بررسی سبک و شیوۀ مولانا در ساختار جملههای امری در دفتر سوم مثنوی شریف | ||
| مطالعات زبانی و بلاغی | ||
| دوره 13، شماره 28، تابستان 1401، صفحه 55-82 اصل مقاله (568.97 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/jlrs.2021.22320.1852 | ||
| نویسندگان | ||
| سرور خانه بیگی1؛ سید محمود سید صادقی* 2؛ شمس الحاجیه اردلانی3 | ||
| 1دانشجوی دکترای تخصصی زبان و ادبیات فارسی ، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران | ||
| 2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران (نویسنده مسئول) | ||
| 3استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران | ||
| چکیده | ||
| یکی از جملاتی که در معانی ثانوی به کار میرود، جملة امری است. در این مقاله در نظر داریم برخی از گونههای جمله را از لحاظ امر و اغراض ثانوی آن که مولوی با شناخت و احاطه بر کلام و اشراف بر ظرفیتهای وجودی معانی، در مثنوی به کار برده، بیان کنیم. به این نتیجه رسیدیم که کاربرد این گونهها در کلام مولانا قطعاً وجه ساختگی نداشته و کاملاً خودجوش و برگرفته از سرچشمۀ معانی بوده که از ذهن خلّاقش تراوش نموده است. ذکر این اغراض ثانوی در مثنوی، درحقیقت رشتۀ ارتباطی محکم بین ذهن خواننده و شاعر است تا حدّی که بیان شیوۀ مولانا در کاربرد اینگونه جملات امری، بر جذّابیت و دلنشینی معانی افزوده و به مقتضای حال مخاطب، اغراض ثانوی را بیان کرده است. هدف از این پژوهش، بررسی سبک و ساختار جملات امری در دفتر سوم مثنوی شریف است. نویسندگان درصدد پاسخگویی به این پرسشاند که مولانا به چه منظور و مقصودی از جملات امری استفاده کرده است و بسامد کدامیک از اغراض بیشتر است؟ نوع پژوهش، بنیادی و با روش توصیفی-تحلیلی صورت گرفته و یافتهها براساس تحلیل محتوا بررسی شده است. جامعۀ آماری پژوهش، دفتر سوم مثنوی است. نتیجۀ پژوهش بیانگر آن است که مولانا همۀ اغراض ثانویه را به کار برده است و اغراض ثانویۀ امر فقط مختص به همان مواردی نیست که در کتابهای معانی ذکر شده است. پرکاربردترین این اغراض عبارتاند از: ارشاد، استرحام، تمنّی و آرزو، ترغیب و تشویق، دردمندی و التماس و اظهار و بیان معانی متعدّد بهطور همزمان در یک جملۀ امری توسط گوینده صورت گرفته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سبک شخصی؛ اغراض ثانویه؛ جملات امری؛ مثنوی مولانا؛ معانی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 861 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 659 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 722 |
| تعداد مقالات | 10,383 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,839,927 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,536,642 |