نقد و تحلیل مکانیسم حاکم بر روساخت و ژرف ساخت ضرب المثل های رایج فارسی (با رویکرد کارکردگرایی ساختاری) | ||
| مطالعات زبانی و بلاغی | ||
| دوره 14، شماره 34، زمستان 1402، صفحه 99-124 اصل مقاله (523.55 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/jlrs.2023.29552.2231 | ||
| نویسنده | ||
| محمد خسروی شکیب* | ||
| دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران. | ||
| چکیده | ||
| ضربالمثلها، از عناصر فرهنگی موجود در جامعه هستند که مسیر اندیشه و تفکّر عمومی را نشان میدهند. آنها اغلب مفاهیم و پیام خود را با فشار و نفوذ زیادی بر کنشگران فرهنگی تحمیل میکنند. سؤال این است که راز تأثیرگذاری و فشار کارکردی ضربالمثلها از کجاست و سازوکارهای درونی و بیرونی حاکم بر ساختار آنها چگونه است؟ با استفاده از روش کیفی، تحلیلی و کارکردگرایانه میتوان گفت ضربالمثلهایی رایج و نافذ هستند که با طرح دوگانههای آشکار و تقابلی در روساخت، مخاطب را بیدرنگ به قصّهای آشنا در زیرساخت هدایت کنند. انتقال ذهن مخاطب از نشانگان روساختی به دلالتها و قصّههای فرهنگی و زیرساختی، هرچقدر آسانتر باشد، نفوذ آنها بر مخاطب بیدرنگ و بیشتر خواهد بود. قصّۀ موجود در زیرساخت ضربالمثلها با شکلدهی به قالبسازی و طرحوارۀ ذهنی میتواند مانند یک اهرم فشار بر شنونده تأثیر بگذارد و به رشد شناختی، یادآوری و فهم سریع پیام کمک کند. روایت و قصّههای فرهنگی موجود در زیرساخت ضربالمثلها در جهت متقاعدسازی عمل میکنند. آنها با تأکید بر ساختگرایی اجتماعی، موجب جمعپذیری میشوند و همچنین با تأکید بر اصالت تصویرسازی و خلق نوعی از اجبار و ضرورت نمایشی، بر مخاطبان تأثیر فوری میگذارند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ضربالمثل؛ روساخت؛ ژرفساخت؛ کارکرد | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 574 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,074 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 722 |
| تعداد مقالات | 10,383 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,835,858 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,531,474 |