نشانهشناسی صورتهای فلکی سفالینههای قالبی محوطه اسلامی شادیاخ | ||
| هنرهای کاربردی | ||
| مقاله 6، دوره 1، شماره 2، تابستان 1400، صفحه 92-107 اصل مقاله (4.18 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/aaj.2021.5865 | ||
| نویسندگان | ||
| فرشید مسیحنیا* 1؛ عباس شیخی2؛ حسن باصفا3؛ محمدصادق داوری1 | ||
| 1دانشآموخته کارشناسی ارشد باستانشناسی، پردیس مرکزی دانشگاه نیشابور، گروه باستان شناسی، نیشابور، ایران | ||
| 2کارشناس ارشد پژوهش هنر، دانشگاه هنر نیشابور، نیشابور، ایران | ||
| 3دانشیار، پردیس مرکزی دانشگاه نیشابور، گروه باستان شناسی، نیشابور، ایران | ||
| چکیده | ||
| سفالینه های قالب زده دوره سلجوقی یکی از مصنوعات بشری است که از نظر ارزانی، فراوانی و قابل دسترس بودن، بستر مناسبی جهت مطالعات مردم شناسی می باشد. یکی از نشانه های فرهنگی که به وفور در سفالینه های قالب زده مشاهده می شود نشانه های صور فلکی است که در دوره سلجوقی کاربرد زیادی داشته و به خاطر رونق گرفتن نجوم و حضور دانشمندان ایرانی در این حوزه تبدیل به نمادهائی برای بروج و صور فلکی شده اند. نشانه شناسی علمی است که فردیناند دوسوسور را می توان پایه گذار آن با نظریه دال و مدلول خود دانست که به سرعت در ادبیات و واژه شناسی گسترش یافت. و پیرس آن را در سه بخش شمایل، نمایه و نماد تقسیم نمود که مهمترین بخش آن نماد است و صور فلکی از این قاعده مستثنی نیستند و میتوان آنها را در این بخش بررسی نمود. این پژوهش از نوع توصیفی – تحلیلی است و گردآوری اطلاعات در آن به شیوه میدانی و اسنادی انجام شده است. در پژوهش سعی شده تا با نمونه های جمع آوری شده از محوطه اسلامی شادیاخ نیشابور، واقع در جنوب شرقی نیشابور که از قرن سوم تا هفتم هجری سکونتگاه رسمی نیشابوریان بوده است به بررسی و نشانه شناسی صور فلکی سفالینه های مکشوفه قالب زده آن بپردازیم. محوطه شادیاخ در سال 1378 برای 7 فصل متوالی توسط هیات ایرانی به سرپرستی رجبعلی لباف خانیکی و محمود بختیاری شهری کاوش شد. هدف اصلی این پژوهش، رهگیری نماد های صور فلکی برروی سفالینه های قالب زده و تاثیر آن از هنر فلزکاریست. سوال اصلی این است که جایگاه این نقوش چه تاثیری بر پیشرفت علم نجوم داشته است؟به نظر می رسد دوره سلجوقی به دلیل حضور دانشمندان و توسعه هنر فلزکاری و سفالگری، نقوش صور فلکی جایگاه ویژه ای در بین هنرمندان داشته و از آن به عنوان تزئین و آموزش مردم استفاده می کرده اند | ||
| کلیدواژهها | ||
| نیشابور؛ شادیاخ؛ سفال قالبزده؛ نشانهشناسی؛ صور فلکی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,345 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,730 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 722 |
| تعداد مقالات | 10,383 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,838,616 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,535,171 |