به میدان آمدن هماوردان است و همرزمان قبل از اقدامات عملی باید باب گفتوشنود را بگشایند. پس اولین قدم، استفاده از زبان و گفتوگو است. یک نوع گفتوشنود، رجز و رجزخوانی است که بهصورت شفاهی، کتبی و پیامی با مقاصد گوناگون بین هماوردان ردّ و بدل میشود. این رجزها از چشماندازهایی گوناگون درخور توجّه و مطالعهاند: 1. آشکارسازی تکیهگاههای پهلوان؛ 2. برانگیختن قهرمان به جنگ و اعتراض به درنگ؛ 3. پرهیز از جنگ و ترغیب به درنگ؛ 4. راهکارهای مناسب برای شناخت توانایی نیروها؛ 5. بازتاب ارزشهای اخلاقی و رعایت عفّت کلام؛ 6. چگونگی لحن و آهنگ کلام؛ 7. چگونگی شکلگیری جانمایه رجزها؛ 8. تقویت غرور ملّی و حسّ وطنپرستی؛ 9. چگونگی بهرهگیری از فنون بلاغی و... . این نوشتار با ذکر شواهد شاخصتر، به بررسی و تحلیل اجمالی هرکدام از موارد پیشگفته با تأکید بر منش، بینش و روش شخصیتهای شاهنامه میپردازد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شاهنامه فردوسی؛ حماسه؛ رجز؛ شگرد بلاغی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 928 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,322 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 718 |
| تعداد مقالات | 10,319 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,319,862 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,044,042 |