نشانِ نامه یا سحای نامه؟ تصحیح بیتی از رودکی | ||
| مطالعات زبانی و بلاغی | ||
| مقاله 3، دوره 13، شماره 29، پاییز 1401، صفحه 39-54 اصل مقاله (310.96 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/jlrs.2021.23996.1952 | ||
| نویسنده | ||
| حمید آقاجانی* | ||
| استادیار زبان و ادبیات فارسی، عضو هیئت علمی وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری | ||
| چکیده | ||
| قصیدۀ دندانیه یکی از معدود قصاید رودکی سمرقندی است که خوشبختانه از دستبرد حوادث و فتن محفوظ مانده و در زمرۀ میراث ارزشمند ادب فارسی ثبت شده است. ظاهراً در این قصیدۀ رودکی از نظر شمار ابیات و ضبط لغات، دگرگونیهای چندان زیادی پدید نیامده است. در مقالۀ حاضر، کوشیده شده بر پایۀ معیارهای سبکشناسانه و نیز شواهد گونهگون ادب فارسی و گهگاه عربی، برای تصحیح بیت: «دلم خزانۀ پرگنج بود و گنج سخن/ نشان نامۀ ما مهر و شعر عنوان بود» پیشنهادهایی مطرح گردد. مصحان و شارحان دیوان رودکی، «مُهر» را در مصرع دوم به صورت «مِهر» حرکتگذاری و معنی کردهاند، حال آنکه با توجه به سایر اجزای بیت، «نامه» و «عنوان»، میتوان دریافت که باید آن را به صورت «مُهر» خواند. البته دلیل این اشتباه شارحان، تلاش برای معنیدار کردن مصراع دوم بوده است غافل از اینکه گشتگی و تصحیف «سحای نامه» به «نشانِ نامه» اشکال اصلیای است که در بیت رخ داده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| رودکی؛ تصحیح؛ نشانِ نامه؛ سحای نامه؛ مِهر؛ مُهر | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 588 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 551 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 723 |
| تعداد مقالات | 10,395 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,863,445 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,556,885 |