سبکشناسی انتقادی نامۀ شاه تهماسب صفوی به سلطان سلیمان عثمانی با رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی | ||
| مطالعات زبانی و بلاغی | ||
| مقاله 9، دوره 12، شماره 26، زمستان 1400، صفحه 197-232 اصل مقاله (940.87 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/jlrs.2021.21857.1820 | ||
| نویسندگان | ||
| امیرحسین سالک1؛ محمدامیر جلالی* 2 | ||
| 1دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبائی | ||
| 2استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبائی (نویسندۀ مسئول) | ||
| چکیده | ||
| «زبان» محمل ایدئولوژی است؛ و «قدرت» همواره «زبان» را در راستای سیطرۀ خویش بهکار گرفته است. مقالۀ حاضر به تحلیل سبکشناختی و بررسی بخشهای نامهای از شاه تهماسب صفوی به سلطان سلیمان عثمانی از دیدگاه تحلیل گفتمان انتقادی اختصاص دارد. این نامه یکی از مهمترین نامههایی است که در جریان پیمان صلح «آماسیه» و در حوالی سال 962 ه.ق از ایران به سوی دربار عثمانی فرستاده شده است. نگارندگان ابتدا متن این نامۀ مطوّل را براساس دستنویس موسوم به «جُنگ فرامین و منشآت» محفوظ در کتابخانۀ مجلس به شمارۀ 3349 تصحیح و سپس بخشی از آن را با مبنا قراردادنِ رویکرد اجتماعی-نشانهشناختیِ فرکلاف و بهکمک راهبردهای رویکرد اجتماعی-شناختیِ وندایک و نیز بر اساس یکی از مؤلفههای الگوی جامعهشناختی- معناییِ ونلیوون، همچنین با کمکگرفتن از ابزارهای سبکشناسی انتقادی تحلیل و تفسیر کردهاند. این پژوهش نشان میدهد که چگونه «قدرت» زبان را در راستای ترویج و تثبیت ایدئولوژی و اهداف خود بهکار گرفته است. فراوانیِ بالایِ رمزگانِ نهادِ دین در سطح ساختاری و نیز کمیّت و کیفیّتِ ترکیباتِ رمزگانی در سطح فرایندی نشاندهندۀ جهتگیریِ ایدئولوژیکیِ دستگاه صفوی و نیز تکیۀ نهاد قدرت بر نهاد دین و گفتمانِ دینی است. در این نامه، گفتمانهایی نظیر حقانیت و برتری مکتب شیعه را در عنصر زبانیِ «شاخص» نیز میتوان مشاهده کرد. ویژگیهای زبانی این متن، همچنین نشانگر «اقتدار» سیاسی- نظامیِ دستگاه صفوی هنگام عقد پیمان آماسیه است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| زبان و ایدئولوژی؛ تحلیل گفتمان انتقادی؛ سبکشناسی انتقادی؛ شاه تهماسب صفوی؛ سلطان سلیم عثمانی؛ جُنگ فرامین و منشآت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,167 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 645 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 721 |
| تعداد مقالات | 10,358 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,754,181 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,410,217 |