تحلیلشناختی «استعاره مفهومی و انواع آن» در گفتمانهای رمان «سگ و زمستان بلند» شهرنوشپارسیپور طبق نظریه فوکونیه و ترنر | ||
| مطالعات زبانی و بلاغی | ||
| دوره 14، شماره 34، زمستان 1402، صفحه 125-158 اصل مقاله (1.04 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/jlrs.2022.27709.2135 | ||
| نویسندگان | ||
| پروین غلامحسینی1؛ پرستو کریمی* 2؛ حمیدرضا قانونی3؛ جهانگیر صفری4 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران. | ||
| 2استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران. (نویسندۀ مسئول) | ||
| 3استادیار،گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. | ||
| 4استاد،گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در مطالعات ادبی، استعاره را رکن اساسی خلّاقیت و نمود ویژۀ فردیت هنری مؤلّف میشمارند. استعاره میتواند در بافتهای اجتماعی گوناگون، بهوسیلۀ نویسندگان به کار رود تا کارکردهایی در جهت حمایت از گزارههای بنیادین و باورهای یک ایدئولوژی یا نظرگاه خاص ایفا کند. هر بافت اجتماعی، دربردارندۀ ایدئولوژی غالب و چندین ایدئولوژی مغلوب است. در نبرد میان این ایدئولوژیها در بافتهای اجتماعی، استعارهها نقش مهمّی دارند. فوکونیه و ترنر (1995) مسئلۀ جدیدی را در زبانشناسی شناختی و استعاره مطرح کردند. آنها نشان دادند که همۀ استعارهها از مطابقت حوزۀ مبدأ و مقصد، آنگونه که در دیدگاه لیکاف و جانسون (1980) مطرح شده بود، ساخته نمیشوند. طبق تعریف فوکونیه و ترنر (1999)، فضاهای ذهنی، بستههای مفهومی کوچکی هستند که هنگام سخنگفتن یا تفکّر، در ذهن آدمی ساخته میشوند. رمانهای معاصر، ازجمله رمان «سگ و زمستان بلند»، بهدلیل برخورداری از زبان استعارهمدار و نزدیکی زبانشان به قطب استعاری و همچنین بهدلیل فارغبودن از محدودیتهای حاکم بر برخی از انواع رسمی ادبیات، مانند شعر و نثر فنّی قدیم، دارای تناسب و ظرفیت بیشتری برای کاربرد این نظریه در نقد هستند. پژوهش حاضر، پژوهشی نظری است که در آن، از روش کتابخانهای استفاده شده و دادههای آن بر اساس روش توصیفی- تحلیلی بررسی شدهاند. برای این کار، رمان «سگ و زمستان بلند» پارسیپور بهدقّت مطالعه و تمامی استعارههای بهکاررفته در آن استخراج شد. سپس برای مشخّصشدن حوزۀ مفهومی مورداستفاده در ساخت فضاهای ذهنی آنها، تمامی استعارهها مورد توصیف و تحلیل قرار گرفت. طبق نتایج بهدستآمده، حوزههای مفهومی بهکاررفته در استعارههای رمان «سگ و زمستان بلند» که در ساخت فضاهای ذهنی مطرحشده در نظریۀ فوکونیه و ترنر نقش دارند، در هشت گروه استعارههای هستیشناختی (پدیدهای یا مادّی)، استعارههای شخصیتبخشی، استعارههای جهتی برای هستارهای مثبت و منفی، استعارههای ساختی (حوزۀ مفهومی اشیا، اعضای بدن، مفهوم زندگی، پدیدههای طبیعی و حیوانات)، قابل دستهبندی هستند. بهطور کلّی، میتوان گفت در همۀ استعارههای ساختی، استفاده از حوزههای مفهومی در ساخت استعاره و انتقال معانی خاص به مخاطبین، بهصورت هدفمند انجام گرفته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| استعارۀ مفهومی و انواع آن؛ پارسیپور؛ تحلیل گفتمان؛ سگ و زمستان بلند؛ نظریۀ فوکونیه و ترنر | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,360 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 873 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 722 |
| تعداد مقالات | 10,383 |
| تعداد مشاهده مقاله | 72,835,858 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,531,472 |