تحلیل بن مایه «خار سر دیوار» در غزلیات صائب | ||
| مطالعات زبانی و بلاغی | ||
| مقاله 12، دوره 14، شماره 31، بهار 1402، صفحه 295-320 اصل مقاله (691.61 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/jlrs.2022.25800.2031 | ||
| نویسندگان | ||
| مرتضی قاسمی* 1؛ حسین حسن رضایی2؛ نوشین قاسمی3 | ||
| 1استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان (نویسنده مسئول) | ||
| 2استادیارگروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان | ||
| 3کارشناس ارشد ادبیات فارسی | ||
| چکیده | ||
| امروزه در مطالعات سبکشناختی و نیز نقد و تحلیل آثار ادبی، بررسی بنمایهها (موتیف یا موتیو) از نظر بسامد و کارکرد آنها، یکی از ارکان مهم شناخت سبک و از ابزارهای اصلی سنجش و نقد به شمار میرود. در میان سبکهای شعر فارسی، سبک هندی و از بین شاعران سبک هندی، صائب در بهرهگیری از بنمایه سرآمد است؛ بهگونهای که این امر، یکی از برجستهترین خصایص سبک هندی و شعر صائب قلمداد میشود. در این جستار، منظور ما از بنمایه، واژگان، ترکیبها، تصویرها، عبارتهای کلیشهای یا هر عنصر تکرارشوندهای است که شاعر بر محور آنها تصویرسازی، مضمونپردازی و ایجاد شبکۀ تداعی میکند. «خار سر دیوار» از بنمایههای پرکاربرد با بیش از نود بار تکرار در شعر صائب است. او بر اساس ویژگیها و جنبههای مختلف این بنمایه، مضامین و تصاویر متعدّد و متنوّعی آفریده که در این مقاله کوشیدهایم با روش توصیفی-تحلیلی، خوشۀ خیال این عنصر و تصویرگری صائب بر محور آن را تجزیه و تحلیل و بررسی کنیم. دستاورد پژوهش، نشانگر آن است که صائب بهمدد قدرت تخیّل شگفتانگیزش، از منظرهای متفاوت به یک پدیدۀ واحد مینگرد و در هر نگاه، معنایی تازه بر آن میافزاید و مضمونی نو میآفریند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سبک هندی؛ صائب؛ بن مایه یا موتیف؛ تصویر؛ شبکۀ تداعی؛ خار سر دیوار | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 655 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 843 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 722 |
| تعداد مقالات | 10,383 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,839,006 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,535,622 |