رویکردهای مؤثر در حفاظت از میراث راهآهن ایران بر اساس تجارب کشورهای توسعهیافته | ||
| هنرهای کاربردی | ||
| دوره 6، شماره 2 - شماره پیاپی 22، تابستان 1405، صفحه 95-117 اصل مقاله (790.82 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22075/aaj.2024.34124.1242 | ||
| نویسندگان | ||
| مرتضی فرحبخشکرکان1؛ حمید ندیمی* 2؛ علیرضا رازقی3 | ||
| 1دانشجویدکتری، گروه مرمت و احیای بناها و بافتهای تاریخی، دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر، تهران، ایران. | ||
| 2استاد، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. | ||
| 3دانشیار، گروه مرمت و احیای بناها و بافتهای تاریخی، دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| میراث راهآهن از نمودهای مهم میراث صنعتی و بازتابدهنده تحولات فناوری، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جوامع است. گستردگی جغرافیایی، پیوستگی شبکهای، تنوع عناصر و تداوم بهرهبرداری، حفاظت از اینگونه میراثی را از سایر آثار متمایز میسازد. راهآهن سراسری ایران که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد، بهعنوان نخستین میراث صنعتی کشور، واجد ارزشهای تاریخی، فنی، معماری، اجتماعی و فرهنگی است. با این حال، نبود تعریف و طبقهبندی مشخص، چارچوب قانونی و مدیریتی منسجم، نظام جامع مستندسازی و اولویتبندی و مشارکت مؤثر جامعه مدنی، از چالشهای اساسی حفاظت از آن است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی رویکردهای مؤثر در حفاظت از میراث راهآهن و بهرهگیری از تجارب کشورهای پیشرفته، هشت کشور انگلستان، ژاپن، فرانسه، ایتالیا، دانمارک، آلمان، بلژیک و ایالات متحده آمریکا را بررسی کردهاست. پژوهش با رویکرد کیفی و روش توصیفیـ تفسیری انجام شده و دادهها از طریق مطالعات اسنادی و بررسی قوانین و اسناد مرتبط گردآوری و با تحلیل محتوا و مقایسه تطبیقی در چهار محور جایگاه مفهومی و طبقهبندی، سازوکارهای مدیریتی و حفاظتی، مشارکت اجتماعی و جایگاه سیاسی تحلیل شدهاند. یافتهها نشان میدهد شناسایی، مستندسازی، ثبت و اولویتبندی نظاممند، قوانین و مسئولیتهای نهادی روشن، مدیریت چندسطحی و مشارکت جامعه مدنی، از عوامل مهم حفاظت پایدار میراث راهآهن است. تجربه انگلستان بر حفاظت تخصصی، فهرستبرداری و مشارکت انجمنهای مردمی تأکید دارد؛ ژاپن نیز الگویی نظاممند مبتنی بر شناسایی و ثبت مرحلهای، هماهنگی نهادی و مشارکت دولت، شرکتهای راهآهن، دانشگاهها و بخش خصوصی ارائه میکند. بر اساس نتایج، حفاظت از راهآهن سراسری ایران نیازمند نظامی یکپارچه و متناسب با ماهیت شبکهای آن است. تلفیق تجربه انگلستان و ژاپن، همراه با ایجاد چارچوب قانونی و مدیریتی، مستندسازی جامع و تقویت مشارکت اجتماعی و بخش خصوصی، میتواند مبنایی مناسب برای ایجاد تعادل میان حفاظت و تداوم توسعه و بهرهبرداری از میراث راهآهن ایران فراهم کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| میراث راهآهن ایران؛ حفاظت؛ توسعه؛ رویکرد؛ میراث صنعتی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,402 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 29 |
||
| تعداد نشریات | 22 |
| تعداد شمارهها | 726 |
| تعداد مقالات | 10,495 |
| تعداد مشاهده مقاله | 73,514,306 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 64,974,185 |