پژوهشی در حیل تخلّص از ربا با تأکید بر بیع عینه | ||
| مطالعات فقه و حقوق اسلامی | ||
| مقاله 13، دوره 14، شماره 28، پاییز 1401، صفحه 325-348 اصل مقاله (367.96 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/feqh.2021.24383.3006 | ||
| نویسندگان | ||
| جواد نفری* 1؛ علی عندلیبی2 | ||
| 1عضو هیأت علمی، گروه معارف اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوئین زهرا، قزوین، ایران (نویسنده مسئول) | ||
| 2استادیار گروه فقه، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| ربا از مسائل بسیار مهمّی است که از گذشته های دور مورد ابتلای جوامع مختلف بشری بوده و همواره آسیب های اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی را به اعضای جامعه وارد ساخته است. بر همین اساس، در دین مبین اسلام، در خلال نصوص بسیاری حکم به حرمت معاملات ربوی شده است. با این حال، برخی از فقها و اندیشمندان مسلمان در آثار خود فصلی را تحت عنوان «حیل تخلّص از ربا» آورده و طی آن، شیوه هایی را معرّفی نموده اند که از طریق آنها، معاملاتی صورت می پذیرد که ظاهری شبیه به معاملات غیر ربوی داشته و بر همین اساس، مشمول حکم حرمت ربا نمی شوند. مهم ترین سؤالی که در این خصوص مطرح می گردد حکم استفاده از حیل تخلّص از رباست که در پژوهش حاضر تلاش شده تا با روش تحلیلی - توصیفی ضمن ارائه پاسخی مستند بدان، حکم بیع عینه به عنوان یکی از حیل ربا مورد بررسی قرار گیرد. پیرامون حکم روش های فرار از معامله ربوی میان فقها اختلاف نظر وجود داشته و برخی با استناد به تعارض بکارگیری این شیوه ها با فلسفه حرمت ربا، قائل به عدم مشروعیّت این اقدام شده و در مقابل، برخی با تمسّک به منطوق برخی روایات خاص، مدّعی شده اند که حیل تخلّص از ربا تخصیصاً یا تخصّصاً از حکم حرمت ربا خارج است. بر مبنای پژوهش های صورت گرفته، نه تنها استفاده از حیل تخلّص از ربا خالی از اشکال است بلکه می توان از «بیع عینه» به عنوان شیوه ای در جهت فرار از ارتکاب به معاملات ربوی استفاده نمود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| معامله؛ ربا؛ حیل تخلّص؛ راه های فرار از معامله ربوی؛ بیع عینه؛ بیع نسیه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 990 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 727 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 722 |
| تعداد مقالات | 10,383 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,841,557 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,538,702 |