کارکرد بلاغی وجوه جملات در منظومۀ گرشاسپنامه و داستان بیژن و منیژۀ شاهنامه | ||
| مطالعات زبانی و بلاغی | ||
| مقاله 8، دوره 14، شماره 31، بهار 1402، صفحه 191-214 اصل مقاله (675.64 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/jlrs.2022.27062.2094 | ||
| نویسندگان | ||
| یحیی طالبیان* 1؛ غلامرضا مستعلی پارسا2؛ حمید امینی اسالمی3 | ||
| 1استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبائی (نویسنده مسئول) | ||
| 2دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبائی | ||
| 3دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبائی | ||
| چکیده | ||
| : در مطالعات بلاغی و گفتمانی آثار ادبی، بررسی وجوه جملات، از اهمیت زیادی برخوردار است. وجه جمله، بیانگر قطعیت شاعر در کلام خویش است و میزان ارتباط وی با مخاطبان را نشان میدهد. در بلاغت سنتّی و علم معانی، بلاغیونی چون جرجانی، سکاکی و قزوینی به وجه جمله و تأثیر شناخت آن بر روابط نویسنده و خواننده، در محدودۀ خبر و انشا توجّه داشتهاند. در زبانشناسی غرب، زبانشناسان مدرن، مانند هلیدی و فاولر نیز وجه جمله را با گستردگی بیشتر در مقایسه با بلاغت سنّتی، معرّفی و آن را بهعنوان مهمترین عنصر در کارکرد تعاملی زبان بررسی کردهاند. در این پژوهش، با روش توصیفی-تحلیلی، به بررسی انواع وجوه جمله (امری، پرسشی، شرطی و...) و تحلیل وضعیت و کارکرد هریک در حدود 3000 جملهواره از منظومۀ گرشاسپنامۀ اسدی و داستان بیژن و منیژۀ فردوسی پرداختهایم. بدین منظور، نخست به تحلیل و بررسی وجوه جملات پرداخته و سپس آمار حاصل را در جداول نمایانگر پراکندگی، بهصورت تعداد و درصد درج کردهایم تا بتوان قیاسی دقیق میان دو اثر برقرار کرد. نتایج پژوهش نشان میدهد بار اصلی رفتوآمد اطلاعات، برعهدۀ فضای گفتوگوست و چون تنوّع وجوه در طول روایت، چهارچوب تکصدایی را بر هم زده است، پویایی بینظیری در آثار دیده میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دانش بلاغت؛ علم معانی؛ زبانشناسی نقشگرا؛ وجه جمله؛ کنش کلامی غیرمستقیم؛ منظومۀ گرشاسپنامه؛ داستان بیژن و منیژه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 724 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 512 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 725 |
| تعداد مقالات | 10,468 |
| تعداد مشاهده مقاله | 73,415,829 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,785,015 |