نهاد ناظر، برآیند بهبود یافته هیأت منصفه در ساختار قضای اسلامی | ||
| مطالعات فقه و حقوق اسلامی | ||
| مقاله 11، دوره 13، شماره 25، آذر 1400، صفحه 267-288 اصل مقاله (384.92 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/feqh.2021.24038.2971 | ||
| نویسندگان | ||
| سید حسن داودالموسوی* 1؛ سید محمد حسن طاهایی2 | ||
| 1دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه تهران، تهران، ایران (نویسنده مسئول) | ||
| 2دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی از دانشگاه تهران پردیس البرز، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| هیأت منصفه، نهادی است که به منظور قضاوت در دعاوی، روشن شدن حقیقت و یا تعیین مجازات بر اساس خرد جمعی که به عدالت و عقلانیّت نزدیک تر است در برخی نظام های حقوقی جهان به رسمیّت شناخته شده است. نهاد مذکور بر اساس ادّعای نظام حقوقی انگلستان، از ابداعات این نظام بوده و بعدها وارد نظام حقوقی کشورهای جهان شده است. بر همین اساس، برخی معتقدند این نهاد با اقتباس از قوانین غربی در قانون اساسی مشروطیّت کشورمان وارد شده و در برخی قوانین موضوعه نیز مطرح گردیده است. یکی از مهم ترین سؤالاتی که در این خصوص مطرح می گردد ماهیّت و جایگاه نهاد هیأت منصفه در نظام حقوقی اسلام و میزان مطابقت نظام حقوقی ایران با آن است. پژوهش حاضر با استفاده از روش تحلیلی توصیفی به بررسی این مهمّ پرداخته و به این نتیجه دست یافته که علیرغم اهمیّت و جایگاه ویژه هیأت منصفه در نظام حقوقی اسلام به عنوان یک نهاد ناظر، در نظام حقوقی ایران به نقش مشورتی این نهاد بیشتر توجه شده و جایگاه شایسته ای بدان اختصاص داده نشده است؛ در حالی که با توجه به نصوص شرعی و فتاوای فقها میتوان جایگاه نهاد هیأت منصفه را با لحاظ اقتضائات فرهنگ اسلامی و منصوصات فقهی در نظام قضای اسلامی جانمایی نمود. به بیان دیگر، با استفاده از تحلیل منابع فقهی و فتاوای فقهای امامیه می توان نمونه ارتقاء یافته ای از هیأت منصفه را در نظام قضای اسلامی تصویر نمود که می تواند به عنوان نهادی ناظر در دستگاه قضایی فعالیّت نماید. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| هیئت منصفه؛ نهاد ناظر؛ فقها؛ مشورت قضایی؛ قضای اسلامی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 977 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 909 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شماره‌ها | 726 |
| تعداد مقالات | 10,506 |
| تعداد مشاهده مقاله | 73,613,115 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 65,120,176 |