مبانی فقهی تشکیل حکومت در مذاهب اسلامی با تأکید بر نقش عقل | ||
| مطالعات فقه و حقوق اسلامی | ||
| دوره 17، شماره 39، تابستان 1404، صفحه 63-90 اصل مقاله (1.47 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/feqh.2022.18164.2103 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد رسول آهنگران* 1؛ سید احمد حبیب نژاد2؛ محمد بیروتی3 | ||
| 1استاد فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه تهران (پردیس فارابی)، قم، ایران (نویسنده مسئول) | ||
| 2استادیار گروه حقوق عمومی، دانشگاه تهران (پردیس فارابی)، قم، ایران. | ||
| 3دانش آموخته دکتری حقوق عمومی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران. | ||
| چکیده | ||
| با توجه به ورود دین در ابعاد مختلف زندگی انسان، اجرای کامل احکام و مقرّرات دین و در نتیجه وصول به اهداف آن جز با برقراری حکومت مبتنی بر دین امکان پذیر نیست. در این مقاله مبانی فقهی تشکیل حکومت در مذاهب مختلف اسلامی را از دریچه عقل مورد واکاوی قرار می دهیم. آن چه به عنوان عقل مورد توجه قرار گرفته است مبانی فقهی مورد تقریب مذاهب اسلامی و کلام خداوند متعال (به عنوان عقل کامل) در قرآن کریم است. مذاهب اهل سنّت مبانی چهار گانه ای (تشکیل شورای حلّ و عقد، انتخاب جانشین توسط خلیفه حاضر، قهر و غلبه و ایجاد شورا توسط خلیفه سابق برای انتخاب حاکم جدید) را برای انتخاب حاکم مشخّص نمودند؛ مبانی مذکور، با بیعت مردم کامل می شود و از میان سه جریان اندیشه سیاسی معاصر، فقه شیعه دو الگو (نظریه ولایت فقیه و نظریه وکالت مالکان شخصی مشاع) را برای انتخاب حاکم مشخّص نموده اند. لازمه تقریب مذاهب اسلامی، واکنش به موانعی است که منافی با نهاد عقل است. پذیرش حکومت مبتنی بر «قهر و غلبه» و «انتخاب جانشین توسط خلیفه حاضر» در جوامع اسلامی به نوعی مبارزه مستقیم با نهاد عقل است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مذاهب اسلامی؛ مبانی فقهی تشکیل حکومت؛ اهل سنت؛ فقه امامیه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,010 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 828 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 723 |
| تعداد مقالات | 10,394 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,851,157 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,550,016 |