نقش عدالت و مصلحت در تحسین و تقبیح عقلی و تأثیر آن دو بر شکل گیری بنائات عقلا | ||
| مطالعات فقه و حقوق اسلامی | ||
| دوره 14، شماره 26، بهار 1401، صفحه 31-58 اصل مقاله (357.01 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/feqh.2020.19838.2345 | ||
| نویسندگان | ||
| حمید انصاری1؛ علی اصغر افشاری* 2 | ||
| 1استادیار دانشکده الهیات دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق دانشگاه تهران، تهران، ایران (نویسنده مسئول) | ||
| چکیده | ||
| بررسی نظرات پیرامون ملاکات تحسین و تقبیح عقلی، دو ملاک عمده به دست می دهد: یکی مصلحت یا مفسده عمومی و دیگری عدل یا ظلم. از طرف دیگر، بنائات عقلایی متأثّر از تحسین و تقبیح عقلی شکل می گیرند. با توجه به دو دیدگاه عمده پیرامون ملاک تحسین و تقبیح، سؤال این است که تأثیر هر یک از آن دو ملاک بر شکل گیری بنائات عقلایی چیست؟ آیا اصولیان به تأثیر پذیری شکل گیری بنائات عقلایی از هر دو ملاک توجه کرده اند؟ آیا نمونه هایی از بنائات عقلایی متأثّر از هر یک از دو ملاک یافت می شود؟ تتبّع در کلمات اصولیان نشان می دهد که به نقش تحسین و تقبیح عقلی در شکل گیری بنائات عقلایی توجه داشته اند و از قضا، بر اساس توجه به همین نقش، نظریّه عدم امکان ردع طرق عقلائیه مطرح شده است. با این حال، بیشتر توجه اصولیان معطوف به نقش ملاک مصلحت و مفسده عمومی در بنائات عقلایی است. امّا بنائات عقلائی بسیاری متأثّر از تحسین و تقبیح عقلی به ملاک عدل و ظلم قابل شناسایی است. برخی قواعد حقوق جزا و عرف های حقوق بشر بین الملل در همین طیف قرار می گیرند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحسین و تقبیح؛ بنای عقلا؛ مصلحت عمومی؛ عرف بین المللی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,345 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,349 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 723 |
| تعداد مقالات | 10,394 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,848,548 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,547,063 |