موتیف تلمیحی یوسف(ع) در غزلیات صائب تبریزی | ||
| مطالعات زبانی و بلاغی | ||
| مقاله 11، دوره 13، شماره 29، پاییز 1401، صفحه 241-276 اصل مقاله (506.44 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/jlrs.2022.23130.1895 | ||
| نویسندگان | ||
| سارا لطیفیان* 1؛ حسن سلطانی2؛ محمدتقی جهانی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ایلام، ایلام، ایران | ||
| 2استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ایلام، ایلام، ایران (نویسنده مسئول) | ||
| 3استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ایلام، ایلام، ایران | ||
| چکیده | ||
| صائب تبریزی بزرگترین شاعر غزلسرای سبک هندی است. حضور عناصر تکرارشونده یا موتیفها در غزل او میتواند حکایتگر ذهنیت شاعر و نیز تصویری از جریانهای فکری و اندیشگی زمانۀ او باشد. موتیف یوسف با بسامد 937 بار، پرکاربردترین موتیف تلمیحی شعر او محسوب میشود. شاعر از این موتیف برای بیان اندیشهها و ذهنیتهای متعدّدی سود جسته است و برای ملموس کردن هریک از این اندیشهها، قصۀ یوسف و عناصر آن را به کار گرفته است. هدف این پژوهش آن است که کارکردهای عرفانی موتیف یوسف را بررسی و تحلیل کند. جمعآوری مطالب در این تحقیق به شیوۀ کتابخانهای و تحلیلهای آن هم به روش توصیفی-تحلیلی بوده است. بدین منظور، پس از استخراج ابیات مربوط، توضیح و تحلیل معنا و کارکردهای موتیف، عناصر قصۀ یوسف را بر اساس سیر روایت قصّه در قرآن کریم طرح کرده و سپس کارکردهای عرفانی هریک از عناصر را با توجّه به همان سیر روایت قرآن کریم بررسی و تحلیلکردهایم. از مجموع بررسی و تحلیل چنین برمیآید که شاعر از موتیف تلمیحی قصّۀ یوسف برای بیان مفاهیم و مباحث متعدّد عرفانی از جمله تضاد عقل و عشق، تجلّی، سیر و سلوک عرفانی، ریاضت، صبر، عشق و حُسن استفاده کرده و البته به کارکردهای متناقضی نیز رسیده است؛ بهخصوص در موضوع عشق و حُسن، ریاضت و غرور و عشق و تجلّی. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بینامتنیت؛ موتیف تلمیحی؛ یوسف(ع)؛ صائب | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 530 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,227 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 723 |
| تعداد مقالات | 10,395 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,863,407 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,556,872 |