شگردهای صباحی در بیان کارکردها و اهداف معنایی و انگیزشی آیات قرآن | ||
| مطالعات زبانی و بلاغی | ||
| دوره 14، شماره 32، تابستان 1402، صفحه 7-30 اصل مقاله (587.54 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/jlrs.2022.27019.2089 | ||
| نویسنده | ||
| مریم باقی* | ||
| استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه قم، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| بخش زیادی از میراث ادب فارسی، شامل اشارات و مضامین قرآنی است که از بایستههای سخنوری به شمار میرود. بدون تردید، دریافت اشارات و نشانههای یادشده در سرودههای ادیبان، بر شکوهمندی کلام آنان میافزاید و التذاذ حاصل از درک این زیبایی را دوچندان میکند. در پژوهش حاضر که به روش تحلیلی-توصیفی انجام شده، شیوههای بهکاررفته در شعر صباحی بیدگلی، از سرشناسترین چهرههای شعر دورۀ بازگشت ادبی، در بیان کارکردها و اهداف معنایی و انگیزشی آیات قرآن، معرّفی و تحلیل شده است. این شیوهها که در کتابهای بلاغت به آنها اشاره شده و در اشعار صباحی به کار رفته است، در یک تقسیمبندی کلّی، در سه بخش استفادۀ مستقیم (شامل سه قسم لفظی، مفهومی و دوسویه)، تغییر کاربرد آیه و استفادۀ تلمیحی، بررسی و به رویکردهای شاعر در بهکارگیری این روشها پرداخته شده است. سؤال اصلی تحقیق این است که صباحی علاوه بر بهرهگیری از روشهای متداول و شناختهشدۀ تأثیرپذیری از قرآن، به چه شگردهای کمتر شناختهشدهای توجّه کرده و کارکردها و اهداف معنایی مرتبط با این شگردها در شعر او کدام است. یافتههای پژوهش نشان میدهد صباحی افزون بر استفاده از روشهای متعارفی چون اقتباس، درج، ترجمه و استفادۀ مفهومی با رویکرد تأکید و تأیید و کارکردهای بلاغی، به شگردهایی با سابقۀ رواج کمتر در بین شاعران پرداخته که عبارتاند از: 1. تغییر کاربرد آیه با رویکرد وصفی و ذوقی بهقصد برجستهسازی موضوع و مضمون؛ 2. استفادۀ تلمیحی با کارکرد مقایسه یا بیان تفضیل. از میان شیوههای بهکاررفته در شعر صباحی، بیشترین بسامد به روش تلمیحی با رویکرد مقایسه و تفضیل تعلّق دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| صباحی بیدگلی؛ آیات قرآن؛ شگردها؛ اهداف و کارکردها | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 369 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 525 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 722 |
| تعداد مقالات | 10,383 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,839,598 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,536,165 |