تحقیق در اندیشههای مولوی و ابنعربی و تحلیل شیوۀ بلاغت آنها در باب مراتب آدم(ع) ( با تکیه بر فصوصالحکم و آثار منظوم مولوی) | ||
| مطالعات زبانی و بلاغی | ||
| مقاله 14، دوره 12، شماره 26، زمستان 1400، صفحه 345-372 اصل مقاله (587.62 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/jlrs.2021.23568.1925 | ||
| نویسندگان | ||
| علی محمد موذنی1؛ سید محمدرضا حسینی* 2 | ||
| 1استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران (نویسندة مسئول) | ||
| 2دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران، پردیس البرز | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر به بیان دیدگاههای مشترک مولوی و ابنعربی و تحلیل شیوۀ بلاغت و تصویر آنها درباب مراتب آدم (ع) میپردازد. در حـوزة عرفـان اسـلامی، شـاهد یکی از جامعترین تعاریف از آدم، جایگاه رفیع و والای او نزد پروردگار و مراتب او در نظام عالم هـستیم. ابنعربی و مولوی، بهدلیل داشتن منابع مشترک اعتقادی – فکری و بهرهمندی از مایههای غنی زبانی، دیدگاهها و اندیشههای مشترک فراوانی درباب این پیامبر الهی دارند و دلیل این موضوع، بنمایههای فکری مشترک آنها بهخصوص قرآن مجید بهعنوان سرچشمه و منبع اصلی معرفت و بلاغت، احادیث و معارف اسلامی و تقریرات و تعلیمات عرفای سلف بوده است. بنابراین هر دو عارف به تعاریفی جامع دربارة جایگاه آدم در نظام آفرینش پرداختهاند. در این نوشتار با روشی توصیفی_تحلیلی به بیان مبانی اندیشههای مولوی و ابنعربی درباب مراتب و جایگاه وجودی آدم، با تمثیلات همانندی از منظر دو عارف پرداخته، پس از تشریح و تطبیق مفاهیم و مؤلّفههای مشترک و متفاوت، به نتایج یکسانی دست بافتهایم که عبارتاند از: خلقت آدم، خلافت و مظهریت اسمای الهی، آدم مسجود و معلّم فرشتگان، تمرّد ابلیس در برابر وی، ربوبیت آدم، آینگی صفات حق و جایگاه او در قوس نزول و صعود. دیگر اینکه آدم را قطب و قلب عالم وجود، پیونددهندۀ عالم ملک و ملکوت، حافظ اسرار حق و نگاهدارندۀ عالم، مقصود نهایی آفرینش و درنهایت، محل رحمت حق بر هستی و موجودات عالم میدانند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مولوی؛ ابنعربی؛ مراتب آدم؛ بررسی تطبیقی و دیدگاههای مشترک | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 556 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 520 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 721 |
| تعداد مقالات | 10,358 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,754,177 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,410,211 |