بررسی تقابلهای همجوار در دو منظومۀ خسرو و شیرین و لیلی و مجنون نظامی | ||
| مطالعات زبانی و بلاغی | ||
| مقاله 2، دوره 12، شماره 26، زمستان 1400، صفحه 7-32 اصل مقاله (464.02 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/jlrs.2021.21515.1788 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه اسفندیاری مهنی* 1؛ محمدرضا نجاریان2؛ محمد خدادادی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه یزد (نویسنده مسئول) | ||
| 2استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه یزد | ||
| 3دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه یزد | ||
| چکیده | ||
| تقابلهای همجوار، اصطلاحی است در پیوند با علم معانی نحو. این اصطلاح که همنشینی دو رکن متقابل است، یکی از هنرهای پنهان در شعر نظامی بوده که در این مقاله براساس نظریه علم معانی نحو سعی شده ساختهای گوناگون و الگوهای متعدّد آن بررسی و تحلیل گردد. ازجملۀ این الگوهای تقابلی عبارتاند از: تقابلهای همجوار در یک جمله با هویت دستوری یکسان، تقابلهای همجوار با هویت دستوری ناهمسان، تقابلهای عطفی و غیرعطفی، موسیقی تقابلهای همجوار، ساختار تصویرهای ادبی با استفاده از تقابل و... . همراهی این الگوها با دیگر عناصر بلاغی و زیباییشناسی، بر ظرفیت معنایی و حسن بلاغی آنها میافزاید. این گونهگونی موجب پویایی بیشتر شعر نظامی از جهت بلاغی، زبانی و معنایی شده است. فراروی از تقابلهای دوگانه که به سه صورت واژگون کردن ارزشها، نفی تقابلها و جمع تقابلهاست، از موارد بسیار مهم تقابلی در شعر نظامی برای بیان معنای موردنظر میباشد. در این پژوهش، تقابلهای همجوار معرفی گردیده و ساختار نحوی، بهویژه بلاغی ابیاتی که شامل این هنر هستند، در دو منظومۀ خسرو و شیرین و لیلی و مجنون نظامی تحلیل زیباشناسی شدهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خسرو و شیرین؛ لیلی و مجنون؛ تقابلهای همجوار؛ علم معانی نحو | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 651 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 684 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 721 |
| تعداد مقالات | 10,358 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,754,176 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,410,210 |