جایگاه قصد فعل در مسئولیت مدنی | ||
| مطالعات فقه و حقوق اسلامی | ||
| مقاله 20، دوره 13، شماره 24، شهریور 1400، صفحه 517-554 اصل مقاله (472.66 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/feqh.2020.20624.2465 | ||
| نویسندگان | ||
| حسین هوشمند فیروزآبادی* 1؛ سامره شیخ زاده2 | ||
| 1استادیار گروه حقوق پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران (نویسنده مسئول) | ||
| 2کارشناس ارشد حقوق خصوصی | ||
| چکیده | ||
| در جایی که فردی خسارتی را موجب شده است مسئولیّت مدنی دارد. به موجب قاعده اتلاف که در ماده 328 قانون مدنی متجلّی شده است ضمان زیان رساننده، واجد قصد فعل قطعی است؛ خواه دارای قصد نتیجه باشد؛ خواه نباشد. پرسش این است که آیا شخص فاقد قصد فعل مانند نوزاد یا شخص خواب یا کسی که ارتعاش دست دارد و بدون قصد فعل، ایراد زیان مالی یا جسمی می نماید نیز ضامن است یا خیر؟ در این مقاله با ردّ نظریه کسانی که قائلند صِرف انتساب زیان به عامل زیان، برای ضمان کافی است با تفکیک رابطه سببیّت عرفی از رابطه سببیّت فلسفی و با اثبات عدم قابلیّت انتساب زیان به شخص فاقد قصد فعل - چه در زیان های مالی و چه در زیان های جسمی - وی از مسئولیّت مدنی معاف دانسته شده است؛ اما ضمان که یک حکم وضعی است با توجه به روایاتی مانند «دم المسلم لایذهب هدراً» در صورت وجود سبب، برعهده سبب و در صورت فقدان سبب، از باب عدالت توزیعی و مشارکت اجتماعی بر عهده بیت المال قرار داده شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قصد فعل؛ حکم تکلیفی؛ حکم وضعی؛ اراده؛ مسئولیّت مدنی؛ قصد نتیجه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,068 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,506 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 722 |
| تعداد مقالات | 10,383 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,840,239 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,536,950 |